भोटेकोशी बाढी अपडेट : ७३४ शव फेला, २४९८ सम्पर्कविहीन र ८,१८६ जनाको उद्धार
काठमाडौं, १४ भदौ । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएको छ। गृह मन्त्रालय अन्तर्गतको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले आज बिहान ९:०० बजेसम्मको अध्यावधिक विवरण सार्वजनिक गर्दै ७३४ जनाको शव फेला परेको र २४९८ जना अझै सम्पर्कविहीन रहेको जनाएको छ। प्राधिकरणका अनुसार बाढीका कारण चितवनमा सबैभन्दा बढी २५९, नवलपरासी पूर्वमा १८४, रसुवामा १३, नुवाकोटमा ५२, धादिङमा ५०, गोर्खामा ५८, नवलपरासी पश्चिममा ८२ तथा तनहुँमा ३६ जनाको शव फेला परेको छ। बाढीका कारण सुरक्षाकर्मी, जलविद्युत् आयोजनाका कर्मचारी तथा विदेशी पर्यटकसहित कुल २४९८ जना सम्पर्कविहीन छन्। जसमा नेपाल प्रहरीका २७, नेपाल सेनाका ४५, सशस्त्र प्रहरीका १३, भन्सार कार्यालयका १५, अध्यागमनका ४, जलविद्युत् आयोजनाका ९३३, रसुवाका ५६२ र नुवाकोटका ११५ जना रहेका छन्। यसैगरी ५८९ जना विदेशी नागरिक र उनीहरूसँगै घुम्न गएका १२७ जना नेपाली पनि बेपत्ता रहेका छन्। घटनामा २४२ जना घाइते भएका छन्, जसमध्ये केहीको उपचार भइरहेको छ भने केही डिस्चार्ज भइसकेका छन्। बाढी प्रभावित क्षेत्रमा सर्जिकल मेडिकल टिम परिचालन गरिएको छ। बाढी प्रभावित क्षेत्रमा १९,८९५ जना सुरक्षाकर्मी (नेपाल प्रहरी ७,२९३, नेपाल सेना ८,३९९ र सशस्त्र प्रहरी ४,२०३) खटाइएको छ। सुरक्षा निकायले हालसम्म ८,१८६ जनाको सफलतापूर्बक उद्धार गरेका छन्, जसमा नेपाली सेनाले २९७४, नेपाल प्रहरीले २६९९ र सशस्त्र प्रहरीले २५१३ जनाको उद्धार गरेका हुन्। जलविद्युत्को सुरुङबाट आज बिहान १९१ जना र भदौ १३ गते ८८ जना गरी कुल २७९ जनालाई हेलिकोप्टरमार्फत उद्धार गरिएको छ। यस्तै, २२७ जना विदेशी नागरिकको पनि हेलिकप्टरबाट उद्धार गरिएको छ। नेपाल सरकारले रसुवा र नुवाकोटलाई १–१ करोड, धादिङलाई ५० लाख र १५ पालिकालाई ६ करोड ७५ लाख रुपैयाँ नगद राहत वितरण गरेको छ। साथै, ३७ ट्रक तथा ७ वटा हेलिकोप्टर उडानमार्फत खाद्य र गैरखाद्य सामग्री र सञ्चार सेटहरू प्रभावित क्षेत्रमा पठाइएको छ। नुवाकोटका भैरवी, सुर्यमती र पञ्चकन्या आयल स्टोरमा ३६ हजार लिटर डिजेल र २४ हजार लिटर पेट्रोल मौज्दात रहेको छ। यस्तै, १४ हजार लिटर हवाई इन्धन मौज्दात रहेको र २५ हजार लिटर खपत भएको जनाइएको छ। शवहरूको पहिचानका लागि २१ अस्पतालमा राखिएको छ। पहिचान नखुलेका शव र बेपत्ताको विवरण प्राधिकरणको आधिकारिक फेसबुक पेज तथा नेपाल प्रहरीको वेबसाइट (udb.nepalpolice.gov.np/disaster) बाट हेर्न सकिनेछ।
विपद्का बेला मानसिक रूपमा कसरी बलियो बन्ने? जान्नुहाेस्
काठमाडौं, १४ भदौं । तिब्बतवाट आएको प्रलयकारी बाढीका कारण यतिखेर देशै भयभित्र र तनावग्रस्त रहेको अवस्था छ । भोटेकोशी र त्रिशुली नदीको तटिय क्षेत्रमा प्रलयकारी बाढीका कारण सयौंको ज्यान गएको छ, सयौं बेपत्ता र हजारौं घाइते भएका छन् । मुख्यगरी ५ जिल्लाका १५ स्थानिय तह प्रत्यक्ष र भौतिक रूपमा प्रभावित भए पनि देशैभरीका मानिसहरू सो बाढीमा मृत्यु भएका, फसेका र बेपत्ता भएका खबर आइरहेका छन्, मृतक र बेपत्ताको खबरले उनीहरू लाखौं परिवार चिन्ताग्रस्त अवस्थामा छन् । यतिखेर प्रत्यक्ष प्रभावित र अप्रत्यक्ष प्रभावितहरू परिवारजन, आफान्तजन, साथीभाई शुभचिन्तकहरू मानशिक रूपमा बिक्षिप्त अवस्थामा रहेका छन् । त्यसैले यस्तो अवस्थामा मानशिक स्वास्थ्य बलियो हुनु पहिलो सर्त मानिन्छ, त्यसले बिपद र आपतमा कसरी मानशिक स्वास्थ्य स्वस्थ बनाउने भन्ने बारेमा केही टिप्सहरू हामीले यहाँ सुझाएका छौं, सायद सबैका लागि काम लाग्न सक्छ । बिपद वा प्राकृतिक सङ्कटको समयमा डर, चिन्ता र तनाव हुनु स्वाभाविक मानवीय प्रतिक्रिया हो। यस्तो चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा मानसिक शान्ति कायम राख्न र मानसिक स्वास्थ्यलाई बलियो बनाउन निम्न व्यवहारिक तथा वैज्ञानिक तरिकाहरू अपनाउन सकिन्छ । १. सूचना र समाचारको नियन्त्रित प्रयोग तथ्यगत जानकारी मात्र लिनेः अनर्गल प्रचार, हल्ला वा डराउने खालका खबरहरूबाट टाढा रहनु होस्। केवल आधिकारिक र भरपर्दो स्रोतबाट मात्र सूचना लिनुहोस्। मिडिया डिटोक्सः लगातार विपदका खबर वा भिडियोहरू हेरिरहँदा मस्तिष्कले थप तनाव महसुस गर्छ। दिनमा १–२ पटक मात्र समाचार हेर्ने निश्चित समय छुट्याउनु होस्। २. शारीरिक तथा श्वासप्रश्वासको अभ्यासः गहिरो श्वासप्रश्वासः जब डर वा घबराहट महसुस हुन्छ, ४ सेकेन्डसम्म नाकबाट बिस्तारै श्वास भित्र तान्नुहोस्, ४ सेकेन्ड रोक्नुहोस् र ६ सेकेन्डसम्म मुखबाट बिस्तारै छाड्नुहोस्। यसले ‘प्यारासिम्प्याथेटिक’ स्नायु प्रणालीलाई सक्रिय गराई मन शान्त बनाउँछ। माइन्डफुलनेस र ध्यानः वर्तमान पलमा केन्द्रित हुने अभ्यास गर्नुहोस्। ध्यान वा शान्त ठाउँमा बसेर आफ्नो श्वासप्रश्वासमा ध्यान दिनाले चिन्ता कम हुन्छ। ३. भावना व्यक्त गर्ने र सामाजिक सहयोग कुराकानी गर्नेः आफ्ना डर, चिन्ता र भावनाहरू परिवारका सदस्य, साथीभाइ वा भरपर्दा व्यक्तिहरूसँग बाँध्नुहोस्। भावना दबाएर राख्दा मानसिक दबाब बढ्छ। सहयोग आदानप्रदानः क्षमता अनुसार अरूलाई सहयोग गर्दा वा स्वयंसेवामा सहभागी हुँदा मनमा आत्मसन्तोष र सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त हुन्छ। ४. दैनिक दिनचर्या र शारीरिक हेरचाहः सन्तुलित भोजन र पर्याप्त निद्राः मानसिक स्वास्थ्य शारीरिक स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको हुन्छ। समयमा पौष्टिक खाना खाने, पर्याप्त पानी पिउने र कम्तीमा ७–८ घण्टा सुत्ने प्रयास गर्नुहोस्। सामान्य दिनचर्या कायम राख्नेः सम्भव भएसम्म आफ्नो दैनिक काम, सरसफाइ र खाना खाने तालिकालाई नियमित बनाउनुहोस्। यसले जीवन नियन्त्रण मै रहेको अनुभूति गराउँछ। ५. आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका कुरामा ध्यान दिनेः नियन्त्रण गर्न सकिने कुरास् आफ्नो सुरक्षा, पूर्वतयारी, खानपान र आफ्ना विचारहरूलाई मात्र नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। नियन्त्रण बाहिरका कुराः विपदको प्रकृति, मौसम वा भइसकेका घटनाहरू हाम्रो नियन्त्रणमा हुँदैनन्। नियन्त्रण बाहिरका विषयमा धेरै चिन्ता गर्नुको साटो आफूले के गर्न सकिन्छ भन्नेमा ध्यान केन्द्रित गर्नुहोस्। यदि चिन्ता, निद्रा नलाग्ने समस्या वा घबराहट धेरै दिनसम्म जारी रह्यो र दैनिक जीवन नै प्रभावित हुन थाल्यो भने नजिकका मनोविद् वा मानसिक स्वास्थ्य विशेषज्ञको परामर्श लिनु उपयुक्त हुन्छ।
एक डलर बराबर इरानको २० लाख रियाल, इरानी मुद्रा इतिहासकै कमजोर
काठमाडौं, ९ भदौं । अगस्ट २४ मा इरानको मुद्राको मूल्य अहिलेसम्मकै न्यून विन्दुमा झरेको छ । अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरूका अनुसार अनौपचारिक मुद्रा बजारमा कारोबार सुरु हुना साथ रियालको मूल्य प्रति अमेरिकी डलर २० लाख २० हजार मिलियनमा झरेको हो । तथापी, इरानले भने १३ लाख ७४ हजारको दावी गरेको छ। इरानको केन्द्रीय बैंकले तोकेको आधिकारिक विनिमय दर प्रति डलर करिब १५ लाख रियाल भए पनि अधिकांश इरानीहरूले भने अनौपचारिक दरमै कारोबार गर्ने गरेको उक्त प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। इरानलाई घुँडा टेकाउने उद्देश्यले अमेरिकाले नयाँ प्रतिबन्धहरूको घोषणा गर्ने तयारी गरिरहेकै बेला यो घटनाक्रम अघि बढेको हो। अमेरिकाले ती प्रतिबन्धहरू घोषणा गरिने दिन अर्थात् अगस्ट २४ लाई ‘इकोनोमिक डी डे’को संज्ञा दिएको छ। अमेरिकाका अनुसार यी कदमहरूले इरानको अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गर्नेछन् जबकी विद्यमान प्रतिबन्धहरू र अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दीका कारण उक्त अर्थतन्त्र पहिले नै निकै कमजोर अवस्थामा रहदैँ आएको छ। फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरान माथि आक्रमण गर्नु अघि नै रियाल दबाबमा थियो। त्यसबेला मुद्रास्फीति दोहोरो अंकमा थियो र आर्थिक वृद्धिदर नकारात्मक थियो। यद्यपि, करिब ६ महिना लामो युद्धका कारण अवस्था अझ बिग्रिएको छ र मुद्राको मूल्य नयाँ न्यून विन्दुमा पुगेको छ। अर्कोतर्फ, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प इरानबाट कुनै पनि किसिमको सहुलियत वा छुट हासिल गर्न असफल भएका छन्। इरानले महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग मानिने ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ भएर हुने जल परिवहन माथि कडा नियन्त्रण कायम राखेको छ। तनाव वा द्वन्द्व सुरु हुनु अघि विश्वको कुल तेल व्यापारको पाँचौं भाग यसै क्षेत्र भएर हुने गर्थ्यो । तर, द्वन्द्वको अवधिमा इरानका आक्रमण र धम्कीहरूले यो आपूर्ति प्रवाहलाई नराम्ररी अवरुद्ध पारेका छन्। इरानको दृढ अडानलाई कमजोर पार्ने प्रयास स्वरूप अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले सोमबार हाल लागू भइरहेका भन्दा पनि कडा प्रतिबन्धहरूको घोषणा गरिने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। यसमा इरानसँग व्यापार जारी राख्ने देशहरू माथि लगाइने प्रतिबन्धहरू पनि समावेश हुनेछन्। भर्खरै गत हप्ता संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले इरानसँगको सम्पूर्ण व्यापार रोक्ने घोषणा गरेको थियो। उक्त घोषणा हुनु भन्दा एक दिन अघि ट्रम्पले युएईका नेता शेख मोहम्मद बिन जायद अल नाह्यानसँग कुराकानी गरेका थिए। तथापी, ओमानका विदेशमन्त्री महत्त्वपूर्ण जलमार्गसम्बन्धी वार्ताका लागि आज इरानको भ्रमणमा निस्कदैँ छन् । इरानको राज्य नियन्त्रित ‘पर्सियन गल्फ स्ट्रेट अथोरिटी’ले चेतावनी दिएको छ कि उक्त जलमार्गमा आवागमन सम्बन्धी नियम उल्लङ्घन गर्ने जहाजहरूले नियन्त्रणमा लिइने वा जफत गरिने लगायतका कारबाहीको सामना गरिने सम्भावना कायमै रहेको छ ।
सुनको मुल्य बढदाँ चाँदीको भने घटयो
अमिताभ बच्चनले दिए २१.८८ करोड भारू तीन तला भाडामा
सुनचाँदी दुबैको बढयो मुल्य
पहिरोले १४ मेगावटको घारखोला पावर हाउसमा क्षति, एक सुरक्षा गार्ड बेपत्ता
विपद्का बेला मानसिक रूपमा कसरी बलियो बन्ने? जान्नुहाेस्
आज बिदाको दिन, घरमै यसरी बनाउनु होस चिकेन मःमः
आज क्वाँटी खाने दिन, यसरी घरमा बनाउनुहोस् स्वादिलो क्वाँटी
बाढीमा पर्यटकः ११४ भारतीय नागरिकसहित १८४ जनाको उद्धार
निर्मल पुर्जाको आज अन्त्येष्टी गरिदैँ, गोप्य राखिएको थियो पार्थिव शरिर
काठमाडौं, १० भदौं । पाकिस्तान नियन्त्रित कश्मीरको ‘ब्रड पिक’मा गत महिना गएको घातक हिमपहिरोमा परी ज्यान गुमाएका १० पर्वतारोहीमध्येका एक, विश्वप्रसिद्ध नेपाली पर्वतारोही निर्मल ‘निम्सदाइ’ पुर्जाको पार्थिव शरीर बेलायत पुगेको छ। गैरआवासीय नेपाली संघ बेलायतका अध्यक्षका अनुसार त्यहाँ उनको अन्त्येष्टिमा उनलाई ‘गार्ड अफ अनर’ अर्थात सम्मान गारद प्रदान गरिने कार्यक्रम रहेको छ । नेपालमा जन्मिएका र ‘निम्सदाइ’ का नामले व्यापक रूपमा चिनिने पूर्व बेलायती गोर्खा सैनिक पुर्जाको अन्त्येष्टि आगामी अगस्ट २६ मा दक्षिण पश्चिम इङ्ल्यान्डको ब्लान्डफोर्ड फोरमस्थित मिल्टन एबीमा गरिने तय भएको छ। पुर्जाले सन् २०१९ मा विश्वका १४ अग्ला हिमालहरूमा कीर्तिमानी १८९ दिनभित्र आरोहण गरेका थिए, यो उपलब्धि नेटफ्लिक्सको वृत्तचित्र ‘१४ पिक्सः नथिङ इज इम्पोसिबल’मा पनि समेटिएको छ। उनको यो कीर्तिमान सन् २०२३ मा तोडिएको थियो। ‘निम्सदाइको पार्थिव शरीर बेलायत आइपुगेको र उनको अन्त्येष्टि अगस्टको अन्त्यतिर गर्ने तय भएको जानकारी हामीलाई प्राप्त भएको छ,’ बेलायतका अध्यक्ष प्रेम गाहा मगरले सञ्चारकर्मीसँग भने । मगरका अनुसार पुर्जाको परिवारले अगस्ट ९ मा उनको पार्थिव शरीर बुझेको थियो र त्यसयता सुरक्षाका कारण उनको पार्थिव शरिरलाई गोप्य स्थानमा राखिएको थियो । साथै, पुर्जाका लागि ‘राष्ट्रिय नायक’ को उपाधि माग गर्ने नेपालकी पूर्व उपसभामुख तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद इन्दिरा राना मगर पनि अन्त्येष्टिमा सहभागी हुन लन्डन पुग्ने भएकी छिन्। साथै, प्रख्यात नेपाली आरोहीहरू मिङ्मा जी र मिङ्मा डेभिड शेर्पा पनि अन्त्येष्टिमा सहभागी हुन लन्डनमा नै रहेका छन्। मिङ्माजीले नै ब्रोड पिकमा पुर्जाको शव ल्याउन साहसी उद्धार अभियान सञ्चालन गरेका थिए। उनको टोलीले १० जना आरोहीको शव फेला परेको उचाइबाट आधार शिविरसम्म ल्याउन १२ घण्टासम्म संघर्ष गरेको थियो । त्यसपछि शवहरूलाई हवाई मार्गबाट स्कार्दु लगिएको थियो। १० सदस्यीय उक्त आरोहण दलमा ६ जना नेपाली आरोही तथा पाकिस्तान, ओमान, संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनका एक एक जना आरोही समावेश रहेका थिए। ८,०५१ मिटर उचाइ भएको ब्रोड पिक विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल हो। विश्वको दोस्रो अग्लो हिमाल ‘के टु’ को नजिकै अवस्थित यो हिमाल अनुभवी उच्च उचाइ आरोहीहरूका लागि समेत ठूलो चुनौती मानिन्छ। उता, पुर्जाको परिवारले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै बेलायत र विश्वभरका मानिसहरूबाट ती पर्वतारोहीप्रति दर्शाइएको असाधारण माया, सम्मान र समर्थनले आफूहरूलाई गहिरो रूपमा छोएको बताएको छ। ‘निम्स दाइको अन्त्येष्टि पारिवारिक र निजी तवरले गरिनेछ यद्यपि परिवारले निम्सदाइसँग नजिक रहेका व्यक्तिहरू तथा उनीसँग जोडिएका विभिन्न समुदाय र संस्थाका प्रतिनिधिहरूलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने अवसर प्रदान गर्न जहाँसम्म उचित रूपमा सम्भव छ, प्रयास गरेको छ,’ पारिवारिक विज्ञप्तिमा भनिएको छ। विज्ञप्तिमा ती दिग्गज पर्वतारोहीको अन्त्येष्टि प्रक्रियालाई सीमित दायरामा राखिएको भनी भइरहेको आलोचनालाई स्वीकार गरिएको छ । तर, साथै भनिएको छ कि ‘परिवारले अन्त्येष्टि सुरक्षित र मर्यादित रूपमा सम्पन्न गर्ने तथा यो अत्यन्तै व्यक्तिगत क्षणको गोपनीयता कायम राख्ने कुरालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ, निम्स दाइप्रति देखाइएको माया, सम्मान र समर्थनका लागि हामी अत्यन्त आभारी छौं। यो अत्यन्तै कठिन घडीमा, हामी सबैमा समझदारी र सहयोगको विनम्र अनुरोध गर्दछौं। साथै, हामी विशेष गरी यो आग्रह गर्दछौं कि परिवारलाई शोक मनाउन र निम्सदाइलाई उहाँको हकअनुसारको मर्यादा, गोपनीयता र सम्मानका साथ अन्तिम बिदाइ गर्ने वातावरण प्रदान गरियोस्,’ विज्ञप्तिमा थपिएको छ।
जब ७ वर्षीय छोरालाई एक्लै छाडेर बाबु माउन्ट फुजीकाे पदयात्रामा निस्के
टोकियो, ७ साउन । जापानको सबैभन्दा अग्लो हिमालमा आफ्नो छोरालाई केवल एउटा सफ्ट ड्रिंक र खाजा दिएर कयौं घण्टासम्म एक्लै छोडेकोमा प्रहरीले एक बुवालाई हप्काएको छ। ती सात वर्षीय बालक माउन्ट फुजीको करिब २,००० मिटर उचाइमा रहेको स्थानमा, कुहिरो र वर्षा भइरहेको बेला बेन्चमा बसिरहेको अवस्थामा फेला परेका थिए। छोराले आफू थाकेको गुनासो गरेपछि ४८ वर्षीय बुवाले उनलाई ‘यहीँ पर्खिनु’ भनेका थिए र आफ्ना जेठा छोरासँगै हिमाल चढ्न अघि उनीहरू गएका थिए । हिमालको चुचुरोतर्फ जाने पदमार्गको छैटौं स्टेसन नजिकै ती बालकलाई एउटा माउन्टेन हट अर्थात पर्वतारोही बस्ने आश्रयस्थलका कर्मचारीले फेला पारे र प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । ती बुवालाई पदमार्गको सातौं र आठौं स्टेसनको बीचमा फेला पारिएको थियो, भनिन्छ कि यो दूरी हिँडेर पार गर्न तीन घण्टा लाग्छ। बिहीबार स्थानीय समय अनुसार बिहान ७ः३० बजे ९ती बालक एक्लै फेला परेका थिए। उच्च स्टेसनबाट फर्केर छोरासँग पुनर्मिलन हुँदा प्रहरी अधिकारीहरूले ती बुवाको कडा आलोचना गरे। आठ घण्टासम्म पर्खिएपछि छोरा थाकेको र झर्को मानिरहेको अवस्थामा थिए। जापान टुडेका अनुसार एक अधिकारीले उनलाई भने, ‘सँगै हिमाल चढ्ने योजना त्याग्नुपरे पनि बच्चालाई पछाडि छोड्नु स्वीकार्य कुरा होइन।’ उनले आफ्नो हतारोमा गरिएको निर्णयका लागि माफी मागेको बताइएको छ। उक्त परिवार फुजिनोमिया पदमार्गमा रहेको बताइएको छ । यो मार्ग हिमालको पाँचौं स्टेसनबाट सुरु हुन्छ, जहाँ सार्वजनिक यातायातको माध्यमबाट पुग्न सकिन्छ। ३,७७६ मिटर उचाइमा रहेको माउन्ट फुजीमा हालैका वर्षहरूमा आरोहणसम्बन्धी धेरै दुर्घटनाहरू भएका छन्। गत जुलाईमा ९९ वर्षीया एक महिला लडेर कम्मर र ढाडमा चोट लागेपछि सोही मार्गमा उद्धार गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। त्यस्तै, गत वर्ष आधिकारिक आरोहणको मौसम बाहिर हिमाल चढ्न गएका २७ वर्षीय विश्वविद्यालयका एक विद्यार्थीलाई चार दिनभित्र दुई पटक उद्धार गर्नुपरेको थियो । उनी आफ्नो हराएको मोबाइल फोन खोज्न पुनः फर्किएका थिए। टोकियोको दक्षिण पश्चिममा अवस्थित सक्रिय ज्वालामुखी माउन्ट फुजीलाई सन् २०१३ मा विश्व सम्पदाको दर्जा प्रदान गरिएको थियो। यो माउन्ट टेटे र माउन्ट हाकुसँगै तीनवटा परम्परागत पवित्र हिमाल मध्ये एक पनि हो। हरेक वर्ष करिब २ लाख मानिसहरू यसको आरोहण गर्छन् तर अत्यधिक भीडभाड हुन नदिन केही मार्गहरूमा दैनिक रूपमा आरोहीहरूको संख्या सीमित गरिएको छ।
जब एक चीनियाँ ब्यक्ति गाउँ फर्किए, बनाए झुर ठाउँलाई पर्यटकीय हब
गुइयाङ (चीन), ६ भदौं । मध्य चीनको हेनान प्रान्तको राजधानी झेङझाउस्थित फक्सकनको एसेम्बली लाइनमा ८ वर्ष बिताए पछि हे झिचेङ सन् २०२४ मा दक्षिण(पश्चिम चीनको गुइझोउ प्रान्तस्थित आफ्नो पहाडी गाउँ फर्किए र त्यहाँ एउटा ‘फार्महाउस रेस्टुरेन्ट’ खोले। झेङझाउ उनको गाउँबाट करिब १,५०० किलोमिटर टाढा पर्छ। ‘घरबाट टाढा काम गर्दा मैले परिवारलाई भेट्ने मौका नै पाउँदिनथेँ,’ उनले भने, ‘अहिले म हरेक बिहान मेरी जेठी छोरीलाई विद्यालय पुर्याउँछु र मेरा दिनहरू रेस्टुरेन्टको काममा बिताउँछु, पाहुनाहरूको सेवा गर्ने क्रममै म मेरी कान्छी छोरीको पनि हेरचाह गर्छु।’ आफ्नो जन्मथलो जिएशाङ गाउँमा उनको यो फिर्ती कुनै नौलो घटना होइन। ‘रेड आर्मी’ अर्थात लाल सेना को ‘लङ मार्च, सन् १९३४–१९३६ को ऐतिहासिक यात्रा जसले कुओमिन्ताङको घेराबन्दी तोडेको थियो, सँग जोडिएका क्रान्तिकारी स्थलहरू जस्ता ऐतिहासिक सम्पदाहरूको सदुपयोग गर्दै र ग्रामीण विकासलाई अघि बढाउँदै यस समुदायले अहिले धेरै युवाहरूलाई गाउँ फर्काउन सफल भइरहेको छ। सन् १९३५ को अप्रिलमा, ‘लङ मार्च’ का क्रममा विश्राम लिन र पुनर्गठित हुन रेड आर्मी जिएशाङमा रोकिएको थियो, जसले गर्दा स्थानीय बासिन्दाहरूसँग उनीहरूको घनिष्ठ सम्बन्ध स्थापित भएको थियो। आज पनि गाउँले ती सैनिकहरूले लेखेका नाराहरू, उनीहरू बसेका बासस्थानहरू र उनीहरूलाई सहयोग गर्ने सर्वसाधारणका चिहानहरूलाई सुरक्षित राखेको छ। तर, दुर्गम पहाडी अवस्थिति र छरिएर रहेका खेतबारीका कारण विकासका लागि यो गाउँले लामो समयसम्म संघर्ष गर्नुपरेको थियो। ‘सामूहिक आम्दानी अत्यन्तै न्यून थियो र हाम्रो कुनै विशिष्ट उद्योग पनि थिएन,’ गाउँका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका सचिव याङ लुनले सम्झिए। सन् २०२३ एउटा ठूलो मोड साबित भयो, जिएशाङलाई सुन्दर र क्रान्तिकारी ग्रामीण समुदायको विकास गर्ने राष्ट्रिय कार्यक्रमअन्तर्गत नमुना गाउँका रूपमा छनोट गरियो, जसले गर्दा नीतिगत सहयोग र आर्थिक अनुदान दुवै प्राप्त भयो। यस कार्यक्रमको एउटा मुख्य पहल ‘लङ मार्च’ को मार्गलाई पछ्याउँदै २.५ किलोमिटर लामो पदमार्ग निर्माण गर्नु थियो। गाउँभित्र यो पदमार्ग १०० भन्दा बढी घरपरिवारका जग्गाहरू हुँदै अघि बढ्छ। ‘चीनको ग्रामीण भेगमा, गाउँलेहरू आफ्नो जग्गा सजिलै छोड्न तयार हुँदैनन्, एक इन्च पनि ।’ जिएशाङमा खटिएका पहिलो पार्टी सचिव यान जियायुनले भने, ‘तर हामीले उनीहरूलाई भन्यौं, यदि कोही पनि यस कार्यक्रममा आएन भने तपाईंले उब्जाएको बाली केवल तपाईंकै हुनेछ र यसबाट कहिल्यै पनि थप आम्दानी हुनेछैन।’ पहिलो पार्टी सचिवु भन्नाले माथिल्लो तहको सरकारद्वारा गाउँमा बसेर स्थानीय विकासमा सहयोग पुर्याउन खटाइने अधिकारीहरूलाई बुझिन्छ। सन् २०२५ सम्ममा देशभर यस्ता ३० लाखभन्दा बढी अधिकारीहरू खटाइइसकेका थिए । उनीहरूले विभिन्न परियोजनाहरू सञ्चालन र स्रोत साधनको समन्वय गरी ग्रामीण पूर्वाधार सुधार गर्न, सामूहिक अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन र सार्वजनिक सेवाहरूको स्तर उकास्न मद्दत गरिरहेका छन् । परियोजनालाई अघि बढाउन जिएशाङ गाउँका अधिकारीहरूले एउटा कार्यदल गठन गरे, आफ्नै जग्गा उपलब्ध गराएर उदाहरण प्रस्तुत गरे र गाउँलेहरूलाई यसबाट हुने दीर्घकालीन फाइदा तथा विकासका सम्भावनाहरूबारे बुझाउन घर घरमा पुगे। अन्ततः,११० घरपरिवार आफ्नो जग्गा निःशुल्क उपलब्ध गराउन सहमत भए र पदमार्गको निर्माण कार्य सम्पन्न भयो। ‘रेड आर्मी’ का पुनर्स्थापित ऐतिहासिक अवशेषहरू र ‘लङ मार्च पदमार्गको सदुपयोग गर्दै, जिएशाङले एउटा निजी कम्पनीसँग मिलेर गाउँको सामूहिक ’स्वामित्वमा रहने गरी पर्यटन सञ्चालक संस्था स्थापना गर्यो। त्यसयता, यसले नजिकैका प्राकृतिक आकर्षणहरू, जस्तै फूलका बगैँचाहरू, क्याम्पिङ स्थलहरू र घाँसे मैदानसहितको पार्कलाई समेटेर विभिन्न ‘थिम’मा आधारित पर्यटन प्याकेजहरू तयार पारेको छ। ‘क्रान्तिकारी विरासत र प्राकृतिक दृश्यलाई संयोजन गरेर हामीले यस्तो समन्वयात्मक प्रभाव हासिल गरेका छौं, जहाँ समग्र नतिजा व्यक्तिगत पक्षहरूको योगफलभन्दा धेरै शक्तिशाली छ,’ पर्यटन कम्पनीका कर्मचारी छियाओ यिङशानले भने। पर्यटन कार्यक्रम सुरु भएयता जिएशाङले ग्रामीण क्षेत्रमा ‘रेड ट्रेल’पदयात्राका चारवटा कार्यक्रमहरू आयोजना गरिसकेको छ, जसमा सबैभन्दा ठूलो कार्यक्रममा ७०० जनासम्म सहभागी भएका थिए। पर्यटकहरूको आगमन बढे सँगै धेरै गाउँलेहरूले पदमार्गको छेउमा स्थानीय उत्पादनहरू बिक्री गर्न साना पसल वा स्टलहरू राख्न थालेका छन । ‘खाजाको एउटा स्टलले मात्र आधा दिनमा ७०० देखि ८०० युआनसम्म कमाइ गर्यो,’ यानले भने, ‘जब हामी बिक्रीको अवस्था बुझ्न निस्कियौं, भेटिएका हरेक गाउँलेको अनुहारमा खुसीको चमक थियो। त्यो दृश्य साँच्चै नै हृदयस्पर्शी थियो।’ क्रान्तिकारी इतिहाससँग सम्बन्धित पर्यटनको विस्तारले स्थानीयहरूका लागि रोजगारीका ठोस अवसरहरू सिर्जना गरिरहेको छ। यानका अनुसार, यसै वर्ष सुरु गरिएको गाउँको एक दिने भ्रमण कार्यक्रमले गाइड, दोभाषे र चालकहरूको निरन्तर माग बढाएको छ। गाउँमा ‘हे’को पारिवारिक व्यवसायसहित पाँचवटा फार्म स्टेमा आधारित आवास व्यवसायहरू सञ्चालनमा आएका छन्, जसले दर्जनौं स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारी दिएका छन्। यसैबीच, पर्यटन क्षेत्रमा आएको यो उछालले ६०० वर्षभन्दा लामो खेतीको इतिहास बोकेको स्थानीय रातो चामलको प्रजातिलाई पनि नयाँ जीवन दिएको छ। जिएशाङ अवस्थित गाओपो टाउनसिपमा औसत १,५०० मिटरको उचाइमा उब्जाइने यो धानको बाली पाक्न लामो समय लाग्छ र यसको उत्पादन पनि तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ। पहिले यसको बिक्री राम्रो नहुने भएकाले गाउँलेहरूमा यसको खेती गर्ने खासै उत्साह थिएन। योजना सुरु भए पछि जिएशाङले गाउँको सामूहिक स्वामित्वमा ‘जिएशाङ होङक्सिन’ रातो चामलको ब्रान्ड स्थापना गर्न एउटा कम्पनी दर्ता गर्यो र खरिद, मूल्य निर्धारण तथा बजारीकरणको एकीकृत प्रणाली लागू गर्यो। गाउँले प्राविधिक सहयोगका लागि कृषि विज्ञहरूलाई पनि भित्र्यायो, जसले किसानहरूको उत्साहमा उल्लेख्य वृद्धि गर्यो। सन् २०२४ मा गाउँमा रातो चामल खेती गरिने क्षेत्रफल ३६ हेक्टर थियो भने सन् २०२५ मा यो ६० भन्दा बढी भयो। गाउँले झाङ क्वानले बताए अनुसार उनी पहिले बजारमा बेच्नका लागि दर्जनौं किलोग्राम रातो चामल आफ्नो पिठ्युँमा बोकेर लैजान्थे। अहिले, गाउँको सामूहिक संस्थाले न्यूनतम मूल्यमा खरिदको ग्यारेन्टी गरेकाले उनले २० भन्दा बढी जग्गामा रातो चामल खेती गर्छन् र यसै बालीबाट वर्षमा करिब ८०,००० युआन कमाउँछन् । साथै, उनी मुख्य खेतीको सिजन नभएको समयमा अर्थात अफ सिजनमाआय बढाउन सानातिना सहायक व्यवसायहरू पनि सञ्चालन गर्छन्। कच्चा धानको स्थिर बिक्रीका अतिरिक्त जिएशाङले रातो चामलको रक्सी उत्पादन गर्न व्यावसायिक साझेदार भित्र्याएर आफ्नो औद्योगिक शृङ्खलालाई अझ विस्तार गरेको छ, जसले स्थानीय कृषि उपजको थप मूल्य बढाएको छ। गाउँले प्रयोगविहीन भएका फार्म हाउसहरूलाई ‘रेड भिलेज सुपरमार्केट’ मा परिणत गरी त्यहाँ रातो चामल र कालो सुँगुरको मासुबाट बनेका परिकारलगायत स्थानीय विशेष उत्पादनहरू प्रदर्शन तथा बिक्री गर्ने व्यवस्था पनि मिलाएको छ। सुपरमार्केट सञ्चालन गर्ने ली लिङहुई पनि उनीजस्तै गाउँ फर्केकी अर्की युवती हुन्। घरबाट टाढा वर्षौंसम्म काम गरेपछि उनले व्यवसायसम्बन्धी राम्रो अनुभव बटुलिसकेकी थिइन्। गाउँको तत्कालीन पार्टी सचिवको आग्रहमा उनले गाउँको सामूहिक कम्पनीमा लगानी गरिन्। ‘म गाउँको विकासमा आफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्याउन चाहन्थें,’ लीले भनिन्, ‘मैले यसलाई एउटा अर्थपूर्ण काम ठानेँ, त्यसैले म फर्किएँ।’ ग्रामीण पुनरुत्थानका प्रयासहरू सुरु हुनुअघि सन् २०२३ मा गाउँको सामूहिक आम्दानी मुस्किलले २ लाख युआन थियो। सन् २०२४ मा यो ४ लाख ३० हजार युआनभन्दा बढी पुग्यो र गत वर्ष ५ लाख ७० हजार युआनको उचाइ लियो। ‘हाम्रो सिद्धान्त भनेको सीमा ननाघी सहयोग गर्नु र नियन्त्रण नलिईकन मद्दत गर्नु हो,’ यानले भने। उनले बताए अनुसार त्यहाँ खटिएको कार्यदलको उद्देश्य गाउँलाई आफ्नै उद्योगहरू स्थापना गर्न सघाउनु र दीर्घकालसम्म आफैं धानिन सक्ने विकासको नमुना छोडेर जानु हो। सामूहिक आम्दानीमा वृद्धि भएसँगै गाउँका सार्वजनिक स्थलहरूमा पनि एउटा सुखद परिवर्तन आएको छ। हालैका वर्षहरूमा जिएशाङले सांस्कृतिक चोक, बास्केटबल कोर्ट र वाकिङ पाथलगायतका नयाँ संरचनाहरू निर्माण गरेको छ। रात पर्दा उक्त चोक झिलिमिली बत्तीले उज्यालो हुन्छ। त्यहाँ भेला भएका स्थानीय बालबालिकाहरू क्रान्तिकारी गीतहरू गाउँछन् र उनीहरूको कलिलो तथा स्पष्ट स्वर पहाडहरूमा गुन्जिरहन्छ। ‘जब जब म यो दृश्य देख्छु, म गहिरो भावुक हुन्छु,’ यानले भने, ‘के हाम्रा क्रान्तिकारी अग्रजहरूले छोड्न चाहेको विरासत यही होइन र ?’
ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६ः कोशीका प्रणय धाख्वा राष्ट्रिय विजेता
काठमाडौं, ३० साउन । वातावरण संरक्षण र वृक्षको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६’ को राष्ट्रिय उपाधि कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वाले जितेका छन्। तारागाउँ नेक्स्टमा आयोजित समारोहमा सातै प्रदेशका प्रादेशिक विजेताले आफ्ना वृक्षसँग जोडिएका प्रेरणादायी कथा प्रस्तुत गरेका थिए। ती प्रस्तुतीका आधारमा धाख्वा प्रथम, मधेश प्रदेशका महमद जावेद आलम प्रथम रनरअप तथा लुम्बिनी प्रदेशका अनिश खनाल द्वितीय रनरअप घोषित भए। विजेता धाख्वाले ५० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। प्रथम रनरअप आलमले २५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र तथा द्वितीय रनरअप खनालले १५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। कार्यक्रममा कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वा, मधेशका महमद जावेद आलम, बागमतीकी ओजस्वी थापा, गण्डकीकी निशा मिश्र, लुम्बिनीका अनिश खनाल, कर्णालीका जीवन गिरी र सुदूरपश्चिमकी मोनिका भट्टले आ–आफ्ना प्रदेशबाट छनोट भएका वृक्षका कथा प्रस्तुत गरेका थिए। प्रतियोगिताको निर्णायक मण्डलमा प्रेच्या बज्राचार्य, बालकृष्ण साह, प्रा। रमेश सापकोटा र निकिता श्रेष्ठ रहेका थिए। विभिन्न क्षेत्रको विज्ञता भएका निर्णायकले सहभागीका कथा, प्रस्तुति तथा वृक्षसँग जोडिएको संरक्षणको महत्वका आधारमा मूल्यांकन गरेका थिए। पुराना रूख जोगाउन युवा पुस्तालाई आह्वान कार्यक्रमको उद्घाटन मन्तव्यमा क्रीएसन का संस्थापक आनन्द मिश्रले संस्थाको वातावरण संरक्षणसँग जोडिएको यात्राबारे जानकारी दिँदै ‘एसियन ट्री अफ द इयर’बाट प्रेरित भएर क्रीएसन ले सन् २०१७ मा ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियान सुरु गरेको बताए। उनले नयाँ बिरुवा रोप्नु आवश्यक भए पनि त्यसलाई ठूलो रूख बन्न वर्षौं लाग्ने भएकाले पहिल्यै हुर्किसकेका पुराना रूख र विद्यमान वन संरक्षण गर्नु अझ महत्वपूर्ण रहेको बताए। सहरी विकासका नाममा ठूला रूख काटिँदै गएको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै मिश्रले प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा युवा पुस्ताले नेतृत्व लिनुपर्नेमा जोड दिए। क्रीएसन की महासचिव रोश्ना सुवेदीले जैविक विविधता र वातावरण संरक्षणका लागि रूखको विविधता जोगाउनु आवश्यक रहेको बताइन्। उनले प्रकृति संरक्षण कुनै एउटा धर्म, समुदाय वा विश्वास प्रणालीसँग मात्र सम्बन्धित विषय नभई सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरिन्। सुवेदीले अभियान सुरु भएको पहिलो वर्ष जम्मा १० जना सहभागी भएको स्मरण गर्दै अहिले सातै प्रदेशबाट उत्साहजनक सहभागिता हुनु क्रीएसन परिवारका लागि भावनात्मक र महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताइन्। रूखका जराबाट जीवनको संघर्ष सिक्नुपर्ने सन्देश युनोप्स का कार्य्क्रम ब्यबस्थापन सल्लाहकार डा। चुडामणि जोशीले रूखका जरा र मानिसको जीवनबीचको सम्बन्ध प्रस्तुत गर्दै रूखको फल र फूल सबैले देखे पनि त्यसलाई उभ्याइराख्ने जराले गर्ने संघर्ष प्रायः ओझेलमा पर्ने बताए। उनले मानिसको जीवनमा पनि सफलता र प्रसिद्धि देखिए पनि त्यसपछाडिको संघर्ष कमै देखिने उल्लेख गर्दै युवालाई आफ्नो ‘जरा’ बलियो बनाउन, संघर्षलाई स्वीकार गर्न र भावी पुस्तालाई हरियाली ग्रह हस्तान्तरण गर्ने पुस्ता बन्न आह्वान गरे। कार्यक्रममा डब्लुडब्लुएफ नेपालका कन्ट्री रिप्रिजेन्टेटिभ डा। घनश्याम गुरुङको नेतृत्वमा संरक्षणकर्मी चुङ्बा शेर्पाको योगदानको स्मरणसमेत गरिएको थियो। डा। गुरुङले शेर्पाको जीवन र संरक्षण यात्राबाट प्रेरणा लिन युवालाई आग्रह गर्दै आफ्नो लक्ष्यप्रति दृढ रहन र त्यसका लागि निरन्तर मेहनत गर्नुपर्ने बताए। उनले तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको समाजमा ‘संस्कृति अफ एप्रिसिएसन’ अर्थात् कृतज्ञता र सम्मानको संस्कृतिलाई जीवित राख्नु आवश्यक रहेको बताए। रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा सुनाउने प्रस्ताव कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि सहरी विकास मन्त्रालयका सहसचिव नवराज प्याकुरेलले आगामी संस्करणमा रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा प्रस्तुत गर्ने अवधारणामा समेत काम गर्नुपर्ने धारणा राखे। क्रीएसन ले सुरु गरेको यस्तो रचनात्मक अभियानले वृक्ष तथा वातावरण संरक्षणमा सकारात्मक योगदान पुर्याएको भन्दै प्याकुरेलले आगामी दिनमा यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने बताए। कार्यक्रमको समापनमा क्रीएसन नेपाल की अध्यक्ष अरुणा कार्कीले प्रतियोगिताका विजेता, सहभागी, निर्णायक, अतिथि तथा कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गरिन्। सन् २०१७ मा सुरु भएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियानले नेपालका विभिन्न भूगोलमा रहेका महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी रूखका कथा सार्वजनिक गर्दै वृक्ष संरक्षणलाई समुदाय, युवा र वातावरणीय अभियानसँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएको छ। कार्यक्रमले नयाँ रूख रोप्ने अभियानसँगै पुराना रूख, वन र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।
वडा अध्यक्षको सक्रियतामा १० हजार बिरुवा वितरण, प्रहरी कार्यालयमा वृक्षारोपण
मलखाधमा बदमासी गर्ने सहकारीलाई कारबाही गर्छौं: डिएसपी आचार्य
नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
बाढीपीडितका लागि एक्सट्रेयल इनर्जी ड्रिंक्सद्वारा २ लाख ५० हजार रुपैयाँ सहयोग
सगरमाथा आरोही मदन चुडाल सम्मानित
कोशी सरकारमा नेकपावाट ५ मन्त्री जाने
बिराटनगरलाई हरित शहर बनाउने पारुलको सपना
`स्टन्डबाजी´ एसपी खडकाको कार्यशैलीमा प्रश्न
करिब १ हजार ३३ किलोग्राम गाँजासहित मिनि ट्रक चालक पक्राउ
झापामा ब्राउन सुगरसहित दुई जना पक्राउ
कोशीमा पनि एमाले कांग्रेस बिबाद, कांग्रेसले एमाले सरकारलाई साथ नदिने
बाढीपीडितलाई राैतहटका बालबालिकाको साथ: खाजा खर्च कटाएर ४७० रुपैयाँ सहयोग
भोटेकोशी बाढीमा मधेशका १२६ जना बेपत्ता, सप्तरीबाट मात्रै ३० जना
भोटेकोशी बाढीसंगै बाराका १५ जना सम्पर्कविहीन, प्रशासनले सार्वजनिक गर्यो विवरण
भोटेकोसी बाढी : नेकपा मधेसका सांसदले एक दिनको तलब दिने
जीपीएसले देखायो चोरीको मोटरसाइकलको बाटो, शाखा अधिकृतको घरबाट बरामद
बाढीपीडितको लागि मधेशका मुख्यमन्त्रीदेखि कर्मचारीसम्मको एक दिनको तलब कोषमा
भोटेकोशी बाढीप्रति मधेश सरकारको चिन्ता, उद्धार र राहतमा जुट्न आह्वान
हरवा चरवाले मधेश भवन घेराउ
भोटेकोसी-त्रिशूली बाढीमा ज्यान गुमाउनेकाे संख्या ६६९ पुग्याे
हेलिकोप्टरवाट पसेका चिनियाँ ‘टनेल रेस्क्यु टिम’ सोझै उद्धारमा, थप तयारी अवस्थामा
चार दिनपछि धादिङबेँसीसँगको सडक सम्पर्क पुनः स्थापित
सरकारी राजपत्रः ५ जिल्लाका १५ स्थानीय तह ‘विपद् सङ्कटग्रस्त क्षेत्र’ घोषणा
बिदेशी उद्दारकर्ता नचाहिने अडानवाट सरकार पछि हटेसँगै भारतीय 'टनेल रेस्क्यु टोली' नेपालमा
बागमती सरकारकाे पहलमा खुलाइयाे धुन्चेवाट बैकल्पिक मार्ग, माेटरयात्रा र खानपिन निःशुल्क
बाढीपीडित क्षेत्रमा थप २ हजार ९८३ सुरक्षाकर्मी परिचालनः प्रधानमन्त्रीको सचिवालय
छोचेन खोला र पुरेपू त्साङ्पो संगम तालको फुटयो, सुरक्षित रहन सर्कुलर
पोखरा महानगपालिकाले दियो बाढी पीडितलाई ४५ लाख
नेकपा नेता पुनले भेट प्रधानमन्त्री शाह, राेल्पा पहिराेबारे गराए ध्यानाकर्षण
मुस्ताङ प्रहरीले फाडयो ४ रोपनीको गाँजा खेत
निर्मल पुर्जाको निधनमा अन्नपुर्ण गाउँपालिकामा शोक बिदा
म्याग्दी मालिकाको बिम गाउँमा पाथीभरा माताको मन्दिर स्थापना
पेस्तोल र लागूऔषध सहित तीन जना पक्राउ
जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा पक्राउ
चोरी तथा डाँका सम्बन्धी कसुरमा संलग्न दुई जना पक्राउ
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले पाए विश्वासको मत
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले विश्वासको मत लिदैँ
तीन दिन देखी बेपत्ता कपिलवस्तुको मेयर सिंह मृत फेला
मोटरसाइकलमा जनताको ढोकासम्म पुग्ने सांसद हरिप्रसाद भुसाल
रास्वपा महाधिवेशनः लुम्बिनी प्रदेशबाट सुबास शर्मा र सुशील अधिकारी बलिया दाबेदार
सुन जस्तो देखिने पहेँलो धातु सहित २ जना पक्राउ
नौवस्ता कारगारभित्र अवैध कारोबार, सदैव झडप
जसपा मधेसको अध्यक्षका लागि यादवद्वय मैदानमा उत्रने
पुर्ब मुख्यमन्त्रीले ल्याए गैर संबैधानिक बिधेयक, कर्णालीमा १० हजारले रोजगारी दिईने
कर्णाली मन्त्रीमा साबिक माओवादी र नेकपा एसमा बिबाद हुदाँ सपथ स्थगित
कर्णाली प्रदेशको पाँचौ मुख्यमन्त्रीमा शाही नियुक्त
कर्णालीका मुख्यमन्त्री कडेँलले दिए पदवाट राजिनामा
मुलुकका ७ ठाउँमा बाटो अबरूद्द, खुलाउने प्रयास जारी
चोरी भएको ३० मिनेटमै मोटरसाइकल बरामद, दुई युवक पक्राउ
ज्यान मार्ने उद्योग मुद्दाका फरार प्रतिवादी पक्राउ
जुवातास खेलिरहेको अवस्थामा १२ जना पक्राउ
भोटेकोशी बाढी पीडितलाई सुदुरपश्चिम सरकारको २ करोड सहयोग
सुदुर पश्चिमका मुख्यमन्त्री भट्टले पाए विश्वासको मत
सुदुरपश्चिमका मुख्यमन्त्रीमा भट्ट नियुक्त, आजै ३ बजे सपथ
सुदुरपश्चिम प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा भट्टले तीन बजे सपथ लिने
तालिममा ग्रिनेड पडकिदाँ दुई सैनिक घाइते, लगियो काठमाडौं
सुदुरपश्चिम सरकारमा किचलो, मुख्यमन्त्रीद्दारा एमालेका ४ मन्त्री बर्खास्त
जबर्जस्ती करणीको अभियोगमा एक पक्राउ
पत्रकार खेम भण्डारी कञ्चनपुरवाट पक्राउ
राजा ह्याराल्डको निधन पछि हाकोन आठौं राजगद्दीमा, छोरी बन्न सक्ने छिन नर्वेको महारानी
भारतले राख्याे नेपालका बाढी पीडितलाई उच्च प्राथमिकतामा, थप सहयोग पठाउने
नयाँदिल्ली, १२ भदौं । भारतले थप राहात सामाग्री पठाउने भएको छ। भारतीय बिदेश मन्त्री एस जयशंकरको नेतृत्वमा बसेको बैठकले सो निर्णय लिएको हो। सो बैठकमा नेपालको बाढीमा परेका भारतीयहरूको उद्दारका लागि नेपाल सरकारसँग सहयोग र सहकार्य जारी राख्ने क्रम रहेको पनि जानकारी लिइएको छ। ‘आज नेपालमा जारी राहत तथा उद्धार कार्यबारे छलफल गरियो, काठमाडौं र बेइजिङस्थित हाम्रा दूतावासहरूले भारतीय नागरिकहरूको अवस्था र सुरक्षाबारे अद्यावधिक जानकारी उपलब्ध गराए,’ बिदेश मन्त्री जयशंकरले भने, ‘विदेश मन्त्रालयका सम्बन्धित महाशाखाले नेपाल पठाउन बाँकी राहत सामग्रीबारे हामीलाई जानकारी गराए, हामी यस विषयलाई उच्च प्राथमिकता दिन्छौं।’
बेलायती प्रधानमन्त्रीको घोषणा, नेपाललाई १ अर्ब सहयोग
लन्डन, ११ भदौं । बेलायती प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमले बुधबार आएको आकस्मिक बाढीपछि नेपालमा भइरहेको उद्धार तथा राहत कार्यमा सहयोग गर्न बेलायतले ५० लाख पाउन्ड अर्थात १ अर्ब नेपाली रूपैयाँ सहयोग उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको बताएका छन्। साउथ वेल्सको भ्रमणका क्रममा बर्नहमले भने, ‘नेपालमा घटेको घटनाले निकै भयावह तस्बिर देखाएको छ ।’ उनले तत्काल कदम चालिँदै गरेको र बेलायती नागरिकहरूले चौबीसै घण्टा सहयोग प्राप्त गर्न सकून् भन्ने उद्देश्यले बेलायतले उक्त क्षेत्रमा कन्सुलर सहयोग सम्बन्धी कर्मचारीहरू खटाइरहेको जानकारीसमेत दिएका छन । नेपाल प्रहरीबाट प्राप्त पछिल्लो जानकारी अनुसार हाल ३३ जना बेलायती नागरिक बेपत्ता रहेको पनि उनले उल्लेख गरेका छन्। उनले भने, ‘स्वाभाविक रूपमा हाल केही बेलायती नागरिकहरू बेपत्ता भएको अनुमान गरिएको छ र यस्तो अत्यन्तै पीडादायी तथा भयावह परिस्थितिमा हामी उनीहरूका परिवारलाई सक्दो सहयोग उपलब्ध गराउनेछौं।’ बर्नहमले बेलायतले उक्त क्षेत्रमा आपतकालीन उद्धार टोली पठाउने प्रस्ताव पनि गरेको बताए तर यो विषयमा निर्णय गर्ने अधिकार स्वाभाविक रूपमा नेपाल सरकारकै हो।
तिब्बत-नेपाल बाढी पछि २८८ भारतीय सम्पर्कबिहिनः भारतीय बिदेश मन्त्रालय
नयाँदिल्ली, ११ भदौं । तिब्बत हुदैँ नेपाल पसेको प्रलयकारी बाढीमा परी २८८ जना भारतीय बेपत्ता भएका छन् । भारतको विदेश मन्त्रालयका अनुसार नेपाल र तिब्बतमा आएको प्रलयकारी बाढी पछि २८८ जना भारतीय नागरिकहरूसँग सम्पर्क हुन नसकेको जनाएको छ। बाढीका कारण तिब्बतमा करिब २०० जना भारतीय नागरिक अलपत्र परेका छन् र उनीहरूले उद्धारको प्रतीक्षा गरिरहेका छन् भनी भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जैसवालले आजको पत्रकार सम्मेलनमा बताएका छन्। ‘त्यहाँ केही मानिसहरू हराइरहेका हुन सक्छन् र हामी स्थानीय अधिकारीहरूमार्फत उनीहरूको खोजी गर्न हरसम्भव प्रयास गरिरहेका छौं,’ उनले आजको भने । जयसवालका अनुसार कैलाश पर्वतको पवित्र तीर्थयात्रा कैलाश मानसरोवर यात्रा का लागि नेपाल गएका २१ जना भारतीय नागरिकको भने उद्धार गरिएको छ।
नेपालको छोचेन र पुरेपु साङपो नदीमा कृतिम ताल बनेको छ, तीन दिनमा फुटन् सक्छः चिनिया जलस्रोत मन्त्रालय
बेइजिङ, ११ भदौं । चीनको जलस्रोत मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा छोचेन खोला र पुरेपु साङपो नदीको संगमस्थल नजिकै एउटा ठूलो ‘बाधा ताल’ बनेको छ। ग्लोबल टाइम्सका अनुसार बिहीबार बिहानसम्म यस तालमा करिब २० लाख घनमिटर पानी जम्मा भइसकेको र ताल भरिएर पानी बाहिर बग्न थालिसकेको अनुमान गरिएको छ। आगामी तीन दिनभित्र थप ३० लाख घनमिटर पानी तालमा थपिने अपेक्षा गरिएको छ, जसले गर्दा ताल फुट्ने उच्च जोखिम देखिएको ‘चाइना सेन्ट्रल टेलिभिजन, सिसिटीभी’ले बिहीबार जनाएको छ। समाचार अनुसार चिनियाँ जलस्रोत मन्त्रालयले तालको अवस्थाबारे नजिकबाट निगरानी गरिरहेको छ। साथै, सम्भावित रूपमा ताल फुट्ने अवस्थाको सामना गर्न र आपतकालीन उद्धार कार्यमा सहयोग पुर्याउन बाढी सम्बन्धी नक्कल अभ्यास तथा विश्लेषणहरू पनि गरिरहेको छ। चीन–नेपाल सीमाको नेपाली भू भागबाट सुरु भएको विनाशकारी लेदोसहितको पहिरोले दक्षिण–पश्चिम चीनको सिजाङ, तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रस्थित ग्यिरोङ बन्दरगाहमा क्षति पुर्याएपछि चिनियाँ अधिकारीहरूले विभिन्न क्षेत्रमा उद्धार टोलीहरू परिचालन गरेका छन्। कठिन भू–बनोट, निरन्तर वर्षा र थप विपद्को बढ्दो जोखिमका बाबजुद आपतकालीन उद्धारकर्मी, जनमुक्ति सेना, इन्जिनियरिङ टोली, दूरसञ्चार सेवा प्रदायक र राहत संस्थाहरूले जनशक्ति, विमान, उपकरण तथा आवश्यक सामग्रीहरू विपद्ग्रस्त क्षेत्रमा पुर्याइरहेका छन्। बिहीबार बिहानसम्मको विवरण अनुसार यस विपद्मा परी ३ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने दुई जनाको उद्धार गरिएको छ। साथै, २६० विदेशी नागरिकसहित ५५८ जना अझै बेपत्ता छन्।
यौन दुर्व्यवहार मुद्दामा तीन बेलायती पूर्व खेलाडी दोषी ठहर
फ्रान्सेली फरवार्ड ब्राडली १२३ मिलियन पाउन्डमा लिभरपुलमा आबद्ध
काठमाडौं, १४ भदौ। लिभरपुलले पेरिस सेन्ट-जर्मेनका फरवार्ड ब्राडली बार्कोलाका लागि १२ करोड ३० लाख पाउन्ड (१२३ मिलियन पाउन्ड) सम्मको सम्झौतामा सहमति जनाएको छ। सुरुमा पीएसजीले फ्रान्सेली आक्रमणकारीको मूल्य १४ करोड ५० लाख पाउन्ड तोकेको थियो तर ‘रेड्स’ (लिभरपुल) ले सुरुमा १० करोड ६० लाख पाउन्ड र सम्भावित थप भुक्तानी बापत १ करोड ७० लाख पाउन्डको प्याकेज दिने भएकाे थियाे । तर, अन्तत १२ कराेड २० लाख पाउन्डमा सहमति जुटेकाे हाे । २३ वर्षीय खेलाडीले एनफिल्डमा दीर्घकालीन सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्नुअघि यसै सप्ताहान्तमा मेडिकल परीक्षण गराउने अपेक्षा गरिएको छ। दायाँ खुट्टाले खेल्ने बार्कोला बायाँ विङमा खेल्न रुचाउँछन् र उनको आगमनले लिभरपुलमा कोडी गाक्पोको भविष्यबारे शङ्का बढाउने छ। बीबीसी स्पोर्टका अनुसार टोटनह्याम हटस्पर र म्यानचेस्टर सिटी दुवैले नेदरल्यान्ड्सका फरवार्डमा चासो देखाएका छन्। लिभरपुल दायाँ विङ्गरको खोजीमा पनि छ; उनीहरूले ब्राइटनका यान्कुबा मिन्तेह र क्रिस्टल प्यालेसका इस्माइला सारलाई भित्र्याउने प्रयासबारे पनि विचार गरेका थिए। विगत दुई गर्मीयाममा लुइस डियाज र मोहम्मद सलाह बाहिरिए पछि आफ्नो आक्रमण पङ्क्तिलाई बलियो बनाउने क्रममा बार्कोला लिभरपुलको मुख्य लक्ष्य बनेका छन्। उनी सन् २०२३ मा लियोनबाट ३ करोड ८५ लाख पाउन्डमा पीएसजीमा आबद्ध भएका थिए र उनले तीन लिगमध्ये १ उपाधि, दुई च्याम्पियन्स लिग, दुई पटक फ्रेन्च कपका साथै युइएफए सुपर कप र फिफा इन्टरकन्टिनेन्टल कप जितेकाे टिममा थिए । यस गर्मीको विश्वकपमा फ्रान्सका लागि तीन गोल गरेका बार्कोला दायाँ वा बीचको भागबाट पनि खेल्न सक्छन्। ह्युगो एकिटिके गम्भीर ‘अकिल्स’ चोटबाट निको हुँदै गर्दा उनले अलेक्जेन्डर इसाकका लागि विकल्प प्रदान गर्न सक्छन्। शनिबार नटिङ्घम फरेस्टविरुद्धको खेल अघि बोल्दै रेड्सका प्रशिक्षक एन्डोनी इराओलालाई गाक्पोको भविष्यबारे सोधिएको थियो। उनले “केही पनि ग्यारेन्टी गर्न नसकिने” बताए पनि २७ वर्षीय खेलाडीलाई क्लबमै राख्न चाहेको उल्लेख भने गरेका छन् । “विश्वकप र बिदाबाट फर्किएपछि [गाक्पो] को प्रदर्शन र मनोवृत्ति निकै राम्रो रहेको छ। म आशा गर्छु कि हामी उनलाई सोही स्तरमा कायम राख्न सक्छौँ किनभने मलाई लाग्छ उनी हाम्रा खेलहरूमा निकै प्रभावशाली रहेका छन्,” इराओलाले भने।
बुन्डेसलिगाको १४ मध्ये १३ सिजन जितेको बायर्नको वर्चस्व कायमै रहला ?
काठमाडौं, १३ भदौं । जर्मन फुटबल जायन्ट बायर्न म्युनिख पुनः एकपटक बुन्डेसलिगाको उपाधि जित्ने प्रबल दाबेदारका रूपमा आफ्नो उपाधि रक्षा अभियान सुरु गर्दैछ। विगत १४ सिजनमध्ये १३ वटा उपाधि आफ्नो कब्जामा पारिसकेको बायर्नलाई यसपटक पनि सट्टेबाजहरूले १–७ को बलियो र मुख्य दाबेदार मानिरहेका छन्। टोलीको मुख्य लक्ष्य लगातार तेस्रो पटक उपाधि जित्दै ‘ह्याट्रिक’ पूरा गर्नु रहेको छ। मुख्य प्रशिक्षक भिन्सेन्ट कोम्पनीको नेतृत्वमा रहेको बायर्नले सिजनको सुरुवात उत्कृष्ट ढङ्गले गरिसकेको छ। गत साता भएको जर्मन सुपर कपमा चिर प्रतिद्वन्द्वी बोरुसिया डर्टमन्डलाई २–१ ले पराजित गर्दै टोलीले पहिलो जीत हासिल गरिसकेको छ । टोलीका प्रमुख स्ट्राइकर तथा इङ्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केन चार सिजनमा चौथो पटक बुन्डेसलिगा ‘गोल्डेन बुट’ जित्ने लक्ष्यमा छन्। उनी व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा पनि टोलीलाई थप ट्रफी दिलाउन केन्द्रित देखिन्छन्। प्रशिक्षक कोम्पनीले टोलीको लक्ष्य स्पष्ट पार्दै भनेका छन्, ‘बायर्नमा लक्ष्यहरू सधैं सकेसम्म उच्च राखिन्छन्। यसको अर्थ बुन्डेसलिगा, जर्मन कप, च्याम्पियन्स लिग जित्नु र सम्भव भएसम्म हरेक खेलमा जित हात पार्नु हो।’ यस सिजन बायर्न र केनका लागि कस्ता सम्भावनाहरू छन् र टोलीमा के कस्ता नयाँ परिवर्तनहरू आएका छन् भन्ने विषयमा खेल जगतमा व्यापक चर्चा भइरहेको छ। एलियान्ज एरिनामा बुन्डेसलिगाको उपाधि जित्नु बायर्न म्युनिखका लागि केवल उत्सवको विषय नभई एउटा स्वाभाविक अपेक्षा जस्तै बनेको छ। सन् २०१२ यता बायर्नले केवल एक पटक सन् २०२३–२४ को सिजनमा बायर लेभरकुसेन अपराजित रहँदा मात्र लिग उपाधि गुमाउनुपरेको थियो। बर्नली छोडेर बायर्नको जिम्मेवारी सम्हालेका प्रशिक्षक भिन्सेन्ट कोम्पानीको नेतृत्वमा टोलीले पछिल्ला दुई सिजनमा क्रमशः १३ र १६ अंकको फराकिलो अग्रतासहित शीर्ष स्थान हासिल गर्दै आफ्नो वर्चस्व कायम राखेको छ। गत सिजन घरेलु प्रतियोगितामा डबल (लिग र कप) उपाधि जितेको बायर्न युरोपकै सबैभन्दा आकर्षक खेल प्रदर्शन गर्ने टोली बन्यो। टोलीले सबै प्रतियोगितामा गरी कुल १८४ गोल गरेको थियो, जसमा बुन्डेसलिगामा कीर्तिमानी १२२ गोल र च्याम्पियन्स लिगमा ४३ गोल सामेल थिए। तर, च्याम्पियन्स लिगको सेमिफाइनलमा पेरिस सेन्ट जर्मेनसँग समग्रमा ६–५ को नतिजामा पराजित हुँदै टोली बाहिरिनु परेको थियो। सन् २०१२‘१३ मा ट्रिबल अर्थात तीन प्रमुख उपाधि जितेर सुरु भएको यो स्वर्ण युग यता बायर्नले सन् २०२० मा मात्र एक पटक युरोपको शीर्ष उपाधि जित्न सकेको छ। यद्यपि, जर्मन फुटबल लेखक कन्स्टान्टिन एक्नरका अनुसार कोम्पानीले यसै सिजन च्याम्पियन्स लिग जित्नैपर्छ भन्ने दबाब छैन। ‘बायर्नको उच्च नेतृत्व कोम्पानी र टोलीको प्रगतिबाट निकै खुसी छ,’ एक्नरले भने, ‘युरोपका शीर्ष चार टोलीबीच प्रतिस्पर्धा गरिरहँदासम्म क्लब व्यवस्थापन उनीसँग सन्तुष्ट छ। विगत आठ वर्षमा सात जना प्रशिक्षक फेरिएको बायर्नमा उनले व्यवस्थापकीय स्थिरता फर्काएका छन्।’ यी बेल्जियन प्रशिक्षकको आगमन निकै प्रभावशाली रहेको र उनी विश्वकै उत्कृष्ट प्रशिक्षक बन्ने बाटोमा रहेको विश्लेषण गरिएको छ। पेरिस सेन्ट जर्मेन विरुद्धको हारले उनले अझै केही कुरा सिक्न बाँकी रहेको देखाए पनि क्लबभित्र उनको नेतृत्वलाई लिएर उच्च विश्वास कायम छ। उता, सन् २०२२ मा टोटनह्यामबाट चार वर्षे सम्झौतामा बायर्न म्युनिख आबद्ध हुँदा इङ्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केन सम्झौता सकिए पछि स्वदेश फर्किने अनुमान गरिएको थियो। टोटनह्याम र इङ्ल्यान्ड टोलीबाट कुनै ठूलो उपाधि जित्न नसकेका केनका लागि लगातार उपाधि जित्ने बायर्नको प्रस्ताव आकर्षक थियो। धेरैले उनी बायर्नमा केही उपाधि जितेपछि प्रिमियर लिगमा एलन शियररको सर्वाधिक गोलको कीर्तिमान, जसबाट उनी ४७ गोलले पछाडि छन्, तोड्न फर्किने ठानेका थिए। तथापि, ३३ वर्षीय केनको सोचमा अहिले ठूलो परिवर्तन आएको छ। उनले हालै स्वीकार गर्दै भनेका छन्, ‘सुरुमा आउँदा म फर्किनेछु भन्ने सोचेको थिएँ, तर अब फर्किने त्यो हुटहुटी पहिले जस्तो छैन।’ बायर्नमा आफ्नो समयलाई निकै मन पराएका केन अहिले सम्झौता अवधि लम्ब्याउने विषयमा क्लबसँग छलफल गर्न तयार छन्। बायर्न व्यवस्थापन र समर्थकहरू पनि केनसँग निकै प्रभावित छन्। क्लबका मानार्थ अध्यक्ष उली हुनेशले केनलाई ‘हामीले अहिलेसम्म गरेकामध्ये सबैभन्दा उत्कृष्ट अनुबन्धन’ भनेका छन्। गर्ड मुलर, कार्ल हाइन्ज रुमेनिगे र रोबर्ट लेवान्डोस्की जस्ता दिग्गज गोलकर्ताहरूको इतिहास बोकेको क्लबका लागि यो ठूलो प्रशंसा हो। केनको मैदानको प्रदर्शनले पनि यसलाई प्रमाणित गर्छ। गत सिजन उनले क्लबका लागि ५१ खेलमा ६१ गोल गर्दै बायर्नका लागि एकै सिजनमा सर्वाधिक गोल गर्ने नयाँ कीर्तिमान बनाएका थिए। यससँगै बायर्नका लागि १४७ खेलमा उनको कुल गोल संख्या १४६ र ३३ असिस्ट पुगेको छ। उनले सन् २०२४ र २०२६ मा ुयुरोपियन सुु तथा २०२५ मा बुन्डेसलिगाको ‘गोल्डेन बुट’ जितेका थिए । स्टटगार्टविरुद्धको जर्मन कप फाइनलमा ह्याट्रिक गर्दै टोलीलाई जित दिलाएका केनले २०२६ मा बायर्नलाई ‘डबल’ अर्थात लिग र कप उपाधि दिलाउन मुख्य भूमिका खेलेका थिए।
फिफा अध्यक्षविरुद्ध मुद्दा हाल्न युइएफएले माग्यो अमेरिकी अदालतसँग कागजात
काठमाडौं, १२ भदौ । युरोपेली फुटबल संघहरूको संघ (युइएफए) ले फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोविरुद्ध फौजदारी मुद्दा चलाउन अमेरिकी अदालतसँग फिफाका कागजातहरू मागेको छ। विश्वकप बिक्री योजनालाई लिएर इन्फान्टिनोविरुद्ध फौजदारी उजुरी दिने तयारी गरिरहेको युरोपेली फुटबलको सर्वोच्च निकायले अमेरिकी अदालतसँग आवश्यक कागजात माग गरेको हो। अदालतमा दर्ता कागजातअनुसार इन्फान्टिनोविरुद्ध मुद्दाका लागि आवश्यक पर्ने बयान र प्रमाणहरू फ्लोरिडास्थित फिफाका निकायहरूबाट प्राप्त गर्न युइएफएले अमेरिकी संघीय अदालतसँग अनुमति मागेको छ। अमेरिकी कानुनअन्तर्गत दर्ता गरिएको एकपक्षीय निवेदनमा युइएफएले इन्फान्टिनो तथा फिफाका अन्य अधिकारी र सल्लाहकारहरूविरुद्ध फौजदारी कारबाही अघि बढाउने विषयमा विचार गरिरहेको जनाएको छ। यो कारबाही पुरुष, महिला तथा क्लब विश्वकपका व्यावसायिक अधिकारहरूलाई ‘फिफा फर्वार्ड इन्टरप्राइज (एफएफइ)’ नामक नयाँ सहायक कम्पनीमा हस्तान्तरण गर्ने योजनासँग सम्बन्धित छ। यद्यपि, अध्यक्ष इन्फान्टिनोले उक्त योजना भने हाललाई स्थगित गरिसकेका छन्। ‘फिफाले प्रस्ताव गरेको योजनाबाट उत्पन्न परिस्थिति र यससँग सम्बन्धित कानुनी कारबाहीका बारेमा युइएफएले सक्रिय रूपमा विचार गरिरहेको छ,’ युरोपियन सञ्चारमाध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन्। फ्लोरिडा अदालतमा दायर कागजातहरू फिफा अध्यक्षविरुद्ध मुद्दा चलाउन सहयोगी हुने उनीहरूको बुझाइ छ। विशेष गरी युइएफए र अन्य सरोकारवाला पक्षहरूले स्विस फौजदारी संहिताको धारा १५८ अन्तर्गत इन्फान्टिनो तथा अन्य फिफा अधिकारी र सल्लाहकारहरूविरुद्ध खराब व्यवस्थापन (क्रिमिनल मिसम्यानेजमेन्ट) को अभियोगमा स्विट्जरल्याण्डमा फौजदारी मुद्दा हाल्न यी प्रयास गरिरहेका हुन्। इन्फान्टिनोले सल्लाहकार र लगानीकर्ताहरूको सानो समूहसँग मिलेर गोप्य रूपमा यो प्रस्ताव तयार पारेको युइएफएको आरोप छ। फिफाको सामान्य प्रशासनिक प्रक्रियालाई मिचेर फिफा परिषद्, क्षेत्रीय महासंघ वा सदस्य संघहरूसँग परामर्श नगरीकन एकलौटी रूपमा एफएफइको योजना बनाइएको दाबी गरिएको छ। एफएफइ कार्यक्रमसँग सम्बन्धित लेनदेन, योजना, संरचना र स्वीकृतिसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण कागजात तथा साक्षी फ्लोरिडामा हुन सक्ने भएकाले अदालतको माध्यमबाट ती कागजात माग गरिएको युइएफएले जनाएको छ।
म्यानचेस्टर सिटीले खेलाडी सरूवावाट गरयो १७८ मिलियन आम्दानी
काठमाडौं, ११ भदौं । गत बुधबार आयुब बुआडी सँगको सम्झौतापछि म्यानचेस्टर सिटीको आर्थिक स्थितिमा परिवर्तन आएको छ। साभियो, तिजानी रेइन्डर्स, रोड्री, जेम्स ट्राफोर्ड, म्यानुएल अकान्जी र नाथन एके जस्ता खेलाडीहरूको बहिर्गमनबाट क्लबले हालसम्म २७८.५ मिलियन युरो आम्दानी गरिसकेको छ। बुआडीको आगमनसँगै सिटीको खर्च २७३.७ मिलियन युरो पुगेको छ, जसले गर्दा उनीहरूसँग ४.८ मिलियन युरोको सकारात्मक ‘ट्रान्सफर ब्यालेन्स’ अर्थात आम्दानी खर्चको बचत बाँकी रहन्छ। थप खेलाडीहरूको बहिर्गमनले यो अवस्थालाई फेरि छिट्टै परिवर्तन गर्न सक्छ। टोटनह्यामले ओमर मार्मोशलाई ऋणमा अनुबन्ध गर्ने सम्झौता गरेको छ, जसमा अर्को गर्मीमा ५८ मिलियन युरोमा उनलाई स्थायी रूपमा अनुबन्ध गर्नुपर्ने अनिवार्य सर्त राखिएको छ। तसर्थ, उक्त रकम यस सिजनको हिसाबमा नभई सिटीको २०२७–२८ को ट्रान्सफर आम्दानीमा गणना हुनेछ। निको गोन्जालेजले पनि क्लब छोड्ने अपेक्षा गरिएको छ, जबकि समयसीमा सकिनुअघि ज्याक ग्रिलिस पनि अर्को बहिर्गमन बन्न सक्छन्। ग्रिलिसले गत सिजन एभर्टनमा ‘लोन’ मा बिताएका थिए र एभर्टन उनीप्रति अझै पनि इच्छुक छ । यद्यपि, यी विंगरले पेप ग्वार्डिओलाको स्थानमा एन्जो मारेस्काको आगमनलाई सिटीमा नयाँ सुरुवातका रूपमा हेरेका छन्। उनको सम्झौता जुन २०२७ सम्म कायम छ। गोन्जालेज र सम्भवतः ग्रिलिसको स्थायी बिक्रीले सिटीको २०२६–२७ को आम्दानीमा उल्लेख्य वृद्धि गर्न सक्छ। मिडफिल्डको पुनर्निर्माणको ठूलो स्तरलाई हेर्दा यति ठूलो परिमाणमा खेलाडीहरू बिक्री गर्न सक्ने उनीहरूको क्षमता विशेष रूपमा महत्त्वपूर्ण छ। सिटीले नटिङ्घम फरेस्टबाट इलियट एन्डरसनलाई १३५ मिलियन युरोमा अनुबन्ध गरिसकेको छ। साथै, उनीहरू चेल्सीका मिडफिल्डर एन्जो फर्नान्डेजप्रति पनि इच्छुक छन्। उता, न्यूक्यासलले २७५.५ मिलियन युरोको बिक्री गरेको छ, जसमध्ये धेरैजसो तीन प्रमुख प्रस्थानबाट आएको हो। स्यान्ड्रो टोनाली १०८ मिलियन युरोमा टोटेनह्याममा सामेल भए, ब्रुनो गुइमारेस ८७.५ मिलियन युरोमा आर्सनलमा सरे र एन्थोनी गोर्डन ८० मिलियन युरोमा बार्सिलोनामा सामेल भए पछि उसको आम्दानी बढेको हो । सँगै, ती सम्झौताहरूले न्यूक्यासलको ग्रीष्मकालीन ब्यालेन्स शीटलाई रूपान्तरण गरेको छ। उनीहरूले १९७ मिलियन युरो खर्च गरेका छन्, जसले गर्दा उनीहरूलाई ७८.५ मिलियन युरो नाफा भएको छ। प्रिमियर लिग क्लबहरूमध्ये हाल भिल्ला र नटिङ्घम फरेस्टमा मात्र ठूलो सकारात्मक ट्रान्सफर ब्यालेन्स छ। डिभिजनभरि बिक्रीको मात्रा फराकिलो ट्रान्सफर ब्यालेन्समा प्रतिबिम्बित हुन्छ। ट्रान्सफरमार्केटका अनुसार हाल छ प्रिमियर लिग क्लबहरूको ब्यालेन्स सकारात्मक छ। अर्कोतर्फ, ४०७.९५ मिलियन युरो खर्च गरी १६५.६५ मिलियन युरो प्राप्त गरेपछि चेल्सी २४२.३ मिलियन युरोको सबैभन्दा ठूलो ‘नेगेटिभ ब्यालेन्स’ अर्थात घाटाको स्थितिमा छ। यसपछि १८९.१५ मिलियन युरोको घाटासहित टोटनह्याम र १८०.९५ मिलियन युरोको घाटासहित आर्सनल रहेका छन् । स्मरण रहोस्, खेलाडी सरुवा बजार अर्थात ट्रान्सफर विन्डो बन्द हुन अब केही दिन मात्र बाँकी छ। विगत पाँच सिजनहरूमा ब्राइटनले खेलाडीहरूमा ६६५.४ मिलियन युरो खर्च गरेको छ र स्थानान्तरण शुल्कमा ७१५.४ मिलियन युरो प्राप्त गरेको छ, जसले गर्दा उनीहरूसँग लगभग ५० मिलियन युरोको सकारात्मक स्थानान्तरण ब्यालेन्स छ। ट्रान्सफरमार्केटका अनुसार तिनीहरू पाँच सिजन अवधिमा संचयी स्थानान्तरण नाफा कमाउने एक मात्र वर्तमान प्रिमियर लिग क्लब हुन्। एस्टन भिल्ला १०.०२ मिलियन युरोको समग्र ब्यालेन्सको साथ ब्रेक इभनको अर्को नजिक छ। यसले ब्राइटनले एक असामान्य रूपमा लाभदायक विन्डोमा भर पर्नुको सट्टा पुनः लगानीको साथ महत्त्वपूर्ण खेलाडी बिक्रीलाई कति निरन्तर रूपमा संयोजन गरेको छ भनेर रेखांकित गर्दछ।
