तीन दशक पुरानो भाजपाको किल्ला भत्काउँदै प्रशान्त किशोरको जित
पटना, १८ साउन । जन सुराजका संस्थापक प्रशान्त किशोरले बांकीपुर उपनिर्वाचनमा शानदार जित हासिल गरेका छन्। उनले १८,००० भन्दा बढी मतान्तरले भाजपाका नीरज सिन्हालाई पराजित गरे। प्रशान्त किशोरले ६३,२०३ मत प्राप्त गरे भने नीरज सिन्हाले ४४,२५० मत पाए। यसैबीच, आरजेडी उम्मेदवार रेखा कुमारीले १४,०८५ मत मात्रै प्राप्त गरिन्। यस जितसँगै भाजपाले तीन दशकपछि यो सिट गुमाएको छ। बहालवाला भाजपा नेता नितिन नवीनले सन् २०२५ को विधानसभा निर्वाचनमा ५१,९३६ मतको अन्तरले यो सिट जितेका थिए, उनले राष्ट्रिय जनता दलकी उम्मेदवार रेखा कुमारीलाई पराजित गरेका थिए। विजयका सन्दर्भमा प्रशान्त किशोरले भने, ‘जनताले आफ्नो राय र प्राथमिकताहरू व्यक्त गर्ने प्रयास गरेका छन्।’ बिजय पछि प्रशान्त किशोरले सम्राट चौधरीको आपराधिक पृष्ठभूमि रहेको र उनले मुख्यमन्त्रीजस्तो पद सम्हाल्न नहुने बताए। उनले भने, ‘हाम्रो माग यो छ कि बिहारको विकास यसरी गरियोस् जसले गर्दा राज्यबाट हुने बसाइँसराइको अन्त्य होस्। म भाजपाको केन्द्रीय नेतृत्वसँग बिहारको मुख्यमन्त्रीका रूपमा एक सक्षम नेतालाई नियुक्त गर्न आग्रह गर्दछु।’ यो सिट विगत तीन दशकदेखि भाजपाको कब्जामा रहँदै आएको छ तर अब यसमा प्रशान्त किशोरले आफ्नो प्रभाव विस्तार गरेका छन्। नितिन नवीन एक्लैले यो सिट ४ पटक जितेका छन्। सन् २०२० को निर्वाचनमा पनि भाजपाको प्रतिनिधित्व गर्दै नितिन नवीन नै विजयी भएका थिए, उनले कांग्रेसका उम्मेदवार शत्रुघ्न सिन्हाका छोरा लव सिन्हालाई ३९,००० मतको अन्तरले पराजित गरेका थिए। सन् १९९५ देखि भाजपाले यो सिट जित्दै आएको छ। त्यसबेला यो ‘पटना पश्चिम’का रूपमा चिनिन्थ्यो। सन् २००८ मा निर्वाचन क्षेत्रको सीमांकनपछि यो ‘बांकीपुर’का रूपमा चिनिन थाल्यो। सन् १९९५ देखि २००५ सम्म नितिन नवीनका पिता नवीन किशोरप्रसाद सिन्हाले भाजपाको प्रतिनिधित्व गर्दै लगातार यो सिट जितेका थिए। अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा नितिन नवीनको परिवारले तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि यो सिटमा आफ्नो पकड कायम राखिराखेको थियो । सन् २००५ को निर्वाचनमा विजयी भएपछि नवीन किशोर प्रसाद सिन्हाको निधन भयो। त्यसपछि सन् २००६ मा सोही सिटमा भएको उपनिर्वाचनमा नितिन नवीन विजयी भए, जसले उनको राजनीतिक यात्राको सुरुवात गर्यो। सन् २००६ को अप्रिलमा सम्पन्न उक्त उपनिर्वाचनमा नितिनले खसेको कुल मतको ८० प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गरेका थिए । पटना जिल्लामा कुल १४ वटा विधानसभा निर्वाचन क्षेत्रहरू छन्। तीमध्ये बाँकीपुरलाई सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सिट मानिन्छ। बाँकीपुर अन्तर्गत राजेन्द्र नगर, मीठापुर, गर्दनिबाग, सचिवालय, कदमकुआँ, बोरिङ रोड र गान्धी मैदानजस्ता धेरै महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरू पर्दछन्। यस क्षेत्रमा कायस्थ समुदायको उल्लेखनीय बसोबास रहेको मानिन्छ।
रणवीरको ‘रामायण’ बिबादमा, हलमा लैजानु अघि देखाउन रामलिला महासंघको माग
मुम्बई, १८ साउन । रणवीर कपुर, सनी देओल र यशको अभिनय रहेको चलचित्र ‘रामायण’ लाई लिएर विवाद उत्पन्न भएको छ। श्री रामलीला महासंघले चलचित्रका निर्देशक नितेश तिवारी र निर्माण कम्पनीलाई सम्बोधन गर्दै एक पत्रमार्फत चेतावनी जारी गरेको छ। महासंघका अध्यक्ष अर्जुन कुमारले यस वर्षको दीपावलीमा भारत र विदेशमा प्रदर्शन हुनुअघि चलचित्र आफ्नो प्रतिनिधिमण्डललाई देखाइनु पर्ने माग गरेका छन्। महासंघले जनाए अनुसार प्राप्त जानकारीका आधारमा उक्त चलचित्रमा हिन्दूहरूको भावनामा चोट पुर्याउन सक्ने केही दृश्यहरू समावेश हुन सक्छन्। यदि विवादित दृश्यहरू हटाइएन भने चलचित्र हलहरू बाहिर विरोध प्रदर्शन गरिनेछ। यद्यपि, निर्देशक नितेश तिवारी वा चलचित्र निर्माण पक्षबाट हालसम्म कुनै आधिकारिक विज्ञप्ति जारी गरिएको छैन। श्री रामलीला महासंघका अध्यक्ष अर्जुन कुमारले एक पत्रमार्फत उक्त चलचित्र हलमा प्रदर्शन हुनु अघि महासंघका लागि विशेष रूपमा देखाइनु पर्ने माग गरेका छन्। भगवान् राम, रामायणका पात्रहरू वा सनातन धर्मसँग सम्बन्धित कुनै पनि आपत्तिजनक दृश्य वा संवाद उक्त चलचित्रमा छैनन् भन्ने कुरा सुनिश्चित गर्न महासंघले यस्तो गर्न चाहेको हो। कुमारले चेतावनी दिएका छन् कि यदि निर्माताहरूले यो माग पूरा गरेनन् भने, हिन्दू संगठनहरूसँगको सहकार्यमा हजारौं कार्यकर्ताहरूले दिल्ली र देशका अन्य राज्यहरूमा रहेका सिनेमा हलहरू बाहिर विरोध प्रदर्शन तथा धर्ना कार्यक्रम गर्नेछन्। महासंघले आफ्नो पत्रमा सन् २०२३ को चलचित्र ‘आदिपुरुष’को उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। अर्जुन कुमारले स्मरण गरे अनुसार भूषण कुमारद्वारा निर्मित तथा प्रभास र सैफ अली खानको अभिनय रहेको उक्त चलचित्रका विभिन्न दृश्यहरूमा सनातन समुदाय र रामलीलासँग आबद्ध व्यक्तिहरूले कडा आपत्ति जनाएका थिए। सो चलचित्रमा लंकाको सुनको सहरलाई कालो रङमा देखाइएको थियो भने परम ज्ञानी रावण र उनको सेनालाई मंगोल लुटेराहरूजस्तै चित्रण गरिएको थियो। यस व्यापक विरोधका कारण करोडौंको बजेटमा बनेको उक्त चलचित्र बक्स अफिसमा असफल साबित भयो।
भारतले ८४ हजार करोड खर्चेर समुन्द्रमा तेल र ग्याँसको भण्डार खोज्ने
नयाँ दिल्ली, १८ साउन । भारतले अब समुन्द्र र महासागरमा तेल तथा ग्याँसजन्य खनिज पदार्थको खोजीलाई अभियानको रूपमा चलाउने भएको छ। भारतको केन्द्रीय मन्त्रिपरिषद्ले गत शुक्रबार समुद्र मन्थन अर्थात राष्ट्रिय अपतटीय अन्वेषण योजनालाई स्वीकृति प्रदान गरेसँगै भारत समुन्द्र र महासागरमा तेल तथा ग्याँसको खोजी अभियानमा जुटन लागेको हो। पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्याँस मन्त्रालयद्वारा प्रस्तावित यस योजनाको कार्यान्वयनका लागि आर्थिक वर्ष २०३०–३१ सम्मका लागि ८४ हजार ८४ करोड भारतीय रुपैयाँको बजेट स्वीकृतसमेत गरिएको छ। मन्त्रालयका अनुसार यो योजना भारतको ऊर्जा सुरक्षा सुदृढ गर्न तथा स्वदेशी तेल र ग्याँस उत्पादन बढाउनका लागि एक महत्त्वपूर्ण कदम साबित हुनेछ। यस विषयमा जानकारी दिँदै केन्द्रीय मन्त्री अश्विनी वैष्णवले बताए कि यस योजनाको उद्देश्य भारतको समुद्री क्षेत्रमा तेल र ग्याँसको भण्डार पत्ता लगाउनु र त्यस पछि तिनको उत्पादन गर्नु हो। भारत सरकारको अनुमान अनुसार यस पहलबाट ६० करोड अर्थात ६०० मिलियन मेट्रिक टन बराबरको नयाँ तेल र ग्याँस भण्डार पत्ता लाग्नेछ। यस योजनाले नयाँ प्रविधिहरू अपनाउनमा पनि जोड दिएको छ।
सुन चाँदी दुबैको घटयो मुल्य
विश्वकाे ३०% ब्यापार हुने लालसागरको सुरक्षाका लागि साउदीले महागठबन्धन बनाउँदै
बलुचिस्तान कोइला खानीमा बिष्फोट हुदाँ मर्नेको संख्या ३४ पुग्यो
ब्यवासायी शेखर गोल्छा १ करोड धरौटीमा रिहा
आलस र चामलवाट घरमै बनाउनुहोस् सीरम, चाउरीपना हटाउनु होस्
नारायणी अस्पताल घटनाको विरोधमा रौतहटमा पनि चिकित्सकको आन्दोलन
दिनमा दुई कप कफी पिउनाले मुटुको रोगमा हुनेछ जोखिम कम
ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको शव फेला, शव जापनी क्याम्पमा झारिदैँ
निर्मल पुर्जाहरूका प्रेरणायुक्त साहस सदैव जीवित रहि रहनेछः प्रधानमन्त्री शाह
काठमाडौं, १६ साउन । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पाकिस्तानको ब्रोड पिट हिमालमा ज्यान गुमाएका निर्मला पुर्जासहितका आरोहीको निधन प्रति दुःख ब्यक्त गरेका छन । बिश्व बिख्यात निर्मल पुर्जासहित सबै आरोहीको निधन भएको पुष्टी भएसँगै प्रधानमन्त्री शाहले सामाजिक सञ्जालवाट शोक ब्यक्त गर्दै उनीहरू प्रति श्रद्दाञ्जलीसमेत ब्यक्त गरेका छन । उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, 'निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ ।' आरोहण केवल शिखर चुम्ने यात्रा होइन । यो साहस, अनुशासन, त्याग र मानवीय सीमालाई चुनौती दिने अदम्य आत्मविश्वासको सर्वोच्च अभिव्यक्ति हो । हिमालले धेरैलाई शिखरको गौरव दिन्छ, कहिलेकाहीँ आफ्नै काखमा सधैँका लागि अँगालेर पनि राख्छ । तर, हिमाल आरोहीहरू आफ्नो साहस र समर्पणका कारण इतिहासमा सधैँ अमर रहन्छन्। विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल, पाकिस्तानको काराकोरम पर्वत–शृङ्खलामा अवस्थित ८,०५१ मिटर अग्लो ‘ब्रोड पिक’मा विश्व कीर्तिमानधारी निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) सहित छ जना नेपाली तथा अन्य चार विदेशी आरोहीहरूको दुःखद निधनले स्तब्ध बनाएको छ । निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ । सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली । शोकसन्तप्त परिवारजन, आफन्त तथा शुभेच्छुकहरूप्रति हार्दिक समवेदना ।
यस्तो थियो, ब्रोड पिक चढनु अघि निर्मल पुर्जाले लेखेको अन्तिम शब्दहरू
काठमाडौं, १६ साउन । अन्ततः ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा हिमपहिरोमा परी विश्व बिख्यात आरोही निर्मल पुर्जाले ज्यान गुमाएका छन्। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । पाकिस्तानी मिडिया ‘डन’का अनुसार ब्रोड पिकको शिखरमा पुग्नै लागेको बेला अचानक हिमपहिरो आएको थियो, सो हिमपहिरोले पुर्जासँगै रहेका १० आरोहीलाई १००० मिटर भन्दा तल फालेको अर्थात झारेको थियो, जो उनीहरू बाँच्ने सम्भावना कम भएको हिजै उल्लेख गरेको थियो । तर, पुर्जाले पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जाल एक्स पहिलेको टविटरमा लेखे अनुसार उनी सो हिमाल चढने पुर्ववत योजनामा नै थिएनन्। तर, योजना बिना नै पाकिस्तान पुगेका पुर्जाले अन्ततः सो हिमाल चढन गएका थिए । तर, त्यो निर्णय नै उनको लागि सदाका लागि घातक हुन पुग्यो र अन्ततः एउटा विश्वबिख्यात आरोही सबैलाई स्तब्ध पार्दै बिदा भएका छन् । र, याे उनले बिना अक्सिजन २९ पटक ८००० मिटर अग्ला हिमाल चढेर बनाएकाे नयाँ रेकर्ड पनि सँगसँगै कायम हुन लागेकाे उनले अन्तिम पटक एक्समा राखेकाे तस्विरले पनि देखाएकाे थियाे, जे हाेस, उनी हामी बिच रहेनन र उनी सदैव आरोहीका लागि सदैव प्रेरणाकाे स्राेत भएर बाचिरहने छन । उनले सो हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जालमा अंग्रेजीमा लेखेको धारणा यहाँ भावानुवाद गरिएको छ, उनले २७ जुलाईमा लेखेका थिए, जुन यस्तो छः 'मिसन परिवर्तन हुन्छ। कम्पास अडिन्छ। यो कहिल्यै योजना थिएन। सुरुमा, योजना केवल ‘जी टु’ चढ्ने थियो। तर पाकिस्तानको लागि प्रस्थान गर्नु अघि मैले मेरो ८००० मिटर शिखरहरूमा संख्याहरू दौडें। त्यतिबेला मलाई यो कुराले प्रहार गर्यो, यदि म यहाँ हुँदा ब्रोड पिकमा टिक गर्छु भने केवल एउटा मात्र ‘चो ओयु’ बाँकी रहन्छ। त्यसपछि म इतिहासमा सबै १४ आठ हजार अग्ला दुई पटक चढ्ने पहिलो व्यक्ति बन्छु। त्यो पनि अक्सिजन बिना। यो योजना गरिएको थिएन। ह्याट्रिक परियोजना फोकस थियो किनभने यसले ठूलो मिशन बोकेको थियो। तर अवसरहरू चिच्याउँदैनन्, तिनीहरू पहिले नै मौनतामा काम गर्नेहरूलाई फुस फुसाउँछन्। यहाँ मैले हरेक अभियानमा गरेको रहस्य छ, मैले कहिल्यै अरू कसैसँग प्रतिस्पर्धा गरिन। मेरो एक मात्र लडाईं हिजो, म भएको मान्छे विरुद्ध थियो। हरेक दिन, मेरो आफ्नै सीमाहरू धकेल्दै किनभने जब तपाईं छेउमा हेर्नुहुन्छ, अरूले के गरिरहेका छन्, भनिरहेका छन्, प्राप्त गरिरहेका छन्, तपाईं आफ्नो कम्पासबाट बाहिर निस्कनुहुन्छ। तपाईंको हेडिंग तपाईंको हो। यसलाई कडा रूपमा रक्षा गर्नुहोस्। प्रोजेक्ट पोसिबलको समयमा मैले बिना अक्सिजन १४ हिमाल चढ्दा उनीहरूले मेरो आलोचना गरे। यदि तपाईंले त्यसले के परिणाम दियो भनेर देख्नुभएको छैन भने नेटफ्लिक्समा १४ पिकहरू हेर्नुहोस्। त्यो फिल्म भनेको अस्पष्ट सत्य हो। म त्यहाँ अन्य अभियानहरूले पछाडि छोडेका पर्वतारोहीहरूको धेरै उद्धार गर्दै थिएँ, आफैंले रकम जुटाउँदै थिएँ, अगाडिबाट नेतृत्व गर्दै थिएँ, आफ्नै लाइनहरू मिलाउँदै थिएँ, चीनसँग शिशापाङ्मा अनुमतिपत्रको सामना गर्दै थिएँ, मेरी आमाको शल्यक्रियाको लागि अस्पतालमा थिएँ र यति धेरै। अनि अब, अब म अक्सिजन बिना दोहोरोको लागि अगाडि बढिरहेको छु, जम्मा तीन गुणा। आवाज रोकिएको छैन। मैले सुन्न छोडेको छु। अझै पनि शंका गर्नेहरूका लागि मैले पहिले नै २६ दिनमा पाकिस्तानको ८००० मिटर मध्ये सबै ५ चढिसकेको छु, त्यो पनि नेतृत्व गर्दै, मार्गदर्शन गर्दै, त्यो पनि अक्सिजन बिना। अक्सिजनले मेरो भाँच्नेहरूको रेकर्ड तोड्दै, प्राप्तिहरू त्यहाँ छन्। ब्रोड पिक, म माथि र तल सुरक्षित मार्ग बाहेक अरू केही माग्दैन। म शून्य पहाडहरूलाई हल्का रूपमा लिन्छु। एउटा पनि होइन। मेरो खुट्टाले बेसक्याम्प छोड्ने क्षण, यो १०० प्रतिशत हुन्छ। सधैं भएको छ। सधैं रहनेछ। यो मलाई यहाँसम्म पुर्याउने सबैप्रति समर्पित छ। समर्थकहरू। आलोचकहरू। तपाईंहरू सबै। दुवै पक्ष नभई आगो बल्दैन। त्यसैले, म हृदयदेखि नै धन्यवाद दिन्छु। मेरो उद्देश्य कहिल्यै पनि ‘म’ मा मात्र केन्द्रित रहेन। यो त म के को प्रतिनिधित्व गर्छु भन्ने कुरासँग सम्बन्धित छ। यसको उद्देश्य तपाईंलाई यो देखाउनु हो कि तपाईंका आफ्नै पहाडहरू, ती जस्तोसुकै भए पनि, चढ्न सकिने खालका छन्।'
अन्ततः हिम पहिरोमा बेपत्ता भएको निर्मल पुर्जाको निधन
काठमाडौं, १६ साउन । विश्व बिख्यात नेपाली आरोही निर्मल पुर्जाको निधन भएको छ । पाकिस्तानको ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा आएको हिमपहिरोमा परी बेपत्ता भएका पुर्जा अन्ततः मृतक अवस्थामा भेटिएका छन् । पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) मा गएको विनाशकारी हिमपहिरोमा परेर चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा अर्थात ‘निम्स दाइ’ को मृत्यु भएको आधिकारिक रूपमा घोषणा गरिएको छ। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । बिस्तृत बिवरण आउँन बाँकी छ...
रोमको पानी मुनीको शहरको अस्तित्व खतरामा, पर्यटकलाई हुन सक्छ निषेध
रोम, १६ साउन । करिब २,२०० वर्षअघि रोमीहरूले एउटा यस्तो सहर बसालेका थिए, जहाँ धनी र शक्तिशालीहरू आफ्ना अनौठा सोखहरू पूरा गर्न जाने गर्दथे । वास्तवमा यो रोमी उच्च वर्गका लागि अमेरिकाको लस भेगास शहरजस्तै थियो। नेपल्सको पश्चिममा अवस्थित यस सहरको नाम ‘बाइया’ थियो, यद्यपि पछि यो समुद्रमा डुब्यो। ईसापूर्व दोस्रो शताब्दीको अन्त्यसम्ममा ‘बाइए’ रोमका धनी तथा उच्च वर्गका मानिसहरूका लागि एक लोकप्रिय गन्तव्य बनिसकेको थियो। सिसरो, प्लिनी, निरो र सिजरजस्ता प्रसिद्ध रोमन व्यक्तित्वहरू बिदा मनाउन यहाँ आउने गर्थे । यो त्यस युगको एक प्रमुख मनोरञ्जनात्मक तथा विश्राम स्थल अझ भनौं रिसोर्ट सहर थियो। यहाँसम्म कि, जुलियस सिजरको हत्यापछि उनकी प्रेमिका, मिस्रकी सुन्दरी महारानी क्लियोपेट्रा, आफ्नो देश फर्कन यही सहरबाट भागेकी थिइन् पनि भनिन्छ। आज, बाइईको अधिकांश भाग समुद्र मुनि डुबेको अवस्थामा छ। सन् १९४० को दशकमा गरिएको हवाई छायाङ्कनले पहिलो पटक पानीको सतह मुनि कुनै संरचनाको अस्तित्व रहेको कुरा उजागर गरेको थियो। त्यस पछि पुरातत्वविद्हरूले उक्त स्थानको अनुसन्धान गर्दा पानी मुनि डुबेको एउटा पूरै सहर फेला पारे। आज, यो स्थल विश्वकै सबैभन्दा ठूलो पानी मुनिको सङ्ग्रहालयका रूपमा रहेको छ। पुरातत्वविद्हरूले यस क्षेत्रबाट ठूलो सङ्ख्यामा प्राचीन पुरातात्विक वस्तुहरू फेला पारेका छन्। यहाँ पानीमा डुबेका भग्नावशेषहरू हेर्न हरेक वर्ष हजारौं पर्यटक आउँछन् तर यो क्षेत्र एउटा अहिले भने खतराको सामना गरिरहेको छ। यहाँको ज्वालामुखी पुनः सक्रिय हुँदै गएको छ, जसले गर्दा पर्यटकहरूका लागि यो क्षेत्र बन्द गर्ने विषयमा छलफल चलिरहेको छ। पानी मुनीको बाइया शहर ‘फ्लेग्रियन फिल्ड्स’ मा अवस्थित छ, जुन एउटा ‘सुपरभल्कानो’ अर्थात विशाल ज्वालामुखीको हिस्सा रहेको विशाल ‘काल्डेरा’ अर्थात ज्वालामुखीको मुखजस्तो ठूलो खाडल हो। यस क्षेत्रमा ज्वालामुखीका साना निकासहरू प्रशस्तै छन्। यस क्षेत्रमा म्याग्मा माथि उठ्दा जमिन पनि माथि उठछ, यसको विपरीत म्याग्मा तल झर्दा जमिन पनि भासिन्छ। फलस्वरूप, यस क्षेत्रको जमिन कहिले समुद्र सतहभन्दा माथि उठ्छ त कहिले तल भासिने गरिदै आएको छ। यही बेला फेरी त्यहाँको ज्वालामुखी सक्रिय हुने देखिए पछि यो शहरको अस्तित्वका बिषयलाई लिएर नयाँ बहस सुरू भएको छ।
आन्द्रा-भुँडीमा मात्रै आक्रमण गर्ने रहस्यमय बन्यजन्तुका कारण रौतहटमा त्रास
बिहारमा नक्कली मल कारखाना पर्दाफास, रौतहट-बाराका किसानसमेत थिए जोखिममा
चीनले पहिलो पटक बिकास गरयो धानको क्लोन, किसान र कृषिका लागि लाभदायक
तीन दशक पुरानो भाजपाको किल्ला भत्काउँदै प्रशान्त किशोरको जित
दक्षिण कोरियामा शताब्दीको सबैभन्दा बढी तापक्रम रेकर्ड, पुग्यो ४२.५ डिग्रि सेल्सियस
सियोल, १८ साउन। दक्षिण कोरियामा शताब्दीकै सबैभन्दा बढी तापमान रेकर्ड गरिएको छ। सरकारी मौसम विज्ञान निकायका अनुसार दक्षिण कोरियामा आइतबार एक शताब्दीभन्दा बढी समय अघि देखि अभिलेख राख्न थालिए यताकै उच्च तापक्रम मापन गरिएको हो। कोरिया मौसम विज्ञान प्रशासनले आफ्नो वेबसाइटमा जनाएअनुसार दक्षिण पूर्वी सहर याङसानमा दिउँसो १ः २६ बजे तापक्रम ४२.५ डिग्री सेल्सियसको एेतिहासिक रेकर्ड गरेको छ । याङसान हाल चलिरहेको अत्यधिक गर्मीको लहरको केन्द्रबिन्दु बनेको छ, जहाँ आइतबार लगातार पाँचौं दिन तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको थियो । दक्षिण कोरियाका धेरैजसो भागमा अत्यधिक गर्मीसम्बन्धी चेतावनी जारी गरिएको छ र धेरै सहरहरूमा तापक्रम ३० डिग्री सेल्सियसको माथिल्लो विन्दुसम्म पुगिरहेको छ। आइतबार २० भन्दा बढी क्षेत्रहरू ‘आपतकालीन गर्मी लहर चेतावनी’ को दायरामा थिए । यो बढ्दो तापक्रमको समस्यालाई अझ प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्न यसै वर्ष सुरु गरिएको चेतावनीको नयाँ श्रेणी हो। कुनै क्षेत्रमा गर्मीको लहर चलिरहेको बेला त्यहाँको महसुस गरिने तापक्रम ३८ डिग्री सेल्सियस वा वास्तविक तापक्रम ३९ डिग्री सेल्सियस पुग्ने पूर्वानुमान गरिएको अवस्थामा यस्तो आपतकालीन चेतावनी जारी गरिन्छ। कोरियाको तथ्याङ्कअनुसार सन् १९७० को दशकमा वार्षिक औसत ८ दिन रहने गर्मीको लहरको संख्या विगत पाँच वर्षमा बढेर १९ दिन पुगेको छ, जुन दोब्बरभन्दा बढी हो। कोरियामा कम्तीमा ३३ डिग्री सेल्सियस अधिकतम तापक्रम भएको दिनलाई गर्मीको लहरको दिन मानिन्छ भने रातको न्यूनतम तापक्रम २५ डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी रहने रातलाई उष्ण रात भनिन्छ। वैज्ञानिकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि मानवीय गतिविधिका कारण हुने जलवायु परिवर्तनका कारण गर्मीको लहरजस्ता चरम मौसमी घटनाहरू बारम्बार र अझ तीव्र हुँदै गइरहेका छन्।
देश बिरूद्द घृणा फैलाउनेलाई अर्जेन्टिनाले प्रवेश निषेध देखी देश निकालासम्म गर्ने
ब्युनर्स, १६ साउन । अर्जेन्टिनाका राष्ट्रपति हाभियर माइलीले राष्ट्रका बारेमा ‘घृणा’ फैलाउने विदेशीहरूलाई देशबाट निकाल्ने अधिकार सरकारलाई लिने आपतकालीन आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन्। बिहीबार जारी गरिएको यस कदमको कानुनी वैधतामाथि विज्ञहरूले प्रश्न उठाइसकेका छन्। यस आदेशले ‘घृणा’ व्यक्त गर्ने वा राष्ट्रिय प्रतीकहरूको अपमान गर्ने व्यक्तिहरूलाई प्रवेशमा रोक लगाउने, देश निकाला गर्ने वा उनीहरूको भिसा रद्द गर्ने अधिकार सरकारलाई प्रदान गरेको छ । यो कदमको घोषणा गर्दा माइलेईको कार्यालयले सन् २०२६ को फिफा विश्वकपमा सहभागिता पछि अर्जेन्टिनाले सामना गरेको विश्वव्यापी आलोचना वा आक्रोशलाई सम्बोधन गरेको भनिएको छ । सो प्रतियोगिताको फाइनल खेलसम्म पुगे पनि अर्जेन्टिनाको उपविजेता यात्रामा खेलाडी तथा समर्थकहरू माथि लागेका रंगभेद सम्बन्धी आरोपहरूले दाग लगाइदिएका थिए । माइलीले उक्त आक्रोशलाई देशको प्रतिष्ठा घटाउने वा बदनाम गर्ने अभियानका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । ‘अर्जेन्टिनी गणतन्त्र र अर्जेन्टिनी नागरिकहरूप्रति हालै देखिएको शत्रुतापूर्ण व्यवहारलाई मध्यनजर गर्दै राष्ट्रिय सरकार यो पुनः स्पष्ट पार्छ कि राष्ट्र यसका नागरिक र यसका प्रतीकहरूको रक्षा गर्ने विषयमा कुनै सम्झौता हुन सक्दैन,’ राष्ट्रपति कार्यालयले आदेश जारी पछि भनेको छ, ‘अर्जेन्टिनी गणतन्त्रमाथि आक्रमण गर्ने जो कोहीलाई पनि हाम्रो देशमा स्वागत छैन।’ हालैको विश्वकपमा धेरै अर्जेन्टिनीहरूले आफ्नो टोलीको अनुचित आलोचना देखेर निराशा व्यक्त गरिरहेको बेला यो आदेश आएको हो। जुलाई १९ मा स्पेनले अर्जेन्टिनालाई पराजित गर्दै समापन भएको त्यो प्रतियोगिताले अर्जेन्टिनाको पक्षमा अनुकूल अम्पायरिङको बारेमा अनुमान लगाएको थियो। फाइनल खेल समाप्त भए पछि फुटबल मैदानमा झगडा भएको देखिन्थ्यो। फिफाले यस हप्ता ‘अस्पोर्टिङ व्यवहार’ को आरोप उद्धृत गर्दै तीन अर्जेन्टिनी खेलाडी र एक प्रशिक्षक विरुद्ध अनुशासनात्मक अनुसन्धान सुरु गर्ने घोषणा गरेको छ। फिफाले अर्जेन्टिना पक्षबाट भएका ‘भेदभावपूर्ण नारा तथा हाउभाउ’ र ‘अनुचित सन्देश’ का घटनाहरूको पनि छानबिन गर्ने बताएको छ। ल्याटिन अमेरिकाका धेरैजसो भागलगायत विश्वभरका खेलप्रेमीहरूले स्पेनको समर्थन गरेको देख्दा धेरै अर्जेन्टिनीहरूले निराशा व्यक्त गरेका थिए । साथै, रंगभेदसम्बन्धी आरोपहरूले सामाजिक सञ्जालमा चर्को बहस निम्त्याएको थियो। स्वतन्त्रतावादी अर्थात लिबर्टेरियन नेता माइलेले कुनै प्रमाण बिना नै दाबी गरेका छन् कि यो विश्वव्यापी आलोचना ब्राजिल र मेक्सिकोका वामपन्थी तथा संयुक्त राज्य अमेरिकाको डेमोक्रेटिक पार्टीद्वारा वित्तपोषित एक संगठित ‘अर्जेन्टिना विरोधी अभियान’ को परिणाम हो। आफ्ना राष्ट्रपति र न्यायपालिकाका सदस्यहरू माथि लगाइएका आरोप तथा अपमानजनक टिप्पणीहरूको जवाफमा ब्राजिलले गत साता आफ्नो राजदूतलाई फिर्ता बोलाएको पनि थियो । अर्जेन्टिनामा बिहीबार जारी राष्ट्रपतीय आदेशमा भनिएको छ कि यो आदेश वैचारिक मतभेद वा अर्जेन्टिनाको संविधानद्वारा संरक्षित राजनीतिक, शैक्षिक वा नागरिक आलोचनामा लागू हुने छैन। तर, यसमा ‘घृणा’ शब्दलाई कसरी परिभाषित गरिनेछ तथा अध्यागमन अधिकारीले पर्यटक र विदेशी बासिन्दाहरूको सामाजिक सञ्जाल इतिहासको जाँच गर्नेछन् वा छैनन् भन्नेबारे विस्तृत विवरण समावेश गरिएको छैन।
स्पेनको अदालतको फैसालाले आप्रावासी उत्साहित, २४ घन्टामा ६० हजार स्पेन घुसे
सेउटा, १५ साउन । स्पेनको भूभाग सेउटामा २४ घण्टाभित्र करिब ६० हजार आप्रवासीहरूले प्रवेश गरेका छन । सेउटाका अध्यक्षका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा करिब ६० हजार आप्रवासीहरू मोरक्कोबाट स्पेनको उत्तर अफ्रिकी भूभाग सेउटामा प्रवेश गरेका हुन्। एक पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै जुआन जेसुस भिभासले बताए अनुसार यस क्रममा कम्तीमा ३४ जनाको मृत्यु भएको छ। स्पेनको सर्वोच्च अदालतले यसै महिना गरेको एक फैसला पछि आप्रवासीहरूको यो ठूलो आगमन देखिएको हो । उक्त फैसलामा सेउटा वा अर्को स्पेनी भूभाग ‘मेलिला’ पुग्ने प्रयास गर्दा समुद्रमै रोकिएका आप्रवासीहरूलाई तत्काल मोरक्को फिर्ता पठाउन नमिल्ने उल्लेख गरे पछि आप्रावासीको भीड स्पेनिश भुमीमा देखिएको बिबिसीले जनाएको छ। प्रधानमन्त्री पेड्रो सान्चेजले यस स्थितिलाई आक्रमणको संज्ञा दिएका छन् र सरकारले सबै गैरकानुनी आप्रवासीहरूलाई सकेसम्म चाँडो मोरक्को फिर्ता पठाउने काम गरिरहेको बताएका छन्। युरोपका विभिन्न नेताहरूले यसप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन् भने कतिपयले सीमा नियन्त्रण कडा पार्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। बेलायतका प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नह्याम र फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले स्पेनलाई सहयोग गर्ने प्रस्ताव राखेका छन् । मोरक्कोको उत्तरी तटमा रहेको सेउटा, जिब्राल्टरको जलडमरूले स्पेनको मुख्य भूमिबाट अलग गरेको छ र लामो समयदेखि युरोप पुग्ने प्रयास गर्ने आप्रवासीहरूको बनिरहेको छ। हालै ‘बोर्डर क्रसिङ’ प्रयासमा वृद्धि भएपछि स्थानीय अधिकारीहरूले म्याड्रिडलाई मद्दतको लागि अपील गरेका थिए तर बिहीबार सीमा नियन्त्रणहरू भत्किएपछि अराजक दृश्यहरू देखिएको थियो ।
स्पेन छिर्ने क्रममा ९ अफ्रिकन आप्रवासीको गयो ज्यान
काठमाडौं, १५ साउन । छिमेकी मुलुक मोरक्कोबाट आप्रवासीहरूको ठूलो समूह उत्तर अफ्रिकामा रहेको स्पेनको भूभाग ‘सेउटा’को सीमा पार गर्ने क्रममा कम्तीमा ९ जनाले ज्यान गुमाएका छन । सेउटा सरकारले बिहीबार पछिल्लो १० दिनको अवधिमा १ हजार ५ सय देखि २ हजार जना मानिसहरू त्यहाँ प्रवेश गरेको जानकारी दिएलगत्तै यी मृत्युका घटनाहरू सार्वजनिक भएका हुन्। शुक्रवार पनि थप सयौं आप्रावासीहरू सिमा नजिक आइपुगेको अनुमान गरिएको छ । यसै परिस्थितिका कारण क्षेत्रीय अध्यक्ष जेसस भिभासले ‘पूर्ण मानवीय तथा सामाजिक संकटकाल’ घोषणा गर्दै सीमामा पुनः नियन्त्रण कायम गर्न सेना पठाउन मड्रिडसँग आग्रह गरेका छन्। स्पेनको गृह मन्त्रालयले आप्रवासी संकटको अवस्थामा राष्ट्रिय आपतकाल घोषणा गर्नुपर्ने मागलाई अस्वीकार गरे पनि मन्त्रालयले थप स्रोत साधन उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता जनाएको छ। जसअनुसार गृह मन्त्रालयले सीमा क्षेत्रको सुरक्षा सुदृढ गर्न स्पेनी सेनाका ६० जना जवानहरू खटाइएको छ। भिडियो फुटेजमा केही आप्रवासीहरू स्पेनको भूभागमा प्रवेश गर्दा ‘भिभा एस्पाना’ अर्थात स्पेन जिन्दाबाद भन्दै नारा लगाइरहेको देखिन्थ्यो । उनीहरूमध्ये धेरैजसो मोरोक्कोतर्फबाट हावा भरिने साना डुङ्गा वा साधनहरूको प्रयोग गरी जलमार्ग हुँदै आएका थिए। आप्रवासी अधिकारकर्मी जकारिया जारोकीका अनुसार आप्रवासीहरूको संख्यामा देखिएको यो वृद्धि मे २०२१ को घटनासँग मिल्दोजुल्दो छ । त्यतिबेला केही दिनभित्रै करिब १० हजार मोरोक्कन र उप सहारा क्षेत्रका युवाहरू उक्त स्पेनिस भूभागमा प्रवेश गरेका थिए।
रोनाल्डोको जर्जिनासँग १० बर्ष पछि बिबाह, रोजे गृह नगर
क्रिस्टियानो रोनाल्डोको अर्को साता बिबाह, गरियो होटेल बुक
काठमाडौं, १८ साउन । फुटबलका सुपरस्टार क्रिष्टियानो रोनाल्डोले बिहे गर्ने भएका छन् । आगामी साता गलफ्रेण्ड जजिन्हा रोड्रिगुइजसँग रोनाल्डोले विवाह गर्न लागेका हुन् । विश्वकप पछि लगभग ओझेलमा परेका ४१ वर्षीय रोनाल्डो र ३२ वर्षीय गर्लफ्रेन्ड जर्जिन्हाबीचको बिबाह उनको गृह देश पोर्चुगलमा हुनेछ । समाचार अनुसार पोर्चुगलको एक पाँच तारे होटलमा उनीहरूको विवाह तय भएको हो । जसअनुसार जन्मस्थल पोर्चुगलको इस्ल्यान्डस्थित फुंचलमा हुनेछ । त्यसको लागि शनिबार र आइतबार होटल समेत बुक गरिएको छ । बिबाह अघि नै यी दुई बीच एक छोरा भइसकेका छन् भने १६ वर्षीय जुनियर रोनाल्डो बुबा खेलिरहेको अल नासरको जुनियर टिमबाट नै खेलिरहेका छन् ।
विश्वकपमा पराजित भएको १३ दिन पछि मेस्सी खेल मैदानमा, यस्तो रहयो पहिलो खेल
मियामी, १७ साउन । अर्जेन्टिनासँग विश्वकपको फाइनलमा हार बेहोरेको १३ दिनपछि लियोनेल मेस्सीले शनिबार इन्टर मियामीका लागि मैदानमा उत्रिएका छन् । मियामीको ‘नु स्टेडियम’ मा कोलम्बस क्रुसँग २–२ को बराबरीमा टुंगिएको खेलमा मेस्सी सुरुमा वैकल्पिक खेलाडीका रूपमा बेन्चमा थिए र ५३औँ मिनेटमा मैदान प्रवेश गरेका थिए । आफ्नो छैटौँ विश्वकप खेलेर फर्किएका यी खेलाडी मैदान प्रवेश गर्दा घरेलु दर्शकले उनलाई भव्य स्वागत गरेका थिए। ड्यानियल पिन्टरको स्थानमा मैदान छिरेका मेस्सीका लागि यो पुनरागमन लगभग ‘सपनाजस्तै’ बन्न लागेको थियो । मैदान प्रवेश गरेको तीन मिनेटमै उनले पेनाल्टी बक्सको दायाँतर्फ लुइस सुआरेजको पास नियन्त्रणमा लिए र बायाँ खुट्टाले प्रहार गरे। दक्षिण फ्लोरिडाका दर्शकहरू बलले जाली चुम्ने प्रतीक्षामा थिए तर बल नजिकको पोस्ट बाहिरबाट उडेर जाँदा सबैजना आश्चर्यचकित भए। पहिलो हाफमा उरुग्वेका अनुभवी खेलाडी सुआरेजले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए । यदि मेस्सीले त्यो गोल गरेको भए मियामी ३–१ ले अघि हुने थियो। कोलम्बसका गोलकिपर प्याट्रिक शुल्टेको टाउको माथिबाट जाली चुमेको सुआरेजको लामो दूरीको उत्कृष्ट प्रहारले मियामीलाई अग्रता दिलाएको थियो भने त्यसपछि उनले नोआ एलेनलाई गोलका लागि ‘असिस्ट’ गर्दै हाफ टाइमको ठीक अघि मियामीलाई पुनः अग्रता दिलाएका थिए। मियामीको घरेलु मैदानमा भएको आफ्नो डेब्यु खेलमा ब्राजिलका मिडफिल्डर कासेमिरोबाट भएको ‘आत्मघाती गोल’को मद्दतले कोलम्बसले पहिलो हाफमै खेल बराबरी गरेको थियो। त्यसपछि खेलको ८४औँ मिनेटमा ब्राइस मेन्डेजको फ्रि किक गोलमा परिणत भएपछि पाहुना टोलीले पुनः त्यस्तै नतिजा दोहोर्यायो र मियामीलाई पूर्ण तीन अंक जोड्नबाट वञ्चित गरायो। इन्टर मियामीका प्रशिक्षक गुइलेर्मो होयोसले खेलको अन्तिम क्षणमा जितको अवसर हातबाट फुत्किएको स्वीकार गरे तर उनले आफ्नो टोलीको विशेष गरी मैदानमा फर्किएका मेस्सी र अर्जेन्टिनाका उनका सहकर्मी रोड्रिगो डे पाउलको प्रशंसा भने गर्न छुटाएनन । ‘म टोलीले गरेको प्रयासका लागि उनीहरूलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु,’ उनले भने, ‘म लियो र रोड्रि यहाँ उपस्थित भएकोमा सार्वजनिक रूपमा धन्यवाद दिन चाहन्छु, यो हाम्रा लागि साँच्चै महत्त्वपूर्ण रह्यो। साथै, म कडा प्रतिस्पर्धा हुने र निकै मिहिनेतको माग गर्ने यो लिगमा सम्पूर्ण खेलाडीहरूले खेलभरि गरिरहेको निरन्तर प्रयासको पनि कदर गर्न चाहन्छु।’ मेस्सीले विश्वकपमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै ८ गोल र चार असिस्ट गर्नुका साथै यस क्रममा धेरै कीर्तिमानहरू पनि तोडेका थिए। उनको कप्तानीमा अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक फाइनलमा पुगेको थियो। १९ जुलाईमा न्यु जर्सीको मेटलाइफ स्टेडियममा भएको उक्त खेलमा उनी पूरै १२० मिनेट मैदानमा उत्रिएका थिए, तर अतिरिक्त समय पछि उनको टोली स्पेनसँग १–० ले पराजित हुन पुगेको थियो ।
फिफा विश्वकप संकटः इन्फान्टिनोको ठाउँ लिन सक्ने यी हुन ५ दाबेदार
काठमाडौं, १७ साउन । फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले आफ्नो बहुमूल्य प्रतियोगिता विश्वकप र अन्य कार्यक्रमहरूमा निजी लगानीकर्ताहरूलाई हिस्सेदारी बेच्ने प्रस्ताव फिर्ता लिए पछि अब भावी नेतृत्वका बारेमा बहस सुरू भएको छ । अब मार्चमा हुने नयाँ नेतृत्वका लागि इन्फान्टिनो पुनः नेतृत्वमा आउने लगभग अनिश्चित भए पछि विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाको भावी नेतृत्वलाई लिएर नयाँ बहस सुरू भएको छ । खासमा फिफा प्रमुख इन्फान्टिनोले पुरुष तथा महिला विश्वकप लगायतका प्रतियोगिताहरूमा निजी लगानी भित्र्याउने प्रस्तावलाई समर्थन गरेमा सबै २११ सदस्य राष्ट्रहरूलाई ४ करोड अमेरिकन डलर दिने प्रस्ताव अघि सार्दै फिफाको २० प्रतिशत सेयर नीजि लगानीकर्तालाई दिने प्रस्ताव अघि सारेका थिए । फिफा अध्यक्ष इन्फान्टिनोको योजना अनुसार ‘एफएफई’ ले विश्वकप र अन्य प्रतियोगिताहरू सञ्चालन गर्न २० अर्ब डलरको सहायक कम्पनी खडा गर्नेछ र यसमा बाह्य लगानीकर्तालाई २० प्रतिशतसम्मको हिस्सेदारी दिइने छ। यसका लागि आवश्यक लगानी ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुशनरका भाइ जोशुआ कुशनरले उपलब्ध गराउने तयारी भएको थियो, जो औपचारिक सम्झौता मात्रै हुन बाँकी रहेको थियो तर सो निर्णयवाट शनिवार पछि हटेका छन । उसो भए अब फिफाको नेतृत्व कस्ले लिन्छ त, यसवारे बहस सुरू भएको छ। १. पीएसजीका अध्यक्ष नासेर अल खेलाइफीः यदि इन्फान्टिनोलाई चुनौती दिने कुनै परिस्थिति आयो भने सूचीको शीर्ष स्थानमा तीव्र गतिमा अघि आएको नाम पेरिस सेन्ट जर्मेन (पिएसजी) का अध्यक्ष नासेर अल खेलाइफीको हो। ५२ वर्षीय उनी कतारी व्यवसायी तथा पूर्व व्यावसायिक टेनिस खेलाडी हुन्। सन् २०११ मा पीएसजीको अध्यक्ष बनेका अल खेलाइफीले विश्वव्यापी प्रसारण संस्था ‘बि इन मिडिया ग्रुप’ र प्रभावशाली लबी समूह ‘युरोपियन फुटबल क्लब्स’को अध्यक्षता पनि सम्हाल्दै आएका छन्। दोहामा जन्मिएका यी खेल प्रशासक युइएफएको कार्यकारी समिति र फिफा काउन्सिलका सदस्य पनि हुन्। अल खेलाइफीको नेतृत्वमा पिएसजीले सन् २०२५ मा आफ्नो पहिलो युइएफए च्याम्पियन्स लिग उपाधि जितेको थियो र सन् २०२६ मा सो उपाधि सफलतापूर्वक रक्षा गरेको थियो। २. कोन्काकाफका अध्यक्ष भिक्टर मोन्टाग्लियानी फिफाको उपाध्यक्षसमेत रहेका आफ्नो पदका कारण भिक्टर मोन्टाग्लियानी संस्थाको सर्वोच्च पद सम्हाल्ने दौडमा स्पष्ट रूपमा अग्रस्थानमा छन्। क्यानाडाली नागरिक मोन्टाग्लियानी ‘उत्तर, मध्य अमेरिका र क्यारिबियन क्षेत्रको फुटबल महासंघ’ का अध्यक्ष पनि हुन्, जुन जिम्मेवारी उनले सन् २०१६ देखि सम्हाल्दै आएका छन् र उनले फिफा विश्वकप २०२६ को आयोजनामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। आफ्नो वर्तमान जिम्मेवारी सम्हाल्नु अघि ६० वर्षीय मोन्टाग्लियानीले ‘क्यानाडा फुटबल संघ’ को अध्यक्षका रूपमा काम गरेका थिए, जहाँ उनले सन् २०२६ को विश्वकप आयोजना गर्ने प्रस्ताव अघि सारेका थिए। सोही कदमले अन्ततः संयुक्त राज्य अमेरिका र मेक्सिकोसँग मिलेर संयुक्त दाबी पेश गर्ने प्रक्रियाको सुरुवात गरेको थियो। बिहीबार बसेको बैठकमा कोनाक्याफका का ४१ सदस्य संघहरूले फिफाको ुँँभ्ु प्रस्तावलाई अस्वीकार गरे, तर उनीहरूले बहिष्कार गर्ने ‘एफएफइ’ को कदमलाई भने समर्थन गरेका थिएनन्। यद्यपि, फिफाका प्रस्तावहरूकै कारण मोन्टाग्लियानीले इन्फान्टिनोलाई चुनौती दिने तयारी गरिरहेको चर्चा पनि चलेको थियो। ३. एएफसी अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल खलिफा एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) का अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल खलिफा फिफा का वरिष्ठ उपाध्यक्ष पनि हुन्। इन्फान्टिनोको ‘एफएफई’ योजनाहरूको खुलेर आलोचना गर्दा उनी खेलको उच्च तहमा मुखर भएर बोल्ने व्यक्तिहरूमध्ये एक बनेका थिए। बिहीबार आफ्नो क्षेत्रीय निकायका ४७ सदस्य संघहरूलाई लेखिएको खुला पत्रमा बहराइनका यीनलेले इन्फान्टिकोको उक्त प्रस्तावलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य भनी टिप्पणी गरे। एएफसीले शुक्रबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै युइएफए र कोन्काकाफसँग ऐक्यबद्धता जनाएको त थियो तर युइएफएले जस्तो फिफाका कार्यक्रमहरू बहिष्कार गर्ने योजना भने घोषणा गरेको थिएन । सन् २०१६ को फिफा निर्वाचनमा शेख सलमान तत्कालीन नवनियुक्त इन्फान्टिनोसँग पराजित भएका थिए। बहराइनको शाही परिवार ‘हाउस अफ खलिफा’ का सदस्य रहेका ६० वर्षीय शेख सलमानले सन् २०१३ देखि एएफसीको अध्यक्षता सम्हाल्दै आएका छन्, यसअघि उनले बहराइन फुटबल संघमा पनि सोही भूमिका निर्वाह गरेका थिए। मार्चमा हुने निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दर्ता गर्न फिफाले तोकेको नोभेम्बर १८ को समयसीमालाई शेख सलमानले पक्कै पनि १० वर्षअघि आफूले गुमाएको पद पुनः प्राप्त गर्ने एउटा गम्भीर अवसरका रूपमा लिएका हुनुपर्छ। ४. यूईएफएका अध्यक्ष अलेक्जेन्डर सेफेरिन फिफाका महासंघहरूमध्ये सबैभन्दा ठूलो, धनी र शक्तिशाली निकायको प्रमुखका रूपमा यदि यूईएफए अध्यक्ष अलेक्जेन्डर सेफेरिनले इन्फान्टिनोविरुद्ध उम्मेदवारी दिए भने फिफाका २११ सदस्य राष्ट्रहरूमा उनको बलियो प्रभाव रहनेछ। ५८ वर्षीय सेफेरिनको महासंघ फिफाको प्रस्तावित योजनाको सबैभन्दा ठूलो विरोधी थियो । बिहीबार यूईएफएका ५५ राष्ट्रहरूले विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकायद्वारा आयोजित कार्यक्रमहरू बहिष्कार गर्ने निर्णयमा सर्वसम्मत मतदान गराउन सफल भएका थिए । स्लोभेनियामा जन्मेका वकिल सेफेरिनले सन् २०१६ देखि यूईएफएमा आफ्नो पद सम्हाल्दै आएका छन् । उनी आफ्नै देशको फुटबल संघबाट यहाँ आइपुगेका हुन् र निर्वाचित भएसँगै उनी स्वतः फिफाको उपाध्यक्ष बनेका थिए। फिफालाई बहिष्कार गर्ने मतदान पछि यूईएफएले जारी गरेको विज्ञप्तिमा फिफाको योजनाको कडा आलोचना गर्दै भनिएको थियो, उनले ठुलो स्वरमा भनेका थिए, ‘यसको कुनै पनि अंश निजी लगानीकर्तालाई सुम्पिनु हुँदैन, विश्वकप बिक्रीका लागि होइन, यदी त्यसो बिक्री गरिएमा यूईएफएले फिफा विश्वकपको सबै कार्यक्रम बहिस्कार गर्नेछ ।’ ५. क्याफका अध्यक्ष प्याट्रिस मोटसेपे फिफा अध्यक्ष पदका लागि सम्भावित दावेदारका रूपमा हेरिएका अर्का व्यक्ति ‘कन्फेडेरेसन अफ अफ्रिकन फुटबल’का प्रमुख प्याट्रिस मोटसेपे पनि रहेका छन् । करिब ३.७ अर्ब डलरको कुल सम्पत्ति भएका दक्षिण अफ्रिकी अर्बपति व्यवसायी मोटसेपेले सन् २०२१ देखि मात्र यो पद सम्हाल्दै आएका छन्। ६४ वर्षीय मोटसेपेले यस अवधिमा अफ्रिकी फुटबलको स्वरूप परिवर्तन गरेका छन् र अफ्रिकाको प्रतिष्ठित प्रतियोगिता ‘अफ्रिका कप अफ नेसन्स’ लाई दुई दुई वर्षमा हुने प्रतियोगिताबाट परिवर्तन गरी सन् २०२८ को संस्करणपछि ४ वर्षको चक्रमा सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेका थिए। तर, मोरोक्कोले आयोजना गरेको सन् २०२५ को प्रतियोगिता क्याफका लागि निकै लज्जास्पद घटनामा परिणत भयो, मोरोक्कोलाई दिइएको पेनाल्टीमा असहमति जनाउँदै सेनेगलको टोलीले ‘इन्जुरी टाइम’ मा मैदान छोडेको थियो। १४ मिनेटको अवरोध पछि खेल पुनः सुरु भयो, पेनाल्टी गोलमा परिणत हुन सकेन र सेनेगलले अतिरिक्त समयमा १–० को जित हासिल गर्यो। यद्यपि यसको सम्पूर्ण दोष मोटसेपेमाथि मात्र नथुपारिए पनि उक्त फाइनल खेल क्याफका लागि ठूलो लज्जाको विषय बन्यो र अहिले सम्पूर्ण महादेश क्याफ फिफाको निर्णयको प्रतीक्षामा छ। (अलजजिराकाे सहयाेगमा)
अन्ततः इन्फान्टिनो फिफामा ट्रम्पका ज्वाँईलाई लगानीकर्ता बनाउने याेजना छाड्न भए बाध्य
काठमाडौं, १६ साउन । चौतर्फी बिरोधको सामाना गर्नु परे पछि अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले फुटबलको सबैभन्दा ठुलो संस्था फिफामा नीजि लगानीकर्ता भित्रयाउने आफ्नो योजनावाट पछि हटेका छन । युरोप, एसिया, दक्षिण अमेरिका, क्यारेबियन मुलुकका फिफा सदस्य देशले व्यापक विरोध जनाए पछि आफ्नो संस्थाका प्रमुख प्रतियोगिताहरूको स्वामित्वको हिस्सा बिक्री गर्ने बिवादास्पद योजना रद्द गरेको उनले बताएका हुन । इन्फान्टिनोले भने कि यो परियोजनाले फुटबल इतिहासमा सबैभन्दा ठुलो विभाजन सिर्जना गरेको र संस्थाको मूल उद्देश्यको हितमा नरहेको पनि उनले जनाउँदै आफु उक्त निर्णय अगाडी नबढाउने अवस्थामा पुगेको पनि जनाएका छन । उनले भने, ‘फलस्वरूप, यो प्रस्ताव अघि बढाइने छैन।’ खासमा फिफा प्रमुख इन्फान्टिनोले पुरुष तथा महिला विश्वकप लगायतका प्रतियोगिताहरूमा निजी लगानी भित्र्याउने प्रस्तावलाई समर्थन गरेमा सबै २११ सदस्य राष्ट्रहरूलाई ४ करोड अमेरिकन डलर दिने प्रस्ताव अघि सार्दै फिफाको २० प्रतिशत सेयर नीजि लगानीकर्तालाई दिने प्रस्ताव अघि सारेका थिए । फिफा अध्यक्षको योजनाअनुसार ‘एफएफई’ ले विश्वकप र अन्य प्रतियोगिताहरू सञ्चालन गर्न २० अर्ब डलरको सहायक कम्पनी खडा गर्नेछ र यसमा बाह्य लगानीकर्तालाई २० प्रतिशतसम्मको हिस्सेदारी दिइने छ। यसका लागि आवश्यक लगानी ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुशनरका भाइ जोशुआ कुशनरले उपलब्ध गराउने तयारी भएको थियो, जो औपचारिक सम्झौता मात्रै हुन बाँकी रहेको थियो । तर, सुरूमा नै युरोपेली फुटबलका ५५ सदस्यहरूले गत बिहीबार मतदान गर्दै यदि ती योजनाहरू अघि बढाइएमा विश्वकपको बहिष्कार गर्ने निर्णय नै गरे पछि अध्यक्ष इन्फान्टिनो सुरूमा नै दबाबमा परेका थिए, त्यसलगत्तै सो निर्णय प्रति असहमति जनाउँदै फिफाका प्रमुख सञ्चालन अधिकृत केभिन लामोरले राजिनामा दिएका थिए । त्यसमाथी विश्वव्यापी रणनीति र सुशासन सम्बन्धी इन्फान्टिनोका वरिष्ठ सल्लाहकार कार्लोस कोर्डेइरोले यसै विषयलाई लिएर राजीनामा दिए पछि इन्फान्टिनो थप बिबादको घेरामा परेका थिए । सल्लाहकार कार्लोसले त इन्फान्टिनोको फिफामा नीजी लगानीकर्ता भित्रयाउने प्रस्तावलाई फुटबलका लागि नराम्रो सम्झौता र फुटबलको भविष्य नै दाउमा राख्ने कदमको संज्ञासमेत दिएका थिए । अन्य दुई प्रमुख महासंघहरूले ती योजनाहरूको विरोधमा आवाज उठाए लगत्तै अरू पनि बिरोधमा उत्रिएका थिए । जसअनुसार उत्तर तथा मध्य अमेरिका र क्यारिबियन क्षेत्रमा फुटबलको नियमन गर्ने तथा यसै गर्मीमा विश्वकप आयोजना गरेको संस्था ‘कोन्काकाफ’ले आफ्ना सदस्यहरूले उक्त प्रस्ताव अस्वीकार गर्ने जनाएको थियो । र, एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) ले युइएफए र कोन्काकाफको असहमतिमा ऐक्यबद्दता जनाउँदै इन्फान्टिनोको प्रस्तावलाई साथ नदिने स्पस्ट पारयो भने बेलायतका नयाँ प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमले इन्फान्टिनो फिफाको नेतृत्व गर्न अनुपयुक्त व्यक्ति भएको प्रारम्भिक टिप्पणी गरिसकेका छन् । जसका कारण मार्चमा हुने फिफा कंग्रेसमा अध्यक्षका रूपमा चौथो कार्यकालका लागि पुनः निर्वाचित हुने प्रयास गरिरहेका ५६ वर्षीय इन्फान्टिनो अहिले ठूलो दबाबमा परेर आफ्नो योजनावाट शनिवार पछि हटेको अन्तराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन ।