५० करोड प्रकाश बर्ष टाढाको बिशाल ताराको ‘मृत्यु’, जब बैज्ञानिकहरूले देखे प्रत्यक्ष
वाशिंगटन, २४ साउन । खगोलविद्हरूले एउटा विशाल तारा विस्फोटका साथ अन्त्य हुने दुर्लभ प्रक्रियालाई सुरुदेखि अन्त्यसम्म अवलोकन गरेका छन्। यो घटना मार्च महिनादेखि नै अवलोकनको दायरामा थियो। यसैबीच, चीनको ‘आइन्स्टाइन प्रोब’ अन्तरिक्ष टेलिस्कोपले क्षणिक ‘एक्स–रे फ्लेयर’ पत्ता लगाएको छ। यो चमक तब उत्पन्न भयो, जब ताराको खुम्चिँदै गरेको केन्द्रभागमा भएको विस्फोटबाट निस्किएको शक्तिशाली ‘शक वेभ’ ताराको सतहलाई चिर्दै बाहिर निस्कियो। यस घटनालाई ‘शक ब्रेकआउट’ भनिन्छ। यो हरेक सुपरनोभामा हुने गर्छ तर यसलाई अवलोकन गर्न अत्यन्तै कठिन हुन्छ किनभने यो निकै छोटो समयका लागि मात्र रहन्छ। सन् २००८ यता ‘शक ब्रेकआउट’ देखिएको यो पहिलो पटक थियो। पिट्सबर्गस्थित कार्नेगी मेलन विश्वविद्यालयका पोस्टडक्टोरल फेलो तथा ‘द एस्ट्रोफिजिकल जर्नल लेटर्स’ मा प्रकाशित सुपरनोभा सम्बन्धी दुईवटा वैज्ञानिक शोधपत्र मध्ये एउटाका प्रमुख लेखक खगोलविद् ब्रेन्डन ओकोनरले भने, ‘यसलाई वास्तविक समयमै अर्थात घटना भइरहेकै बेला फेला पार्न भाग्यको साथ चाहिन्छ।’ मेरिल्याण्ड विश्वविद्यालयकी नासा आइन्स्टाइन फेलो तथा यस अध्ययनकी प्रमुख लेखिका खगोलविद् जिलियन रास्टिनेजादले भनिन्, ‘तपाईं यस ‘शक’ लाई राडार जस्तै मान्न सक्नुहुन्छ। जब यो ‘शक’ ताराको बाहिरी तह र वरपरको पदार्थ हुँदै अघि बढ्छ, यसले एक्स रे मार्फत हामीले पत्ता लगाउने संकेतमा आफ्नो छाप छोड्छ। पतनको संघारमा रहेको ताराको अभूतपूर्व र नजिकको दृश्य प्राप्त गर्न हामी यी एक्स रेहरूको प्रयोग गर्न सक्छौं।’ अनुसन्धानकर्ताहरूले यस घटनालाई अभिलेखन गर्न विभिन्न टेलिस्कोपहरू परिचालन गरेका थिए पृथ्वीबाट हेर्दा सुपरनोभा हाम्रो सूर्यको पछाडि नपुगुन्जेलसम्म यो निगरानी जारी रह्यो। उक्त तारा पृथ्वीबाट करिब ५० करोड प्रकाश वर्षको दूरीमा रहेको एउटा नजिकैको आकाशगंगामा अवस्थित थियो। प्रकाश वर्ष भनेको प्रकाशले एक वर्षमा पार गर्ने दूरी हो, विशेष गरी ९.५ ट्रिलियन किलोमिटर। सुपरनोभा हुनुअघि यो तारा सूर्यभन्दा करिब ३० गुणा बढी विशाल रहेको अनुमान गरिएको छ। रास्तिनेजादले भने, ‘यो पक्कै पनि सबैभन्दा विशाल ताराहरूमध्ये एक हुनुपर्छः सायद ‘बेटेलग्युज’ भन्दा पनि ठूलो। ‘बेटेलग्युज’ रातको आकाशमा देखिने सबैभन्दा चम्किला ताराहरूमध्ये एक हो । यो पृथ्वीबाट करिब ५०० देखि ६०० प्रकाश वर्षको दूरीको आकाशगंगामा अवस्थित एक विशाल तारा हो र भविष्यमा सुपरनोभा विस्फोटका साथ यसको अन्त्य हुने विश्वास गरिएको छ। यो विस्फोटपछि एउटा ‘ब्ल्याक होल’ बनेको विश्वास गरिन्छ ।अत्यधिक घनत्व भएको यस्तो पिण्ड, जसको गुरुत्वाकर्षण बल यति शक्तिशाली हुन्छ कि प्रकाशसमेत यसबाट उम्कन सक्दैन। विस्फोट हुनुअ घि यो एउटा ‘वुल्फ राये’ तारा थियो, एक दुर्लभ र विशाल प्रकारको तारा जसले शक्तिशाली तारकीय वायुमार्फत आफ्ना बाहिरी तहहरूमा रहेका हाइड्रोजन र हिलियमलाई बाहिर फ्याँकेको थियो।
आजको मौसमः देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहने
काठमाडौं, २४ साउन । हाल देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको छ। हाल मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानको आसपास रहेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार हाल बागमती र गण्डकी प्रदेशमा साधारणतया बादल लागेको छ, देशको बाँकी भू-भागमा आंशिक बादल देखि मौसम मूख्यतया सफा रहेको छ । बागमती प्रदेशका थोरै स्थानमा तथा गण्डकी प्रदेशको एक दुई स्थानमा हल्का वर्षा भईरहेको छ । दिउँसो देशभर साधारणतया बादल लाग्नेछ। देशको हिमाली भू-भागका केही स्थानमा मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ। देशका पहाडी भू-भागका धेरै स्थानमा मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ। लुम्बिनी र सुदुरपश्चिम प्रदेशका तराई भू-भागका केही र मधेश प्रदेशका साथै कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई भू-भागका थोरै स्थानमा मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ। कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशको हिमाली र पहाडी भू-भागका साथै कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू-भागका एक दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना छ । राति भने देशभर साधारणतया बादल लाग्नेछ। देशको हिमाली भू-भागका केही स्थानमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ। कोशी र सुदुरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भू-भागका धेरै स्थानमा मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ। मधेश प्रदेशका साथै कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू-भाग तथा बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका पहाडी र तराई भू-भागका केही स्थानमा मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना छ। कोशी प्रदेशको हिमाली, पहाडी र तराई भू-भाग साथै बागमती प्रदेशका हिमाली र पहाडी भू-भाग तथा गण्डकी र कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू-भाग, मधेश प्रदेश साथै सूदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी र तराई भू-भागका एक दुई स्थानमा भारी वर्षाको पनि सम्भावना छ । बागमती प्रदेशको हिमाली र पहाडी भू-भागका साथै कोशी, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू-भागका एक दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेकाले विभागको पछिल्लो सूचनामा अद्यावधिक रहन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।
उपभोक्ताले बढी सञ्चित गर्दा बजारमा ग्याँस अभावः सरकार
काठमाडौं, १९ साउन । पछिल्लो समय बजारमा देखिएको खाना पकाउने ग्याँस अभावको समस्यामा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले गम्भिर चासो ब्यक्त गरेका छन् । प्रधानमन्त्री शाहको सचिवालयका अनुसार मुख्य सचिव गोविन्दबहादुर कार्कीज्यूको अध्यक्षतामा आज प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा विशेष छलफल सम्पन्न भएको छ । विभिन्न मन्त्रालयका सचिवहरू, नेपाल आयल निगमका पदाधिकारी र ग्यास उद्योगीहरूको सहभागिता रहेको छलफलमा ग्यास अभाव हुनुको कारण र तत्काल समाधानका उपायबारे वृहत् विमर्श गरेको थियो । छलफलका क्रममा व्यावसायीहरूले बजारमा ग्याँसको वास्तविक अभाव नभएको तर आधा सिलिन्डरबाट पुनः भरी सिलिन्डर वितरण सुरु भए पछि उपभोक्ताले आवश्यकता भन्दा बढी भण्डारण गर्दा माग एक्कासि बढेको जानकारी गराए । यस समस्यालाई सम्बोधन गर्न र आगामी चाडपर्वमा आपूर्ति सहज बनाउन ग्याँस आयात बढाउने, वितरण प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउन निकायहरूबीच समन्वय गर्ने निर्णय भएको छ। मुख्य सचिव कार्कीले यस समस्याको दीर्घकालीन समाधान खोज्न सरोकारवालाहरूसँग आगामी दिनमा पनि निरन्तर छलफल जारी राख्ने प्रतिबद्धता जनाए ।
ऋतिक रोशनले दिए आफ्नो अफिस भाडामा, पाँच बर्षको सम्झौता
विश्वको सबैभन्दा व्यस्त विमानस्थल बन्द हुने प्रक्रियामा
लिपुलेकवाट भारत-चीनको ब्यापार सुरू, नेपाल सरकार बेखबर र 'माैन'
नेपाल भुमी लिपुलेकवाट भारत र चीनबिच ब्यापार सुरू, पहिलो भारतीय टोली पुग्यो तिब्बत
आलस र चामलवाट घरमै बनाउनुहोस् सीरम, चाउरीपना हटाउनु होस्
नारायणी अस्पताल घटनाको विरोधमा रौतहटमा पनि चिकित्सकको आन्दोलन
दिनमा दुई कप कफी पिउनाले मुटुको रोगमा हुनेछ जोखिम कम
जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग जुम्ल्याहा दाजुभाइको विवाह, विवाह गराउने पादरी पनि जुम्ल्याहा नै
ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको शव फेला, शव जापनी क्याम्पमा झारिदैँ
गिलगिट, १७ साउन । पाकिस्तानको अल्पाइन क्लबले आइतबार जनाए अनुसार हिमपहिरोमा परेर बेपत्ता भएको खबर आएको तीन दिनपछि उद्धार टोलीले ब्रोड पिक हिमालको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जाको शव फेला पारेको छ। शनिबार, उनको आरोहण आयोजक कम्पनी एलिट एक्सपेडले पाकिस्तानी पर्वतारोही सोहेल साखीसहित उक्त आरोहण दलका सबै सदस्यहरूको मृत्यु भइसकेको घोषणा गरेको थियो। एसीपीकी नाइला कियानीले आइतबार पाकिस्तानी पत्रिका ‘डन’ लाई बताएअनुसार, त्यतिन्जेलसम्म तीन जना पर्वतारोहीका शवहरू तथा अमेरिकाका एक पर्वतारोहीको हुन सक्ने अवशेषहरू फेला पारिएका थिए। यसैबीच, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पुर्जाको शव फेला परेको जानकारी दिएको हो । ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गरिरहेको छ। स्थलगत उद्धार टोली ब्रोड पिकको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाई’ सम्म पुगेको छ, त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन बाँकी छ। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई तल जापानी क्याम्पसम्म ल्याउने छ।’ ‘अत्यन्त कठिन भू भागका बाबजुद शव निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत प्रतिवेदनमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अपिल गर्छौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ। घोषणा हुनु अघि एसीपीका महासचिव अयाज सिगरीले ‘डन’लाई बताए अनुसार उद्धार कार्यका लागि स्थलगत उद्धार टोली हिमालमा रहेको ‘एडभान्स्ड बेस क्याम्प’ तर्फ अघि बढिरहेको थियो। उनले हिमालको भू बनोट, हिमपहिरोको जोखिम र ठाडा भिरालोपनले उद्धार प्रयासमा चुनौती खडा गरिरहेको तथा मौसमका कारण हेलिकप्टर प्रयोग गर्न नसकिएको बताएका थिए । त्यसपछि, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पाकिस्तान र नेपालका पर्वतारोहीहरू सम्मिलित ८ सदस्यीय स्थलगत टोली बिहान ९ बजेअघि नै ‘क्याम्प १’ मा पुगेको जानकारी दियो। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘उनीहरूले अत्यन्त कठिन परिस्थितिमा ‘ब्रड पिक’ को भिरालो भागमा खोजी तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गर्नेछन्।’ निम्स दाइको शव भेटिएको पुष्टी पछि क्लबले भनेको छ, ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान’ अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गर्दैछ। स्थलगत उद्धार टोली ‘ब्रोड पिक’ को करिब ५,७०० मिटर उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ सम्म पुगेको छ। त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन सकेको छैन। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई ‘जापानी क्याम्प’ सम्म तल ल्याउनेछ। अत्यन्त कठिन भू–भाग र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा पनि शवहरू निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत रिपोर्टमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अनुरोध गर्दछौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्। निर्मल पुर्जा असम्भवलाई सम्भव बनाउने व्यक्ति थिए। बेलायती विशेष फौजका पूर्व सैनिकबाट पर्वतारोही बनेका उनले उच्च उचाइको आरोहणमा सम्भव मानिने कुराको परिभाषा नै परिवर्तन गरिदिए। उनले विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमालको सफल आरोहण केवल ६ महिना ६ दिनको कीर्तिमानी समयमा पूरा गरे, एउटा यस्तो कार्य जसका लागि पहिले वर्षौं वा पूरै जीवन लाग्ने ठानिन्थ्यो। उनले गर्वका साथ पृथ्वीका सर्वोच्च शिखरहरूमा नेपाली झण्डा फहराए र उनका उपलब्धिहरूले नेपालको पर्वतारोहण समुदायलाई नयाँ पहिचान दिलाए। तर उनको प्रभाव कुनै एक राष्ट्र वा कीर्तिमानभन्दा धेरै परसम्म फैलियो। उनले संसारभरका मानिसहरूलाई यो विश्वास दिलाए कि ‘असम्भव’ भनेको केवल त्यस्तो कुरा हो, जसलाई कसैले पर्याप्त साहसका साथ प्रयास गरेको हुँदैन, उनले विश्वभरका सपना देख्नेहरू र पर्वतारोहीहरूलाई ती लक्ष्यहरू पछ्याउन प्रेरित गरे जुन कुनै समय अप्राप्य लाग्थे। आफूले असाध्यै माया गर्ने हिमालमै उनको निधन हुनु विश्वव्यापी पर्वतारोहण समुदायका लागि एक ठूलो क्षति हो। तर सीमाहरूलाई चुनौती दिने र ‘असम्भव’ तबसम्म मात्र असम्भव हुन्छ जबसम्म कसैले त्यसलाई गर्ने साहस गर्दैन भन्ने कुरा प्रमाणित गर्ने उनको विरासत, उनले कोरेको बाटो पछ्याउने संसारभरका हरेक पर्वतारोहीमा जीवित रहनेछ। यस अत्यन्त कठिन घडीमा हामी उनका परिवार, प्रियजन र सम्पूर्ण पर्वतारोही समुदायप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दछौं। शान्तिसँग विश्राम लिनुहोस्, निम्स दाइ।
निर्मल पुर्जाहरूका प्रेरणायुक्त साहस सदैव जीवित रहि रहनेछः प्रधानमन्त्री शाह
काठमाडौं, १६ साउन । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले पाकिस्तानको ब्रोड पिट हिमालमा ज्यान गुमाएका निर्मला पुर्जासहितका आरोहीको निधन प्रति दुःख ब्यक्त गरेका छन । बिश्व बिख्यात निर्मल पुर्जासहित सबै आरोहीको निधन भएको पुष्टी भएसँगै प्रधानमन्त्री शाहले सामाजिक सञ्जालवाट शोक ब्यक्त गर्दै उनीहरू प्रति श्रद्दाञ्जलीसमेत ब्यक्त गरेका छन । उनले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, 'निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ ।' आरोहण केवल शिखर चुम्ने यात्रा होइन । यो साहस, अनुशासन, त्याग र मानवीय सीमालाई चुनौती दिने अदम्य आत्मविश्वासको सर्वोच्च अभिव्यक्ति हो । हिमालले धेरैलाई शिखरको गौरव दिन्छ, कहिलेकाहीँ आफ्नै काखमा सधैँका लागि अँगालेर पनि राख्छ । तर, हिमाल आरोहीहरू आफ्नो साहस र समर्पणका कारण इतिहासमा सधैँ अमर रहन्छन्। विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल, पाकिस्तानको काराकोरम पर्वत–शृङ्खलामा अवस्थित ८,०५१ मिटर अग्लो ‘ब्रोड पिक’मा विश्व कीर्तिमानधारी निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) सहित छ जना नेपाली तथा अन्य चार विदेशी आरोहीहरूको दुःखद निधनले स्तब्ध बनाएको छ । निर्मल पुर्जा लगायत सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूको भौतिक यात्रा मात्रै रोकिएको हो, तर उहाँहरूको साहस, समर्पण र योगदानको इतिहास सधैँ प्रेरणायुक्त र जीवित रहिरहनेछ । सम्पूर्ण दिवङ्गत आरोहीहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली । शोकसन्तप्त परिवारजन, आफन्त तथा शुभेच्छुकहरूप्रति हार्दिक समवेदना ।
यस्तो थियो, ब्रोड पिक चढनु अघि निर्मल पुर्जाले लेखेको अन्तिम शब्दहरू
काठमाडौं, १६ साउन । अन्ततः ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा हिमपहिरोमा परी विश्व बिख्यात आरोही निर्मल पुर्जाले ज्यान गुमाएका छन्। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । पाकिस्तानी मिडिया ‘डन’का अनुसार ब्रोड पिकको शिखरमा पुग्नै लागेको बेला अचानक हिमपहिरो आएको थियो, सो हिमपहिरोले पुर्जासँगै रहेका १० आरोहीलाई १००० मिटर भन्दा तल फालेको अर्थात झारेको थियो, जो उनीहरू बाँच्ने सम्भावना कम भएको हिजै उल्लेख गरेको थियो । तर, पुर्जाले पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जाल एक्स पहिलेको टविटरमा लेखे अनुसार उनी सो हिमाल चढने पुर्ववत योजनामा नै थिएनन्। तर, योजना बिना नै पाकिस्तान पुगेका पुर्जाले अन्ततः सो हिमाल चढन गएका थिए । तर, त्यो निर्णय नै उनको लागि सदाका लागि घातक हुन पुग्यो र अन्ततः एउटा विश्वबिख्यात आरोही सबैलाई स्तब्ध पार्दै बिदा भएका छन् । र, याे उनले बिना अक्सिजन २९ पटक ८००० मिटर अग्ला हिमाल चढेर बनाएकाे नयाँ रेकर्ड पनि सँगसँगै कायम हुन लागेकाे उनले अन्तिम पटक एक्समा राखेकाे तस्विरले पनि देखाएकाे थियाे, जे हाेस, उनी हामी बिच रहेनन र उनी सदैव आरोहीका लागि सदैव प्रेरणाकाे स्राेत भएर बाचिरहने छन । उनले सो हिमाल चढनु अघि सामाजिक सञ्जालमा अंग्रेजीमा लेखेको धारणा यहाँ भावानुवाद गरिएको छ, उनले २७ जुलाईमा लेखेका थिए, जुन यस्तो छः 'मिसन परिवर्तन हुन्छ। कम्पास अडिन्छ। यो कहिल्यै योजना थिएन। सुरुमा, योजना केवल ‘जी टु’ चढ्ने थियो। तर पाकिस्तानको लागि प्रस्थान गर्नु अघि मैले मेरो ८००० मिटर शिखरहरूमा संख्याहरू दौडें। त्यतिबेला मलाई यो कुराले प्रहार गर्यो, यदि म यहाँ हुँदा ब्रोड पिकमा टिक गर्छु भने केवल एउटा मात्र ‘चो ओयु’ बाँकी रहन्छ। त्यसपछि म इतिहासमा सबै १४ आठ हजार अग्ला दुई पटक चढ्ने पहिलो व्यक्ति बन्छु। त्यो पनि अक्सिजन बिना। यो योजना गरिएको थिएन। ह्याट्रिक परियोजना फोकस थियो किनभने यसले ठूलो मिशन बोकेको थियो। तर अवसरहरू चिच्याउँदैनन्, तिनीहरू पहिले नै मौनतामा काम गर्नेहरूलाई फुस फुसाउँछन्। यहाँ मैले हरेक अभियानमा गरेको रहस्य छ, मैले कहिल्यै अरू कसैसँग प्रतिस्पर्धा गरिन। मेरो एक मात्र लडाईं हिजो, म भएको मान्छे विरुद्ध थियो। हरेक दिन, मेरो आफ्नै सीमाहरू धकेल्दै किनभने जब तपाईं छेउमा हेर्नुहुन्छ, अरूले के गरिरहेका छन्, भनिरहेका छन्, प्राप्त गरिरहेका छन्, तपाईं आफ्नो कम्पासबाट बाहिर निस्कनुहुन्छ। तपाईंको हेडिंग तपाईंको हो। यसलाई कडा रूपमा रक्षा गर्नुहोस्। प्रोजेक्ट पोसिबलको समयमा मैले बिना अक्सिजन १४ हिमाल चढ्दा उनीहरूले मेरो आलोचना गरे। यदि तपाईंले त्यसले के परिणाम दियो भनेर देख्नुभएको छैन भने नेटफ्लिक्समा १४ पिकहरू हेर्नुहोस्। त्यो फिल्म भनेको अस्पष्ट सत्य हो। म त्यहाँ अन्य अभियानहरूले पछाडि छोडेका पर्वतारोहीहरूको धेरै उद्धार गर्दै थिएँ, आफैंले रकम जुटाउँदै थिएँ, अगाडिबाट नेतृत्व गर्दै थिएँ, आफ्नै लाइनहरू मिलाउँदै थिएँ, चीनसँग शिशापाङ्मा अनुमतिपत्रको सामना गर्दै थिएँ, मेरी आमाको शल्यक्रियाको लागि अस्पतालमा थिएँ र यति धेरै। अनि अब, अब म अक्सिजन बिना दोहोरोको लागि अगाडि बढिरहेको छु, जम्मा तीन गुणा। आवाज रोकिएको छैन। मैले सुन्न छोडेको छु। अझै पनि शंका गर्नेहरूका लागि मैले पहिले नै २६ दिनमा पाकिस्तानको ८००० मिटर मध्ये सबै ५ चढिसकेको छु, त्यो पनि नेतृत्व गर्दै, मार्गदर्शन गर्दै, त्यो पनि अक्सिजन बिना। अक्सिजनले मेरो भाँच्नेहरूको रेकर्ड तोड्दै, प्राप्तिहरू त्यहाँ छन्। ब्रोड पिक, म माथि र तल सुरक्षित मार्ग बाहेक अरू केही माग्दैन। म शून्य पहाडहरूलाई हल्का रूपमा लिन्छु। एउटा पनि होइन। मेरो खुट्टाले बेसक्याम्प छोड्ने क्षण, यो १०० प्रतिशत हुन्छ। सधैं भएको छ। सधैं रहनेछ। यो मलाई यहाँसम्म पुर्याउने सबैप्रति समर्पित छ। समर्थकहरू। आलोचकहरू। तपाईंहरू सबै। दुवै पक्ष नभई आगो बल्दैन। त्यसैले, म हृदयदेखि नै धन्यवाद दिन्छु। मेरो उद्देश्य कहिल्यै पनि ‘म’ मा मात्र केन्द्रित रहेन। यो त म के को प्रतिनिधित्व गर्छु भन्ने कुरासँग सम्बन्धित छ। यसको उद्देश्य तपाईंलाई यो देखाउनु हो कि तपाईंका आफ्नै पहाडहरू, ती जस्तोसुकै भए पनि, चढ्न सकिने खालका छन्।'
अन्ततः हिम पहिरोमा बेपत्ता भएको निर्मल पुर्जाको निधन
काठमाडौं, १६ साउन । विश्व बिख्यात नेपाली आरोही निर्मल पुर्जाको निधन भएको छ । पाकिस्तानको ब्रोड पिक हिमाल आरोहणको क्रममा आएको हिमपहिरोमा परी बेपत्ता भएका पुर्जा अन्ततः मृतक अवस्थामा भेटिएका छन् । पाकिस्तानको काराकोरमस्थित ब्रोड पिक (८,०४७ मिटर) मा गएको विनाशकारी हिमपहिरोमा परेर चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा अर्थात ‘निम्स दाइ’ को मृत्यु भएको आधिकारिक रूपमा घोषणा गरिएको छ। बिश्वबिख्यात आरोही पुर्जाको कम्पनि ‘इलाइट एक्सपेड’ले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनी सदाका लागि हिमालमा बिलाएको आधिकारिक सुचना सार्बजनिक गरेको छ। गत बिहिवार देखी हिम पहिरोमा परी हराएका विश्वबिख्यात आरोही पुर्जा अन्ततः जीबित नरहेको जानकारी दिदैँ ‘इलाइट एक्सपेड’ दुःख खबर सार्बजनिक गरेको हो । बिस्तृत बिवरण आउँन बाँकी छ...
आन्द्रा-भुँडीमा मात्रै आक्रमण गर्ने रहस्यमय बन्यजन्तुका कारण रौतहटमा त्रास
बिहारमा नक्कली मल कारखाना पर्दाफास, रौतहट-बाराका किसानसमेत थिए जोखिममा
चीनले पहिलो पटक बिकास गरयो धानको क्लोन, किसान र कृषिका लागि लाभदायक
ट्रम्प निकट एस्प्रियलाले लिए कोलम्बियामा राष्ट्रपतिको सपथ
पाकिस्तान, टर्की र साउदीबिच ऐतिहासिक रक्षा सम्झौता
काठमाडौं, २३ साउन । सुरक्षा सहयोग अभिवृद्धि गर्न पाकिस्तान, साउदी अरब र टर्कीले शुक्रबार एक रक्षा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्। यसलाई ‘मक्का संयुक्त रक्षा सम्झौता’ भनिने गरिएको छ। यस सम्झौताअनुसार, ती तीन राष्ट्रमध्ये कुनै एकमाथि हुने आक्रमणलाई ती तीनै राष्ट्रमाथिको आक्रमण मानिनेछ। सम्झौता अन्तर्गत ती तीन देशले आपसी रक्षा सहयोग अभिवृद्धि गर्नेछन्। संयुक्त सैन्य अभ्यास, सुरक्षासम्बन्धी सूचनाको आदान प्रदान र सुरक्षा समन्वयमा सुधार ल्याउनेतर्फ प्रयासहरू केन्द्रित गरिनेछन्। साथै, ती तीन राष्ट्रबीच रणनीतिक सहयोग पनि सुदृढ पारिनेछ। यस सम्झौताले तीनवटै राष्ट्रका विशिष्ट सैन्य क्षमताहरूलाई एकताबद्ध गर्दछ। पाकिस्तानसँग युद्धको व्यापक अनुभव भएको सेना, विशाल हतियार भण्डार र आणविक हतियारहरू छन् । आणविक हतियार भएको यो एकमात्र मुस्लिम बहुलता भएको राष्ट्र हो। साउदी अरब महत्त्वपूर्ण आर्थिक शक्तिको धनी छ र यस्तो सैन्य सहकार्यका लागि आवश्यक आर्थिक स्रोत तथा अन्य प्रकारका सहयोग उपलब्ध गराउन सक्षम छ। टर्की नेटोको एक प्रमुख सदस्य हो, जससँग अत्याधुनिक ड्रोन प्रविधि र सुदृढ रक्षा उद्योग रहेको छ। अन्य राष्ट्रहरूमा अमेरिकी सुरक्षा नीतिका सम्बन्धमा प्रश्नहरू उठिरहेको वर्तमान अवस्थामा नयाँ सैन्य गठबन्धनहरूको आवश्यकता अझ बढेको छ। अल जजिराका अनुसार साउदी अरब र केही हदसम्म टर्कीले लामो समयदेखि अमेरिकालाई एक प्रमुख सुरक्षा साझेदारका रूपमा मान्दै आएका छन्। तर, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको नेतृत्वमा अमेरिकी विदेश नीतिलाई लिएर बढ्दो अनिश्चितताका बीच धेरै मुलुकहरूले अन्य विकल्पहरूको खोजी गरिरहेका छन्। ट्रम्प प्रशासनले आफ्ना सहयोगी राष्ट्रहरूले आफ्नो सुरक्षाको जिम्मेवारी अझ बढी आफैँले वहन गर्नुपर्ने कुरा स्पष्ट रूपमा बताएको छ। मध्य पूर्वमा पनि अमेरिकी विदेश नीतिमा इजरायलले उच्च प्राथमिकता पाउने गरेकोमा चिन्ता व्यक्त गरिदै आइएको छ । फलस्वरूप, साउदी अरब र अन्य राष्ट्रहरूका लागि आफ्नो सुरक्षाका निम्ति नयाँ उपायहरूको खोजी गर्नु आवश्यक मानिएको छ। यो सम्झौता यस्तो समयमा भएको छ, जब मध्यपूर्वमा इजरायल र इरानबीचको तनाव निरन्तर बढिरहेको छ। पाकिस्तान फेब्रुअरी देखि नै अफगानिस्तानसँगको सीमा झडपमा मुछिएको छ। साथै, मे २०२५ मा पाकिस्तान र भारतबीच केही दिनसम्म गोली हानाहानको घटना पनि भएको थियो। यसैबीच, साउदी अरबले इरान र उसका सहयोगी समूहहरूबाट बारम्बार आक्रमणको सामना गरिरहेको छ। टर्कीले पनि लामो समयदेखि आफ्नै सीमाभित्र र बाहिर रहेका कुर्दिश सशस्त्र समूहहरूसँग संघर्ष गर्दै आएको छ। इजरायलसँगको तनाव पनि बढेको छ। यस्तो पृष्ठभूमिमा यी तीन राष्ट्रले आ आफ्ना सैन्य शक्तिलाई एकीकृत गरी सम्भावित खतरा विरुद्ध एक अर्कालाई बलियो बनाउने प्रयास गरेका छन्।
थाइल्याण्डमा किशोरले अन्धधुन्ध गोली चलाउँदा ७ जनाको मृत्यु
काठमाडौं, २२ साउन । थाइल्याण्डमा एक किशोरले आफ्ना हजुरबुबा हजुरआमा र केही विद्यालय शिक्षकहरूलाई गोली हान्दा कम्तीमा ७ जनाको मृत्यु भएको छ। प्रधानमन्त्री अनुतिन चर्नविराकुलका अनुसार ३० जनाभन्दा बढी घाइते भएका छन् र तीमध्ये नौ जनाको अवस्था गम्भीर रहेको छ। अधिकारीहरूका अनुसार गोली चलाउने आशंका गरिएका १४ वर्षीय किशोरको पनि मृत्यु भइसकेको छ । प्रधानमन्त्री चर्नविराकुलले पत्रकारहरूलाई बताए अनुसार उक्त आक्रमण स्पष्ट योजना र उद्देश्यका साथ राम्रो तयारी गरेर गरिएको थियो। बैंककको बाहिरी इलाकामा रहेको एउटा विद्यालयमा भएको गोलीकाण्डमा पाँच शिक्षकको मृत्यु भएको छ। अधिकारीहरूका अनुसार, गोली चलाउने शंकास्पद व्यक्ति १४ वर्षीय बालक हुन्स उनले विद्यालय जानुअघि घरमै आफ्ना हजुरबुबा(हजुरआमाको हत्या गरेका थिए। प्रहरीका अनुसार उनले प्रयोग गरेको ९ एमएमको ह्यान्डगन उनका हजुरबुबाको हो र उनीसँग थप कम्तीमा ३४ राउन्ड गोली पनि फेला परेको थियो। प्रहरीले यसअघि नै गोली चलाउने शंकास्पद बालकको पनि मृत्यु भइसकेको जनाएको छ। अधिकारीहरूका अनुसार उनको यस्तो कदमको उद्देश्यबारे अझैसम्म थाहा हुन सकेको छैन। थाइल्याण्डको राजधानी बैंककको बाहिरी इलाका नन्थाबुरीस्थित विद्यालयबाट भागेकी एक छात्राले आफूले एक शिक्षकलाई गोली लागेको देखेको बीबीसीलाई बताइन्। विद्यालयको पोसाकमै रहेकी अर्की छात्राले आफू र आफ्ना केही साथीहरू कसरी भाग्नका लागि विद्यालयको पर्खाल नाघेर जानुपरेको थियो भन्नेबारे बताएकी छिन । अधिकारीहरूले सर्वसाधारणलाई डेबसिरिन विद्यालयको वरपरको क्षेत्रबाट टाढै रहन आग्रह गरेका छन् । घटनास्थलमा आपतकालीन उद्धारकर्मीहरू देखिएका तस्बिरहरू सार्वजनिक भएका छन्। बन्दुक राख्ने विषयमा प्रतिबन्धहरू भए तापनि यहाँ मानिसहरूले तुलनात्मक रूपमा सजिलै बन्दुक प्राप्त गर्न सक्छन् । थाइल्याण्डमा यस वर्ष विद्यालयमा गोली चलेको यो दोस्रो घटना हो।
ट्रम्पले राखे ५१ सैनिकलाई हिरासतमा र ६ सैनिक परिवारलाई गरे देश निकाला
वासिंगटन डिसी, २२ साउन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प आफ्ना भनाइ वा गतिविधिका कारण प्रायः चर्चामा आइरहन्छन्। हालै उनले अमेरिकी सेनामा कार्यरत व्यक्तिहरूका परिवारसँग सम्बन्धित एउटा यस्तो कदम चालेका छन्, जसले व्यापक चर्चा पाइरहेको छ। विशेष गरी, उनले हालै अमेरिकी सेनामा कार्यरत अमेरिकी सैनिकहरूका दर्जनौं अभिभावक तथा जीवनसाथीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएका छन्। अन्तराष्ट्रिय समाचार संस्थाहरूका अनुसा। राष्ट्रपति ट्रम्प नेतृत्वको अमेरिकी प्रशासनले आप्रवासनसम्बन्धी कारबाहीलाई तीव्र पार्ने क्रममा बहालवाला अमेरिकी सैनिकहरूका दर्जनौं अभिभावक तथा जीवनसाथीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएका हुन । प्रशासनको यो कदम, सैन्य परिवारहरूलाई सामान्यतया आप्रवासन सम्बन्धी कारबाहीको दायराबाट बाहिर राख्ने दशकौं पुरानो दुवै दलको अभ्यासविपरीत छ। समाचार अनुसार सन् २०२५ को जनवरीमा अमेरिकी राष्ट्रपतिका रूपमा दोस्रो कार्यकालका लागि सत्तामा फर्किए यता डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले अमेरिकी सेनामा कार्यरत सैनिकहरूका ५१ जना अभिभावक तथा जीवनसाथीलाई नियन्त्रणमा लिएको छ भने कम्तीमा ६ जनालाई देश निकाला गरिसकिएको छ। यसैबीच, अनुसन्धानका अनुसार कम्तीमा ८ वटा निकट परिवारका सदस्यहरू संघीय आप्रवासन नियन्त्रणमा छन्। यद्यपि, अमेरिकी सरकारले यस्ता घटनाहरूको विवरण अहिलेसम्म आधिकारिक रूपमा सार्वजनिक गरेको छैन्। यो व्यवस्था दशकौंअघि अमेरिकाका दुवै प्रमुख दलको सहमतिमा स्थापना गरिएको थियो। यस नीतिअन्तर्गत, अमेरिकी सेनामा कार्यरत सैनिकहरूका अभिभावक, जीवनसाथी र निकटतम परिवारका सदस्यहरूलाई आप्रवासन सम्बन्धी प्रक्रियाका क्रममा सामान्यतया देशनिकालाबाट संरक्षण प्रदान गरिन्थ्यो। तर, ट्रम्प माथी हालै गरिएको अनुसन्धानले के देखाएको छ भने हाल धेरै व्यक्तिहरूलाई सैनिक परिवारका लागि उपलब्ध कानुनी माध्यमहरू प्रयोग गरी आफ्नो आप्रवासनको हैसियत परिवर्तन वा नियमित गर्ने प्रयास गरिरहँदा महिनौँसम्म हिरासतमा राखिएको छ।
हसिनाको पहिलाे सम्बोधन, ‘म मारिन वा जेल जान सक्छु तर डिसेम्बरमा बंगलादेश फर्कन्छु'
नयाँदिल्ली, २० साउन । बंगलादेशकी पूर्व प्रधानमन्त्री शेख हसिनाले दुई वर्षको अन्तरालपछि बुधबार भर्चुअल माध्यमबाट जनतालाई सम्बोधन गरेकी छिन्। बंगलादेशमा अचानक फैलिएको हिंसा पछि सत्ताच्युत हुदैँ देश छाडेर भागेको दुई बर्ष पछि पहिलो पटक हसिनाले बंगलादेशका जनतालाई नयाँदिल्ली, भारतवाट सम्बोधन गरेकी हुन् । उनले बोल्दै गर्दा उनको क्यामेरा बन्द गरिएको थियो तर २५ मिनेट लामो भाषणमा उनले भनिन्, ‘मलाई थाहा छ कि उनीहरूले मलाई जेलमा हाल्न वा मार्न पनि सक्छन् तैपनि म डिसेम्बरमा बंगलादेश फर्कनेछु। जनसमर्थन मेरो लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। मृत्युदण्ड, झुटा आरोप र नक्कली मुद्दाको सुनुवाइले मलाई तर्साउन सक्दैनन्। म विरुद्धको कानुनी कारबाही गैरकानुनी, असंवैधानिक र राजनीतिक रूपमा प्रेरित छ।’ हसिनाले आफूले स्वेच्छाले बंगलादेश नछोडेको पनि बताइन्। प्रदर्शनकारीहरू प्रधानमन्त्रीको निवासतर्फ अघि बढिरहँदा उनले त्यहाँबाट निस्कनका लागि ३० देखि ४० मिनेटको समय मात्र पाएकी थिइन्। त्यसबेला आफू देश छोड्दै छु भन्ने कुरा उनी स्वयंलाई पनि थाहा थिएन् । उनी आफ्नो पुर्ख्यौली गाउँ तुंगीपाडा जाने तयारीमा थिइन् तर परिस्थितिले गर्दा उनले देश छोड्नुपर्ने बाध्यता परेको थियो । हसिनाको सम्बोधनपछि बंगलादेश सरकारले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरेको छ । उक्त विज्ञप्तिमा नरसंहारका लागि जिम्मेवार ठानिएकी शेख हसिनालाई दिल्लीमा सञ्चारमाध्यमसँग कुराकानी गर्न दिइएको र त्यहाँ उनले बंगलादेश तथा त्यहाँका जनताविरुद्ध विषवमनपूर्ण टिप्पणी गरेको भन्दै आपत्ति जनाएको छ। यस अघि हसिनासँगको बैठकमा सहभागी भएका पूर्व क्रिकेटर तथा पूर्वसांसद शाकिब अल हसनको घरमा आगजनी गर्ने प्रयास गरिएको थियो। सो क्रममा आक्रमणकारीहरूले पेट्रोल बम प्रहार गर्नुका साथै ढुङ्गामुढा गरेका थिए । शेख हसिना अगस्ट २०२४ देखि नयाँ दिल्लीमा बस्दै आएकी छिन । विद्यार्थी आन्दोलनका कारण उनको सरकार ढल्यो र उनी सत्ताच्युत हुदैँ राजधानी सहर ढाका छोडेर दिल्ली भाग्न बाध्य भएकी थिइन् । गत नोभेम्बरमा ढाकास्थित एक विशेष न्यायाधिकरणले सन् २०२४ को आन्दोलनका क्रममा प्रदर्शनकारीहरूमाथि गरिएको दमनसँग सम्बन्धित मानवता विरुद्धको अपराधमा उनलाई अनुपस्थितिमा मृत्युदण्डको सजाय सुनाइसकेको छ । त्यसयता, बंगलादेश सरकारले भारतसँग उनको सुपुर्दगीको माग निरन्तर गरिरहेको छ। तर, हसिनाले पहिलो पटक जनताको नाममा दिएको बक्तब्य पछि बीएनपीका वरिष्ठ नेताहरूले सार्वजनिक रूपमा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन। यद्दपी, नाम नबताउने सर्तमा एक नेताले बताए अनुसार अवामी लिगसम्बन्धी विषयहरू सरकार र अदालतमा छोडिएको छ। जामात–ए–इस्लामीका नेता अताउर रहमान सरकारले यस विषयमा पार्टीले अहिलेसम्म आफ्नो आधिकारिक धारणा तय नगरेको र पछि आफ्नो अडान प्रस्तुत गर्ने बताएका छन भने बंगलादेश कम्युनिस्ट पार्टीका नेता डा. साजेदुल हक रुबेलले हसिना र अवामी लिगले आफ्ना राजनीतिक गतिविधिहरू जारी राख्नु स्वाभाविक भए पनि उनको सम्पूर्ण भाषणको अध्ययन गरे पछि मात्र पार्टीले यसमा टिप्पणी गर्ने प्रारम्भिक प्रतिक्रिया दिएका छन ।
मेस्सीको पीता जर्ज मेसीको ६८ बर्षको उमेरमा निधन
कोलम्बियाली राष्ट्रपतिको सपथमा पुगेका फिफा अध्यक्ष प्रति दक्षिणी अमेरिकी राष्ट्र लचिलाे
बाेगटा, २३ साउन । विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय संकटको घेरामा परेका बेला कोलम्बियाको भ्रमणमा रहेका फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले दक्षिण अमेरिकाका कयौं प्रमुख फुटबल हस्तीहरूको साथ पाएका छन्। कट्टर दक्षिणपन्थी राष्ट्रपति एबेलार्डो डे ला एस्प्रिएलाको पदभार ग्रहण समारोहमा सहभागी हुन इन्फान्टिनो शुक्रबार बिहान कोलम्बियाको काली सहर पुगेका हुन्। कोलम्बियाली फुटबल महासंघद्वारा सार्वजनिक तस्बिरहरूमा इन्फान्टिनो मुस्कुराउँदै दक्षिण अमेरिकी फुटबल महासंघका अध्यक्ष अलेजान्ड्रो डोमिन्गुएज र कोलम्बियाली महासंघका अध्यक्ष रामोन जेसुरुनसँग उभिएको देखिन्छ। विश्व फुटबलका प्रमुख इन्फान्टिनो निजी लगानीका लागि विश्वकप खुला गर्ने व्यापक आलोचना भएको र अन्ततः परित्याग गरिएको योजनाका कारण विवादमा फसेको समयमा यो कोलम्बिया भ्रमण भएको हो। सन् २०१६ देखि पद सम्हाल्दै आएका ५६ वर्षीय इटालियन स्विस वकिलले फिफाका समस्याहरू समाधान भए वा भएनन् भन्नेबारे पत्रकारले सोधेको प्रश्नको जवाफ दिन अस्वीकार गरेका छन्। कालीसहर स्थित एक खेल परिसरमा आयोजित बालबालिकाको फुटबल महोत्सवमा सहभागी हुँदा उनले उक्त कार्यक्रममा उपस्थित हुन पाएकोमा आफ्नो खुसी व्यक्त भने गरेका थिए । ‘आज यहाँ आउन पाउँदा खुसी लागेको छ,’ फिफा प्रमुखले फुटबलको पोसाक लगाएका दर्जनौं बालबालिकासँग भने, ‘फुटबल आनन्द हो, फुटबल खुसी हो, फुटबल एकता हो ।’ साथै, उनले सो क्रममा विश्वको यस भागमा, दक्षिण अमेरिकाको कोलम्बियालगायतको यस क्षेत्रमा, धेरै च्याम्पियनहरू जन्मिएको कुरा पनि उल्लेख गरेका थिए। आगामी मार्चमा राबातमा हुने फिफा अध्यक्षको निर्वाचनमा चौथो तथा अन्तिम कार्यकालका लागि उम्मेदवारी दिने तयारीमा रहेका इन्फान्टिनो आलोचनाको घेरामा परिरहेका छन्। विशेषगरी युरोपेली निकाय ‘युइएफए’ले उनको आलोचना गरिरहेको छ, खासमा फिफाले निजी लगानीको प्रस्ताव फिर्ता लिए पनि युइएफएले विश्वकप बहिष्कार गर्ने आफ्नो अडान कायमै राखेको छ। फिफासँग आबद्ध १० सदस्य मात्र भए पनि अर्जेन्टिना र ब्राजिलजस्ता चर्चित फुटबल संघहरू समावेश रहेको ‘कोनमेबोल’ ले बिहीबार फिफाद्वारा बारम्बार लिइएका एकपक्षीय निर्णयहरू प्रति आफ्नो चिन्ता व्यक्त गरेको थियो। तर, शुक्रबार कोलम्बियाको एक सञ्चारमाध्यमले सोधेको प्रश्नको जवाफमा कोनमेबोलका अध्यक्षले इन्फान्टिनोले गरेका ‘महत्त्वपूर्ण कामलाई बेवास्ता गर्न नसकिने’ बताए। ‘हामीले संवादमार्फत फुटबलको हितमा काम गरिरहनु पर्छ, सधैं सबै कुरामा सहमत हुनैपर्छ भन्ने छैन,’ डोमिन्गुएजले भने। बिहीबार शक्तिशाली अर्जेन्टिनी फुटबल संघ र पाराग्वेको फुटबल संघले समर्थन जनाए पछि शुक्रबार इन्फान्टिनोले दक्षिण अमेरिकाका अन्य दुई संघहरू भेनेजुएला र इक्वेडरबाट पनि समर्थन प्राप्त गरेका छन्। आफ्नो महासंघको विज्ञप्ति अनुरूप उनीहरूले निजी लगानीकर्ताहरूका लागि खुला रहने ‘फिफा फर्वार्ड इन्टरप्राइज’ नामक व्यावसायिक संस्था स्थापना गर्ने विवादास्पद योजना फिर्ता लिइएकोमा स्वागत गरे। फिफा प्रमुखलाई लेखिएको पत्रमा इक्वेडरको फुटबल महासंघका अध्यक्ष फ्रान्सिस्को एगास लारेटेगुईले इन्फान्टिनो प्रति हाम्रो खेलको हितका लागि निरन्तर काम गरिरहेका फुटबलका वर्तमान नेतृत्वकर्ताहरू प्रति आफू विश्वस्त रहेको उल्लेख गरेका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पजस्ता दक्षिणपन्थी राजनीतिक व्यक्तित्वहरूसँग निकट सम्बन्ध राख्ने इन्फान्टिनोले शुक्रबार अबेर डे ला एस्प्रिएलाको राष्ट्रपतीय शपथ ग्रहण समारोहमा सहभागिता जनाए पछि उनी प्रति दक्षिण अमेरिका राष्ट्रहरू लचिलो देखिएका छन् । कोलम्बियाका नवनिर्वाचित नेताले बोगोटास्थित संसद भवनको सट्टा ‘साल्सा नृत्यको राजधानी’ मानिने काली सहरमा समारोह आयोजना गर्ने निर्णय गरेर परम्परा तोडेका छन्।
बंगलादेशमा पुर्व क्रिकेटरको घरमा तोडफोड, आगजानीको प्रयास असफल
ढाका, २१ साउन । बंगलादेशका पूर्व क्रिकेटर तथा अवामी लिगका सांसद शाकिब अल हसनको मागुरास्थित घरमा आक्रमण भएको छ। पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले नयाँ दिल्लीमा आयोजना भर्चुअल पत्रकार सम्मेलन गरेको केही समय पछि क्रिकेटर शाकिब सहभागी भएको केही घण्टा पछि नै यो घटना भएको हो। शाकिबको घरमा हिजो राति ८ः ४५ देखि ९ः०० बजेको बीचमा आक्रमण भएको थियो। मागुरा सदर प्रहरीका अधिकारी मोहम्मद अब्दुल्लाह अल मामुनका अनुसार केही उपद्रवीहरूले ढुंगा प्रहार गरी झ्यालका सिसा फुटाएका थिए। ती आक्रमणकारीहरूले पुर्व क्रिकेटर तथा सांसदको घरमा आगो लगाउनेसमेत प्रयास गरेका थिए । उनीहरूले यसका लागि सफ्ट ड्रिंकका बोतलमा पेट्रोल ल्याएको आरोप छ। तर, उनीहरूको आगजनीको प्रयास भने सफल हुन सकेन । प्रहरीले यसवारेमा थप अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ । बंगलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले दुई वर्षको अन्तरालपछि बुधबार साँझ करिब ६ः ४५ बजे भर्चुअल माध्यमबाट सर्वसाधारणलाई सम्बोधन गरेकी थिइन्। सम्बोधनका क्रममा उनको क्यामेरा बन्द थियो। हसिनाले २५ मिनेट लामो मन्तव्य राखिन्। यस कार्यक्रममा शाकिब अल हसन, शेख हसिनाका छोरा सजिब वाजेद जोय र पूर्वशिक्षामन्त्री मोहिबुल हसन चौधरी पनि सो भर्चुअल सम्बोधनमा उपस्थित भएका थिए। आक्रमणको समयमा घर खाली थियो, त्यसैले कोही पनि घाइते भएको खबर छैन। सकिब हाल श्रीलंकामा छन्। घटनापछि प्रहरी परिचालन गरिएको छ।
तालिवानले प्रतिबन्ध गरेपनि बिदेशमा प्रशिक्षणमा ब्यस्त अफगानी महिला फुटबल टोली
काठमाडौं, २० साउन । चेन्जिङ रुममा फुटबल खेलाडीहरू खेल अघिको तयारीमा व्यस्त छन्। कोही स्ट्रेचिङ गर्दैछन् र आफ्ना बुटहरू कसिँदैछन् भने कोही एक अर्कालाई अँगालो हाल्दैछन्। ‘सधैँझैँ बलियो बन्नुहोस् किनभने हामी अफगान महिलाहरूको प्रतिनिधित्व गर्दैछौँ,’ मिडफिल्डर फातिमा हैदरीले अफगान वुमन युनाइटेडका आफ्ना सहकर्मीहरूलाई भन्छिन्। अफगान झन्डा झुन्ड्याइएको र देशभक्ति पूर्ण गीत बजिरहेको उक्त कोठामा तालीको गडगडाहट गुन्जिन्छ। गीत गाउँदै गर्दा कतिपय महिलाहरू आफ्ना आँसु थाम्न संघर्ष गरिरहेका हुन्छन्। यसअघि उनीहरूलाई अफगानिस्तान फुटबल महासंघको स्वीकृति आवश्यक पर्थ्यो। तर अगस्ट २०२१ मा सत्तामा फर्किएपछि तालिबानले महिला तथा किशोरीहरू माथि माध्यमिक विद्यालय, विश्वविद्यालय, अधिकांश पेसा व्यवसाय र संगठित खेलकुदमा समेत रोक लगाउने जस्ता व्यापक प्रतिबन्धहरू लागू गर्यो, जसका कारण यो सम्भव भएन। सन् २००७ मा गठन भएको देशको राष्ट्रिय महिला टोलीले खेल्न छाड्यो र यसका सदस्यहरूलाई अस्ट्रेलिया, बेलायत र पोर्चुगल लगायतका देशहरूमा स्थानान्तरण तथा पुनर्वास गरियो। वर्षौको अभियान पछि एउटा शरणार्थी टोलीको गठन भयो, जसको नाम ‘अफगान वुमन युनाइटेड’ राखियो। फिफाको निर्णयका कारण अब यो टोलीले ओलम्पिक र विश्वकपजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा छनोट हुने प्रयास गर्न सक्छ। न्युजिल्यान्डमा भेला भएको यो टोली सँगै खेल्न पाउँदा उत्साहित छ, विभिन्न देशमा शरणार्थीका रूपमा बसिरहेकाले विगत पाँच वर्षमा टोलीका रूपमा प्रशिक्षण लिन आवश्यक पर्ने यात्रा सम्बन्धी कागजातहरू मिलाउन उनीहरूका लागि निकै कठिन थियो। खेल हुनुभन्दा एक दिनअघि अकल्यान्डको एउटा होटलमा बसिरहँदा छोटो कपाल भएकी मनोज नुरीले टी सर्ट र घुँडासम्म आउने हाफ पाइन्ट लगाएकी थिइन्, यस्तो पहिरनका कारण आफूलाई पुरुषजस्तो देखिएको भन्दै आफन्तहरूबाट प्रायः आलोचना खेप्नुपरेको उनी बताउँछिन्। आफ्नो परिवारबारे ‘बीबीसी ग्लोबल वुमन’ सँग कुरा गर्दा २३ वर्षीया नुरीको आवाज भक्कानिन थाल्छ। उनी केही बेर रोकिन्छिन्, लामो सास फेर्छिन् र कुरा अघि बढाउनु अघि एकछिन अन्त कतै हेर्छिन्। आँखामा आँसु त छैन, तर उनको भावना स्पष्ट झल्किन्छ। मैदानमा निस्कनु अघि प्रशिक्षकबाट हौसलापूर्ण शब्दहरू सुन्दै टोलीले अन्तिम पटक गोलबद्ध भएर छलफल गर्छ, त्यस्तो मैदान जहाँ उनीहरूको कुनै स्थान छैन भनेर वर्षौँसम्म उनीहरूलाई भनिएको थियो। हाल विदेशमा बसोबास गरिरहेका अफगान खेलाडीहरूबाट छानिएको २३ सदस्यीय टोली प्रशिक्षण शिविरमा भाग लिन र ‘कुक आइल्यान्ड्स’ विरुद्ध दुईवटा अनौपचारिक मैत्रीपूर्ण खेल खेल्न न्युजिल्यान्ड पुगेको छ। फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाले भविष्यमा आधिकारिक खेलहरूमा उनीहरूले आफ्नो देशको प्रतिनिधित्व गर्न सक्ने निर्णय अप्रिलमा गरेयता उनीहरू पहिलो पटक एकसाथ भेला भएका हुन्। बीवीसीवाट भावानुवाद
'माफी मागेका'ले फिफा अध्यक्षमा पदमा इन्फान्टिनो यथावत रहने
काठमाडौं, २० साउन । फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले निजी लगानीकर्ताहरूलाई प्रतियोगिताहरूको स्वामित्वको हिस्सा बिक्री गर्ने विवादास्पद योजनाहरूमा आफूले गरेका त्रुटिहरूका लागि माफी मागेका छन्। तर, मोरक्कोमा भएको बैठकमा वरिष्ठ अधिकारीहरूको समर्थन प्राप्त गरेपछि उनी फिफाको अध्यक्ष पदमा भने अब कायम नै रहने छन्। आफ्ना रद्द गरिएका प्रस्तावहरू माथि बढ्दो आलोचनापछि इन्फान्टिनोले बुधबार रबातस्थित फिफाको अफ्रिकी कार्यालयमा व्यवस्थापन बोर्डका सदस्यहरूलाई बोलाएका थिए। बैठक सकिएको चार घण्टापछि विश्व फुटबलको प्रशासकीय निकायले समर्थन जनाउँदै विज्ञप्ति जारी गरेर उनी पदमा यथावत रहेको जानकारी दिएको हो । युरोपेली फुटबलको प्रशासकीय निकाय युइएफएले सप्ताहन्तमा इन्फान्टिनो प्रति आफ्नो विश्वास गुमेको बताएको थियो र ‘फिफा फर्वार्ड इन्टरप्राइज, एफएफइ’ प्रस्तावलाई कमसल, गोप्य र पारदर्शी नभएको सम्झौता भनी टिप्पणी गरे पछि इन्फान्टिनो आलोचनाको तिब्र शिकारमा परेका थिए । फिफा भित्रैबाट पनि धेरै आलोचना भए पछि उनी दबाबमा परिरहेका थिए। जसमा बुधबारको बैठकमा उपस्थित महासचिव म्याथियास ग्राफस्ट्रोम पनि समावेश रहेका थिए । तर, मंगलबार फिफाका कर्मचारीहरूलाई पठाइएको आन्तरिक पत्रमा उनले यो परिस्थितिलाई ‘दुःखद र निन्दनीय घटनाक्रम’ भनेर उल्लेख गरे पछि मोरोक्कोको बैठक पछि जारी विज्ञप्तिमा ग्राफस्ट्रोम र व्यवस्थापन बोर्डले अध्यक्षका रूपमा इन्फान्टिनो प्रति ‘पूर्ण समर्थन’ रहेको जानकारी दिएका थिए। इन्फान्टिनो र ग्राफस्ट्रोमले फिफाका उपाध्यक्षहरू, काउन्सिल र २११ सदस्य संघहरूलाई हस्ताक्षरसहितको पत्र पठाउँदै आफ्ना त्रुटिहरूका लागि हृदय देखी नै माफी मागेको र भविष्यमा यस्ता गल्ती नदोहोर्याउने प्रतिबद्धता इन्फान्टिनाले जनाएको उल्लेख गरिएको बीबीसीले दाबी गरेको छ। सो बैठकपछि उनीहरू रबातमा ‘महिला अफ्रिका कप अफ नेसन्स’को खेल सँगै हेर्दै गरेको तस्बिर पनि सार्बजनिक गरिएको थियो । इन्फान्टिनोले नयाँ सहायक कम्पनी ‘एफएफई’ मार्फत पुरुष तथा महिला विश्वकप लगायतका प्रतियोगिताहरूमा निजी लगानीको प्रस्तावलाई समर्थन गरेमा सबै संघहरूलाई ४ करोड अमेरिकन डलर दिने प्रस्ताव राखेका थिए, सो अनुसार नीजी कम्पनिलाई फिफाको २० प्रतिशत सेयर हिस्सा दिने भन्दै उनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका ज्वाँईका भाईलाई सो हिस्सा दिन खोजे पछि फिफा अध्यक्ष आलोचनाको शिकारमा परेका थिए । तर, फिफाले बुधबारको बैठकमा एफएफई सम्बन्धी गल्तीहरू स्वीकार गरिएको जनाएको छ। साथै, फिफा काउन्सिल र सदस्य संघहरूलाई प्रक्रियाबाट बाहिर राखिएको महसुस गराउने कुनै उद्देश्य नभएको र प्रक्रिया अर्कै तरिकाले अघि बढाउनुपर्ने थियो भन्ने कुरा पनि स्वीकार गरिए पछि फिफाको आन्तरिक बिबाद केही हदसम्म शान्त हुने देखिएको छ । खासमा फिफाका प्रशासकीय निकायले प्रस्ताव सञ्चारमाध्यममा चुहिए पछि पनि त्रुटिहरू भएका थिए भन्ने कुरा स्वीकार गरेको छ । उल्लेखनीय छ कि द टाइम्सले २८ जुलाईमा इन्फान्टिनोको योजनासम्बन्धी समाचार सार्वजनिक गरेको थियो। यद्यपि, उक्त विज्ञप्तिमा यो पनि भनिएको छ कि संस्थाले आफ्नो निष्ठा, सुशासन र विधिसम्मत प्रक्रियामाथि हुने कुनै पनि आक्रमणलाई अब सहने छैन तथा आफ्नो नाम र प्रतिष्ठाको रक्षा एवं संरक्षण गर्न आवश्यक सबै कदम चाल्नेछ।