ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको शव फेला, शव जापनी क्याम्पमा झारिदैँ

निर्मल पुर्जाहरूका प्रेरणायुक्त साहस सदैव जीवित रहि रहनेछः प्रधानमन्त्री शाह

काठमाडौं, १६ साउन । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पाकिस्तानको ब्रोड पिट हिमालमा ज्यान गुमाएका निर्मला पुर्जासहितका आरोहीको निधन प्रति दुःख ब्यक्त गरेका छन ।   बिश्व बिख्यात निर्मल पुर्जासहित सबै आरोहीको निधन भएको पुष्टी भएसँगै प्रधानमन्त्री शाहले सामाजिक सञ्जालवाट शोक ब्यक्त गर्दै उनीहरू प्रति श्रद्दाञ्जलीसमेत ब्यक्त गरेका छन ।   उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, 'निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ ।' आरोहण केवल शिखर चुम्ने यात्रा होइन । यो साहस, अनुशासन, त्याग र मानवीय सीमालाई चुनौती दिने अदम्य आत्मविश्वासको सर्वोच्च अभिव्यक्ति हो । हिमालले धेरैलाई शिखरको गौरव दिन्छ, कहिलेकाहीँ आफ्नै काखमा सधैँका लागि अँगालेर पनि राख्छ । तर, हिमाल आरोहीहरू आफ्नो साहस र समर्पणका कारण इतिहासमा सधैँ अमर रहन्छन्। विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल, पाकिस्तानको काराकोरम पर्वत–शृङ्खलामा अवस्थित ८,०५१ मिटर अग्लो ‘ब्रोड पिक’मा विश्व कीर्तिमानधारी निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) सहित छ जना नेपाली तथा अन्य चार विदेशी आरोहीहरूको दुःखद निधनले स्तब्ध बनाएको छ । निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ । सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली । शोकसन्तप्त परिवारजन, आफन्त तथा शुभेच्छुकहरूप्रति हार्दिक समवेदना । 

यस्तो थियो, ब्रोड पिक चढनु अघि निर्मल पुर्जाले लेखेको अन्तिम शब्दहरू

काठमाडौं, १६ साउन । अन्ततः ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा हिमपहिरोमा परी विश्व बिख्यात आरोही निर्मल पुर्जाले ज्यान गुमाएका छन्।   बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ।   गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो ।    पाकिस्तानी मिडिया ‘डन’का अनुसार ब्रोड पिकको शिखरमा पुग्नै लागेको बेला अचानक हिमपहिरो आएको थियो, सो हिमपहिरोले पुर्जासँगै रहेका १० आरोहीलाई १००० मिटर भन्दा तल फालेको अर्थात झारेको थियो, जो उनीहरू बाँच्ने सम्भावना कम भएको हिजै उल्लेख गरेको थियो ।   तर, पुर्जाले पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जाल एक्स पहिलेको टविटरमा लेखे अनुसार उनी सो हिमाल चढने पुर्ववत योजनामा नै थिएनन्। तर, योजना बिना नै पाकिस्तान पुगेका पुर्जाले अन्ततः सो हिमाल चढन गएका थिए । तर, त्यो निर्णय नै उनको लागि सदाका लागि घातक हुन पुग्यो र अन्ततः एउटा विश्वबिख्यात आरोही सबैलाई स्तब्ध पार्दै बिदा भएका छन् ।    र, याे उनले बिना अक्सिजन २९ पटक ८००० मिटर अग्ला हिमाल चढेर बनाएकाे नयाँ रेकर्ड पनि सँगसँगै कायम हुन लागेकाे उनले अन्तिम पटक एक्समा राखेकाे तस्विरले पनि देखाएकाे थियाे, जे हाेस, उनी हामी बिच रहेनन र उनी सदैव आरोहीका लागि सदैव प्रेरणाकाे स्राेत भएर बाचिरहने छन । उनले सो हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जालमा अंग्रेजीमा लेखेको धारणा यहाँ भावानुवाद गरिएको छ, उनले २७ जुलाईमा लेखेका थिए, जुन यस्तो छः 'मिसन परिवर्तन हुन्छ। कम्पास अडिन्छ। यो कहिल्यै योजना थिएन। सुरुमा, योजना केवल ‘जी टु’ चढ्ने थियो। तर पाकिस्तानको लागि प्रस्थान गर्नु अघि मैले मेरो ८००० मिटर शिखरहरूमा संख्याहरू दौडें। त्यतिबेला मलाई यो कुराले प्रहार गर्यो, यदि म यहाँ हुँदा ब्रोड पिकमा टिक गर्छु भने केवल एउटा मात्र ‘चो ओयु’ बाँकी रहन्छ। त्यसपछि म इतिहासमा सबै १४ आठ हजार अग्ला दुई पटक चढ्ने पहिलो व्यक्ति बन्छु। त्यो पनि अक्सिजन बिना।   यो योजना गरिएको थिएन। ह्याट्रिक परियोजना फोकस थियो किनभने यसले ठूलो मिशन बोकेको थियो। तर अवसरहरू चिच्याउँदैनन्, तिनीहरू पहिले नै मौनतामा काम गर्नेहरूलाई फुस फुसाउँछन्।   यहाँ मैले हरेक अभियानमा गरेको रहस्य छ, मैले कहिल्यै अरू कसैसँग प्रतिस्पर्धा गरिन। मेरो एक मात्र लडाईं हिजो, म भएको मान्छे विरुद्ध थियो। हरेक दिन, मेरो आफ्नै सीमाहरू धकेल्दै किनभने जब तपाईं छेउमा हेर्नुहुन्छ, अरूले के गरिरहेका छन्, भनिरहेका छन्, प्राप्त गरिरहेका छन्, तपाईं आफ्नो कम्पासबाट बाहिर निस्कनुहुन्छ। तपाईंको हेडिंग तपाईंको हो। यसलाई कडा रूपमा रक्षा गर्नुहोस्।   प्रोजेक्ट पोसिबलको समयमा मैले बिना अक्सिजन १४ हिमाल चढ्दा उनीहरूले मेरो आलोचना गरे। यदि तपाईंले त्यसले के परिणाम दियो भनेर देख्नुभएको छैन भने नेटफ्लिक्समा १४ पिकहरू हेर्नुहोस्। त्यो फिल्म भनेको अस्पष्ट सत्य हो। म त्यहाँ अन्य अभियानहरूले पछाडि छोडेका पर्वतारोहीहरूको धेरै उद्धार गर्दै थिएँ, आफैंले रकम जुटाउँदै थिएँ, अगाडिबाट नेतृत्व गर्दै थिएँ, आफ्नै लाइनहरू मिलाउँदै थिएँ, चीनसँग शिशापाङ्मा अनुमतिपत्रको सामना गर्दै थिएँ, मेरी आमाको शल्यक्रियाको लागि अस्पतालमा थिएँ र यति धेरै। अनि अब, अब म अक्सिजन बिना दोहोरोको लागि अगाडि बढिरहेको छु, जम्मा तीन गुणा। आवाज रोकिएको छैन। मैले सुन्न छोडेको छु।   अझै पनि शंका गर्नेहरूका लागि मैले पहिले नै २६ दिनमा पाकिस्तानको ८००० मिटर मध्ये सबै ५ चढिसकेको छु, त्यो पनि नेतृत्व गर्दै, मार्गदर्शन गर्दै, त्यो पनि अक्सिजन बिना। अक्सिजनले मेरो भाँच्नेहरूको रेकर्ड तोड्दै, प्राप्तिहरू त्यहाँ छन्।   ब्रोड पिक, म माथि र तल सुरक्षित मार्ग बाहेक अरू केही माग्दैन। म शून्य पहाडहरूलाई हल्का रूपमा लिन्छु। एउटा पनि होइन। मेरो खुट्टाले बेसक्याम्प छोड्ने क्षण, यो १०० प्रतिशत हुन्छ। सधैं भएको छ। सधैं रहनेछ।   यो मलाई यहाँसम्म पुर्‍याउने सबैप्रति समर्पित छ। समर्थकहरू। आलोचकहरू। तपाईंहरू सबै। दुवै पक्ष नभई आगो बल्दैन। त्यसैले, म हृदयदेखि नै धन्यवाद दिन्छु।   मेरो उद्देश्य कहिल्यै पनि ‘म’ मा मात्र केन्द्रित रहेन। यो त म के को प्रतिनिधित्व गर्छु भन्ने कुरासँग सम्बन्धित छ। यसको उद्देश्य तपाईंलाई यो देखाउनु हो कि तपाईंका आफ्नै पहाडहरू, ती जस्तोसुकै भए पनि, चढ्न सकिने खालका छन्।'

अन्ततः हिम पहिरोमा बेपत्ता भएको निर्मल पुर्जाको निधन

काठमाडौं, १६ साउन । विश्व बिख्यात नेपाली आरोही निर्मल पुर्जाको निधन भएको छ ।   पाकिस्तानको ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा आएको हिमपहिरोमा परी बेपत्ता भएका पुर्जा अन्ततः मृतक अवस्थामा भेटिएका छन् ।     पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) मा गएको विनाशकारी हिमपहिरोमा परेर चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा अर्थात ‘निम्स दाइ’ को मृत्यु भएको आधिकारिक रूपमा घोषणा गरिएको छ।   बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ।   गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो ।    बिस्तृत बिवरण आउँन बाँकी छ...

रोमको पानी मुनीको शहरको अस्तित्व खतरामा, पर्यटकलाई हुन सक्छ निषेध

रोम, १६ साउन । करिब २,२०० वर्षअघि रोमीहरूले एउटा यस्तो सहर बसालेका थिए, जहाँ धनी र शक्तिशालीहरू आफ्ना अनौठा सोखहरू पूरा गर्न जाने गर्दथे ।    वास्तवमा यो रोमी उच्च वर्गका लागि अमेरिकाको लस भेगास शहरजस्तै थियो। नेपल्सको पश्चिममा अवस्थित यस सहरको नाम ‘बाइया’ थियो, यद्यपि पछि यो समुद्रमा डुब्यो।   ईसापूर्व दोस्रो शताब्दीको अन्त्यसम्ममा  ‘बाइए’ रोमका धनी तथा उच्च वर्गका मानिसहरूका लागि एक लोकप्रिय गन्तव्य बनिसकेको थियो। सिसरो, प्लिनी, निरो र सिजरजस्ता प्रसिद्ध रोमन व्यक्तित्वहरू बिदा मनाउन यहाँ आउने गर्थे । यो त्यस युगको एक प्रमुख मनोरञ्जनात्मक तथा विश्राम स्थल अझ भनौं रिसोर्ट सहर थियो।   यहाँसम्म कि, जुलियस सिजरको हत्यापछि उनकी प्रेमिका, मिस्रकी सुन्दरी महारानी क्लियोपेट्रा, आफ्नो देश फर्कन यही सहरबाट भागेकी थिइन् पनि भनिन्छ।   आज, बाइईको अधिकांश भाग समुद्र मुनि डुबेको अवस्थामा छ। सन् १९४० को दशकमा गरिएको हवाई छायाङ्कनले पहिलो पटक पानीको सतह मुनि कुनै संरचनाको अस्तित्व रहेको कुरा उजागर गरेको थियो। त्यस पछि पुरातत्वविद्हरूले उक्त स्थानको अनुसन्धान गर्दा पानी मुनि डुबेको एउटा पूरै सहर फेला पारे। आज, यो स्थल विश्वकै सबैभन्दा ठूलो पानी मुनिको सङ्ग्रहालयका रूपमा रहेको छ। पुरातत्वविद्हरूले यस क्षेत्रबाट ठूलो सङ्ख्यामा प्राचीन पुरातात्विक वस्तुहरू फेला पारेका छन्।   यहाँ पानीमा डुबेका भग्नावशेषहरू हेर्न हरेक वर्ष हजारौं पर्यटक आउँछन् तर यो क्षेत्र एउटा अहिले भने खतराको सामना गरिरहेको छ। यहाँको ज्वालामुखी पुनः सक्रिय हुँदै गएको छ, जसले गर्दा पर्यटकहरूका लागि यो क्षेत्र बन्द गर्ने विषयमा छलफल चलिरहेको छ। पानी मुनीको बाइया शहर ‘फ्लेग्रियन फिल्ड्स’ मा अवस्थित छ, जुन एउटा ‘सुपरभल्कानो’ अर्थात विशाल ज्वालामुखीको हिस्सा रहेको विशाल ‘काल्डेरा’ अर्थात ज्वालामुखीको मुखजस्तो ठूलो खाडल हो। यस क्षेत्रमा ज्वालामुखीका साना निकासहरू प्रशस्तै छन्। यस क्षेत्रमा म्याग्मा माथि उठ्दा जमिन पनि माथि उठछ, यसको विपरीत म्याग्मा तल झर्दा जमिन पनि भासिन्छ।   फलस्वरूप, यस क्षेत्रको जमिन कहिले समुद्र सतहभन्दा माथि उठ्छ त कहिले तल भासिने गरिदै आएको छ। यही बेला फेरी त्यहाँको ज्वालामुखी सक्रिय हुने देखिए पछि यो शहरको अस्तित्वका बिषयलाई लिएर नयाँ बहस सुरू भएको छ।  

आन्द्रा-भुँडीमा मात्रै आक्रमण गर्ने रहस्यमय बन्यजन्तुका कारण रौतहटमा त्रास

बिहारमा नक्कली मल कारखाना पर्दाफास, रौतहट-बाराका किसानसमेत थिए जोखिममा

चीनले पहिलो पटक बिकास गरयो धानको क्लोन, किसान र कृषिका लागि लाभदायक