आयुर्वेददेखि वातावरण संरक्षणसम्म : भारतमा सम्मानित भए डा. तिम्सिना
काठमाडौँ। नेपालका आयुर्वेद चिकित्सक तथा औषधीय जडीबुटीका अध्येता डा. बिजुलीप्रसाद तिम्सिना (बीपी) भारतमा पुरस्कृत भएका छन्। आयुर्वेद, औषधीय वनस्पति, वातावरण संरक्षण तथा सामाजिक सेवाका क्षेत्रमा पुर्याएको योगदानको सम्मानस्वरूप उनलाई भारतको कर्नाटकस्थित बेंगलुरुमा अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार प्रदान गरिएको हो। तिम्सिनाले १६ सेप्टेम्बर २०२६ मा बेंगलुरुको विश्वेश्वरैया टेक्नोलोजिकल युनिभर्सिटी (भीटीयू) नागाभाभीमा आयोजित कार्यक्रममा ‘एपीसीईसीसी सर एम. विश्वेश्वरैया वर्ल्ड ओजोन इन्टरनेशनल एन्वी फेस्ट अवार्ड-२०२६’ प्राप्त गरेका हुन्। कार्यक्रम नेसनल पोलुसन कन्ट्रोल एन्ड इन्भाइरोमेन्ट कन्जरभेसन कमिटीको आयोजना तथा विश्वेश्वरैया टेक्नोलोजिकल युनिभर्सिटीको सहकार्यमा भएको थियो। आयोजकका अनुसार परम्परागत आयुर्वेदिक चिकित्सा, औषधीय वनस्पति र प्रकृति संरक्षणलाई जोड्दै तिम्सिनाले पुर्याएको योगदानको कदरस्वरूप उनलाई सम्मान गरिएको हो। आयुर्वेददेखि वातावरण संरक्षणसम्म डा. तिम्सिना आयुर्वेद, उपचार योजना तथा हाडजोर्नीसम्बन्धी उपचारमा संलग्न चिकित्सक हुन्। उनले विभिन्न आयुर्वेदिक अस्पताल तथा स्वास्थ्य संस्थामा काम गर्दै बिरामीको हेरचाह, रोग पहिचान, उपचार योजना तथा परम्परागत जडीबुटीजन्य उपचारको क्षेत्रमा काम गर्दै आएका छन्। क्लिनिकल अभ्याससँगै उनको अर्को महत्वपूर्ण कार्यक्षेत्र नेपालका औषधीय वनस्पति तथा जडीबुटीको अध्ययन र अनुसन्धान हो। तिम्सिनाले औषधीय वनस्पतिको संरक्षणलाई स्वास्थ्य वा व्यापारसँग मात्र जोडेर हेर्न नहुने बताउँदै आएका छन्। उनका अनुसार औषधीय वनस्पतिको संरक्षण प्रत्यक्ष रूपमा जैविक विविधता, वातावरण र जनस्वास्थ्यसँग जोडिएको विषय हो। बेंगलुरुमा आयोजित कार्यक्रममा पनि उनले औषधीय जडीबुटी, मानव स्वास्थ्य र प्रकृतिबीचको सम्बन्धबारे आफ्नो धारणा प्रस्तुत गरेका थिए। प्राकृतिक बासस्थानको विनाशका कारण महत्वपूर्ण औषधीय वनस्पति लोप हुन सक्ने भन्दै उनले संरक्षण, वैज्ञानिक अभिलेखीकरण, दिगो संकलन तथा जिम्मेवार उपयोगमा जोड दिएका थिए। ६ हजार ५ सयभन्दा बढी औषधीय वनस्पतिको ज्ञान तिम्सिनासँग नेपालमा पाइने ६ हजार ५ सयभन्दा बढी प्रकारका औषधीय जडीबुटी तथा वनस्पतिबारे ज्ञान रहेको उल्लेख छ। भौगोलिक विविधताका कारण नेपालका तराईदेखि हिमाली क्षेत्रसम्म विभिन्न प्रकारका औषधीय वनस्पति पाइन्छन्। आयुर्वेदिक उपचारमा प्रयोग हुने यस्ता वनस्पति वन, पहाड, उच्च हिमाली क्षेत्र तथा सिमसार क्षेत्रमा पाइने गर्छन्। प्राकृतिक बासस्थानको संरक्षण हुन नसके यस्ता वनस्पतिको अस्तित्वसमेत संकटमा पर्न सक्ने भएकाले औषधीय वनस्पति संरक्षणलाई जैविक विविधता संरक्षणसँग जोडेर अघि बढाउनुपर्ने तिम्सिनाको धारणा छ। उनका अनुसार औषधीय वनस्पतिको संरक्षणले एकातिर पारिस्थितिक प्रणाली जोगाउन मद्दत गर्छ भने अर्कोतर्फ परम्परागत उपचार पद्धतिका लागि आवश्यक प्राकृतिक स्रोतको निरन्तरता सुनिश्चित गर्छ। यसले पुस्तौँदेखि हस्तान्तरण हुँदै आएको परम्परागत ज्ञानलाई सुरक्षित राख्नसमेत सहयोग पुर्याउँछ। आयुर्वेद र प्रकृतिबीचको सम्बन्ध तिम्सिनाको दृष्टिकोणमा मानव स्वास्थ्य र वातावरणीय स्वास्थ्य अलग विषय होइनन्। आयुर्वेदले मानिस र प्रकृतिबीचको सन्तुलनलाई महत्व दिँदै आएको र औषधीय वनस्पति त्यसको महत्वपूर्ण आधार भएकाले आयुर्वेदको प्रवर्द्धनसँगै वन, पानीका स्रोत, जैविक विविधता र प्राकृतिक बासस्थानको संरक्षण पनि आवश्यक छ। वातावरणीय विनाश, जलवायु परिवर्तन, प्राकृतिक बासस्थानको क्षय र जैविक विविधताको ह्रास विश्वव्यापी चुनौती बनिरहेका बेला परम्परागत पारिस्थितिक ज्ञान र आधुनिक वातावरण संरक्षणबीचको सम्बन्ध थप महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ। यही सन्दर्भमा आयुर्वेद तथा औषधीय वनस्पतिको संरक्षणलाई वातावरणीय चेतनासँग जोड्ने तिम्सिनाको कामलाई आयोजकले सम्मान गरेको जनाएको छ। कार्यक्रममा भारत, नेपाल, भुटान, श्रीलंका तथा नेदरल्यान्ड्सलगायत विभिन्न देशका व्यक्तित्वहरूको सहभागिता रहेको थियो। विभिन्न विश्वविद्यालय तथा शैक्षिक संस्थाका वरिष्ठ प्रतिनिधि, उपकुलपति तथा उच्च अधिकारीसमेत कार्यक्रममा सहभागी थिए। भारत तथा कर्नाटक सरकारसँग सम्बन्धित प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको उक्त कार्यक्रम वातावरण, शिक्षा, आयुर्वेद, परम्परागत चिकित्सा तथा दिगो विकाससम्बन्धी विषयमा छलफल गर्ने मञ्चका रूपमा आयोजना गरिएको थियो। औपचारिक समारोहमा तिम्सिनाले पुरस्कारको ट्रफी ग्रहण गरेका थिए। ट्रफीमा भारतका प्रसिद्ध इन्जिनियर तथा राजनेता सर एम. विश्वेश्वरैयाको नाम अंकित छ। डा. तिम्सिनाले भारतको मुजफ्फरपुरस्थित बाबासाहेब अम्बेडकर बिहार विश्वविद्यालयबाट बीएएमएस अध्ययन गरेका छन्। यसअघि उनले नेपालको महेन्द्र क्याम्पस, सप्तरी र महेन्द्र मोरङ आदर्श बहुमुखी क्याम्पस, विराटनगरमा समेत अध्ययन गरेका थिए। उनको व्यावसायिक यात्रामा काठमाडौंस्थित पाथीभरा आयुर्वेदिक अस्पताल, झापाको सप्तगण्डकी आयुर्वेदिक अस्पताल, बुटवलको सिमिनाचि पाथीभरा तथा झापाको माता पाथीभरालगायत संस्थासँग सम्बन्धित नेतृत्व तथा चिकित्सकीय अनुभव छ। स्वास्थ्यसम्बन्धी व्यावसायिक कार्यक्रम, तालिम तथा अन्तर्राष्ट्रिय गतिविधिका क्रममा उनले जर्मनी, स्विट्जरल्यान्ड, डेनमार्क, टर्की, नर्वे, स्पेन, फ्रान्स, जोर्डन, अस्ट्रेलिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स, मलेसिया, थाइल्यान्ड, जर्जिया, कतार, इन्डोनेसिया, ओमान, इस्ट टिमोर, पलाउ, श्रीलंका र भारतलगायतका देश भ्रमण गरेको उनको व्यावसायिक विवरणमा उल्लेख छ। ‘सर एम. विश्वेश्वरैया वर्ल्ड ओजोन इन्टरनेशनल एन्वी फेस्ट अवार्ड-२०२६’ तिम्सिनाको आयुर्वेदिक चिकित्सा अभ्याससँगै औषधीय वनस्पति, परम्परागत ज्ञान र वातावरण संरक्षणलाई जोडेर अघि बढाएको कार्यसँग सम्बन्धित सम्मानका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। नेपाल जैविक विविधता र औषधीय वनस्पतिका दृष्टिले समृद्ध मुलुक हो। तर प्राकृतिक बासस्थानको क्षय, अव्यवस्थित संकलन र संरक्षणको अभावले औषधीय वनस्पतिका धेरै प्रजाति जोखिममा पर्न सक्ने चुनौती छ। यस्तो अवस्थामा औषधीय वनस्पतिको वैज्ञानिक अभिलेखीकरण, संरक्षण र दिगो उपयोगसँग सम्बन्धित ज्ञानलाई संस्थागत गर्नु महत्वपूर्ण रहेको तिम्सिनाले बताएका छन्।
सादा पोसाकमा पार्क पुगे मुजफ्फरपुरका एसएसपी मिश्र, सर्वसाधारणसँग गरे सुरक्षा संवाद
न्यूज कारखाना रौतहट, ५ भदौ । मधेश प्रदेश संग जोडिएको भारत बिहार मुजफ्फरपुरका लोकप्रिय एसएसपी कान्तेश कुमार मिश्र सादा पोसाकमा अचानक जुब्बा सहनी पार्क पुगेपछि त्यहाँ रहेका सर्वसाधारणसँग प्रत्यक्ष संवाद गरेका छन्। सोमबार बिहान पार्कमा पुगेका एसएसपी मिश्रले विशेषगरी ज्येष्ठ नागरिक र महिलासँग उनीहरूको सुरक्षा तथा दैनिक समस्याबारे जानकारी लिएका थिए। उनले बिहानको हिँडडुल तथा साँझको भ्रमणका क्रममा सुरक्षा अवस्था, ट्राफिक व्यवस्थापन र लागुऔषधसँग सम्बन्धित गतिविधिबारे स्थानीयसँग सुझाव तथा सूचना संकलन गरेका थिए। यस क्रममा प्रहरीले प्रत्येक प्रहरी कार्यालयमा ज्येष्ठ नागरिक कोषांग गठन गर्ने तयारीसमेत गरेको छ। कोषांगमार्फत ज्येष्ठ नागरिकको नियमित विवरण संकलन तथा सत्यापन गरी उनीहरूको सुरक्षाका लागि आवश्यक कदम चालिने प्रहरीले जनाएको छ। फरार अभियुक्तबारे सूचना दिन आग्रह सोही क्रममा मिठनपुरा थाना क्षेत्रमा भएको पति–पत्नी दोहोरो हत्याकाण्डमा संलग्न रहेको आरोपमा फरार रहेका एक अभियुक्तको पक्राउका लागि प्रहरीले सर्वसाधारणसँग सहयोग मागेको छ। प्रहरीले फरार अभियुक्तबारे सूचना दिनेलाई ५० हजार रुपैयाँ पुरस्कार दिने घोषणा गर्दै पार्कमा सर्वसाधारणलाई पोस्टरसमेत वितरण गरेको थियो। अभियुक्तबारे कुनै सूचना भए प्रहरी नियन्त्रण कक्षको मोबाइल नम्बरमा जानकारी गराउन प्रहरीले आग्रह गरेको छ। सूचना दिने व्यक्तिको पहिचान गोप्य राखिने प्रहरीको भनाइ छ। कार्यक्रममा नगर डीएसपी सुरेश कुमारलगायत प्रहरी अधिकारीहरूको समेत उपस्थिति थियो। मोतीहारीमा पनि छाडेका थिए जनसम्बन्धको छाप एसएसपी मिश्र मुजफ्फरपुरको जिम्मेवारी सम्हाल्नुअघि दिल्ली प्रहरीको विशेष कमान्डमा तथा त्यसअघि मोतीहारीका प्रहरी प्रमुख एसपीका रूपमा कार्यरत थिए। मोतीहारीमा कार्यरत रहँदा उनले शून्य सहनशीलताको नीति, अपराध नियन्त्रण र शान्ति–सुरक्षालाई प्राथमिकता दिएको स्थानीय प्रहरी स्रोत बताउँछ। महिला थाना मोतीहारीमा कार्यरत प्रहरी जवान अजय तिवारीका अनुसार मिश्रको कार्यकालमा सर्वसाधारणले आफूलाई लागेको समस्या लिएर सहज रूपमा भेट्न पाउने वातावरण बनेको थियो। तिवारीका अनुसार मिश्रले नागरिकका गुनासा सुनेर सम्भव भएसम्म तत्कालै उचित सहयोग र समाधानका लागि पहल गर्ने गर्थे। त्यसैले उनको मोतीहारीबाट सरुवा हुँदा प्रहरी कर्मचारी मात्र नभई विभिन्न राजनीतिक दलका नेता, व्यापारी, किसान तथा सर्वसाधारणले समेत भव्य कार्यक्रम आयोजना गरेर सम्मानसहित बिदाइ गरेका थिए। जनतामाझ पुग्ने प्रहरी नेतृत्व मिश्रको पछिल्लो जनसंवाद कार्यक्रमले प्रहरी कार्यालयमा बसेर मात्र सुरक्षा व्यवस्थापन गर्नेभन्दा प्रहरी नेतृत्व आफैं नागरिकमाझ पुगेर समस्या सुन्ने अभ्यासलाई प्राथमिकता दिएको संकेत गर्छ। विशेषगरी ज्येष्ठ नागरिक र महिलाका सुरक्षा समस्या प्रत्यक्ष सुन्ने तथा लागुऔषध र ट्राफिकजस्ता विषयमा स्थानीयबाट सूचना लिने प्रयासले प्रहरी–नागरिक सम्बन्धलाई थप प्रत्यक्ष बनाउने देखिन्छ। मोतीहारीमा समेत नागरिकसँग सहज सम्पर्क र अपराध नियन्त्रणलाई प्राथमिकता दिएको उनको पुरानो कार्यशैलीसँग मुजफ्फरपुरको पछिल्लो अभियानलाई जोडेर हेर्दा मिश्राले प्रहरीको प्रभावकारितासँगै जनविश्वासलाई पनि सुरक्षा व्यवस्थापनको महत्वपूर्ण आधार बनाउँदै आएको देखिन्छ।
असुरक्षित डिजिटल बैंकिङ, ह्याकरले गरे नबिल बैंकको खाताबाट ७० हजार ट्रान्सफर
सुभाष कायस्थ/न्युज कारखाना जनकपुरधाम , ५ असाेज। जनकपुरधाममा पनि बैँक समेत असुरक्षित बन्दै बन्दै गएको छ । पिडारी चोकस्थित नबिल बैँकको शाखा कार्यालयबाट एक खाताधारीको ७० हजार रुपैया नयाँ ह्याकरले आफ्नो खातामा निकासा गरेको घटना सार्वजनिक भएको छ । जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका-८ निवासी रतिश कर्णकी श्रीमति रजनी कर्णको खाताबाट मोबाइल बैँकिङमार्फत सो रकम हयाकरले प्राइम कमर्शियल बैंक लिमिटेडका खाताधारी मो. शेख फैजल जमालको खातामा ट्रान्सफर गरेको बैंकले उपलब्ध गराएको तथ्यांक अनुसार देखिएको छ । पिडित रजनीले आफ्नो खातामा रहेको रकम आफूलाई जानकारी नै नदिई विभिन्न मितिमा निकासी भएको भन्दै घटनाको छानबीन गरी दोषीमाथि कारवाही सो रकम उपलब्ध गराई दिन सम्बन्धित बैंक सहित जिल्ला प्रहरी कार्यालय धनुषामा उजुरी सोमवार दर्ता गराएकी छिन् । बैंक स्टेटमेन्ट अनुसार नबिल बैंकमा रजनी कर्णको नाममा रहेको खाता नं. ०५२१००१७५०९०७४ बाट प्राइम कर्मिशियल बैंक लिमिटेडमा मो. शेख फैजल जमालको नाममा रहेको खाता नं. ०१९०१०००००००१७३२४६८० मा २० सेप्टेम्बर आइतवार ७० हजार १० रुपैया ट्रान्सफर भएको हो । रजनीका भनिन् आफूले न कुनै कारोबार गरेको अवस्थामा आफ्नो बैंक खाताबाट रहेको रकम घटेको देखिएपछि कारोबार विवरण हेर्दा आफूले नगरेका कारोबारबाट रकम निकासी भएको जानकारी थाहा पाएपछि सम्बन्धित बैंकमा जाँदा आफ्नो ह्याकरले खाताबाट रकम निकासा गरेको जानकारी गराएपछि प्रहरीमा उजुरी दिएका हौं । कर्णले दिएको निवेदनमा नेविल बैंक पिडारी चौक शाखाबाट हाइजेक गरी प्राइम कमर्सियल बैंकमार्फत निकासा गरिएको विवरण उल्लेख गरिएको छ । उनले आफ्नो खाताबाट कुन माध्यमबाट, कहिले र कसरी रकम निकासी भएको हो भन्ने विषयमा विस्तृत अनुसन्धान गरी संलग्न व्यक्तिको पहिचान तथा आवश्यक कानुनी कारबाही गर्न सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरेकी छिन् । प्रहरीले समेत अनुसन्धान प्रक्रिया समेत अगाडि बढाईसकेको छ । प्राप्त जानकारी अनुसार जिप्रका धनुषाले सोमवार नै नेपाल राष्ट्र बैंक र सम्बन्धित बैंकमा घटनाको विवरणसहित अनुसन्धानका आवश्यक पर्ने विभिन्न जानकारी उपलब्ध माग गरिसकेको छ । बैंक खाताबाट अनधिकृत रूपमा रकम ट्रान्सफर भएको पछिल्लो घटनाले डिजिटल बैंकिङको सुरक्षामाथि समेत प्रश्न उठाएको छ । धनुषामा बैँकिङ्ग अपराधको मुद्दामा बढदै गएको छ । गत भदौ महिनामा बैंँकिग कसूरको ४ र ठगीको १३ तथा साउन महिनामा बैँकिङ्ग कसूरको ११ र ठगीको १४ वटा मुद्दा दर्ता रहेको जिल्ला प्रहरी कार्यलय धनुषाका प्रवक्ता डिएसपी ओमप्रकाश खनालले जानकारी दिएका छन् । उनले भने यी घटना बैँकिग ठगीसँग सम्बन्धित छ । मोबाइल बैंकिँग मार्फत रकम ट्रान्सफर भएको प्रत्येक महिना एक दर्जनभन्दा बढी घटना दर्ता भइरहेको छ । यस्ता धेरै घटनाको समाधान पनि भएको छ र केही अनुसन्धानमा रहेको छ । उनले भने ह्याकरले खाता ह्याक गर्नुभन्दा मोबाइल बैंकिँगको सचेतना आभावको कारण यस्ता घटना बढेको हो । कसैले मोइबालमा विभिन्न एप्स वा सामाजिक सञ्जालमा आर्थिक कारोबारसँग सम्बन्धितमा क्लिक गर्ने, बैंकमा आएको आएको ओटीपी सम्बन्धित व्यक्तिलाई दिने गरेको कारण घटनमा बढेको हो । ह्याकरले सिधैं एकाउन्टमा छिरेर रकम निकासा गरेको भन्ने मुद्दा अनुसन्धानमा देखिएको छैन ।
बिजुलीमा लगाइएको ५ प्रतिशत भ्याट हटाउँदै सरकार
डाटा हब प्रालिमा समस्या आएपछि आजका लागि सेयर कारोबार बन्द
भिट्ठामोडबाट नक्कली नोटसहित एक युवक पक्राउ
अर्बौको योजना कागजमै सीमित, बेरुजुको चाङ
कंगोमा इबोला भाइरसविरुद्ध स्वास्थ्यकर्मीलाई खोप लगाउन सुरु
अल्जाइमर्सका बिरामी प्रति क्रोध होइन, माया र सहानुभूति
चौतर्फी आलोचनापछि स्वास्थ्यका अस्थायी कर्मचारीको दरबन्दी स्वीकृत
चिनियाँ पर्यटक लक्षित गर्दै थाइल्यान्ड: 'गोल्डेन विक' मा ३५० मिलियन डलर कमाउने लक्ष्य
रसुवा बाढीमा ३४ देशका ६०७ विदेशी पर्यटक बेपत्ता, कुन देशका कति ?
काठमाडौँ, ३० भदौ । रसुवाको भोटेकोशी बाढीमा ३४ देशका ६०७ विदेशी पर्यटक बेपत्ता भएका छन् । पर्यटन विभागका अनुसार विभिन्न कम्पनीमार्फत कैलाश मानसरोवर र जनैपूर्णिमा मेलाका लागि गोसाइँकुण्ड गएका ६०७ विदेशी पर्यटक बेपत्ता भएका हुन् । बेपत्ता भएका विदेशी पर्यटकमध्ये २६९ पुरुष, ३२९ महिला र नौ लिंग नखुलेका नागरिक छन् । बेपत्ता भएका विदेशी नागरिकमध्ये सबैभन्दा बढी भारतीय रहेको विभागले जनाएको छ । विभागका अनुसार भारतका १८९ नागरिक बेपत्ता भएका छन् । भारत नेपालको विपतमा सबैभन्दा बढी भौतिक सहयोग गर्ने देश हो । बाढीमा अष्ट्रेलियाका ३३, बेलारुसका दुई, क्यानडाका ३०, फिनल्याण्डका एक, फ्रान्स चार, जर्मनी आठ, हंगेरी एक, आइरिस दुई, इजरायल एक, लिथ्वानियाका एक, मलेसियाका ५५, नेदरल्याण्डका दुईजना बेपत्ता भएका छन् । यस्तै, न्यूजरल्याण्डका पाँच, पोर्चुगलका दुई, रसियाका ६, सिंगापुरका नौ, साउथ अफ्रिकाका ६, स्पेनका दुई, युक्रेनका ५४, बेलायतका ३२, अमेरिकाका ६५, जापानका पाँच, फिलिपिन्सका एक, काजकिस्तानका तीन, बेल्जियमका दुई, स्वीडेनका एकजना बेपत्ता छन्। लाटभियाका ३३, स्वीजरल्याण्डका एक, इटालीका दुई, चीनका ३७, भियतनाम एक, इस्टोनियाका दुई र कोरियाका नौ पर्यटक हराएका छन् । बाढीमा परेर नेपालका १८८ पर्यटक पनि बेपत्ता भएका हुन् । विभागका अनुसार बेपत्ता हुनेमा १६१ पुरुष र २७ महिला छन् । बेपत्ता हुनेमा विदेशी पर्यटकको सहयोगीका रुपमा गएका र कैलाश मानसरोवर तथा गोसाइँकुण्ड घुम्न गएका नेपाली रहेको विभागका सूचना अधिकारी सुरज घिमिरेले जानकारी दिए । हालसम्म ३१० विदेशी पर्यटकको सफल उद्धार गरिएको विभागले जनाएको छ । उद्धार भएकामध्ये २५८ पुरुष र ५२ महिला छन् ।
बाैद्ध र हिन्दु धर्मावलम्वीको साझा धार्मिक स्थल काँक्रेविहार
सुर्खेत, ३० भदौ । हिन्दु र बाैद्ध धर्मावलम्वीको साझा धार्मिक स्थल हो काँक्रेविहार । काँक्रेविहार सुर्खेतको वीरेन्द्रनगर नगरपालिका– ९ स्थित सानो पहाडी टाकुरोमा अवस्थित छ । काँक्रेविहार पहुँच मार्ग दयनीय भएको भएपनि यस क्षेत्रको अवलोकन गर्न वार्षिक रुपमा हजारौं धार्मिक पर्यटकहरु यहाँ आउने गर्दछन् । यो एक प्राचीन बौद्धविहारसमेत हो । १२औँ शताब्दीमा निर्माण भएको काँक्रेविहार विभिन्न अभिलेखहरू तथा उत्खननबाट प्राप्त मूर्तिहरूले यस स्थानलाई लिच्छवि र मल्लकालीन युगसँग जोडेको छ । यहाँ बुद्ध, अवलोकितेश्वर, तारादेवी र अन्य बौद्ध देव–देवीहरूका मूर्तिहरू अवस्थित छन् । शिखरशैलीमा निर्माण गरिएको विहारमा हिन्दु र बौद्ध संस्कृतिको संगम देख्न पाइन्छ ।
चिनियाँ वनस्पतिविद् जसले कैद गरे पाँच लाख २० हजार वनस्पति र बदलिँदो भू-दृश्यकाे तस्विर
बेइजिङ, ३० भदौ। अगस्ट महिनामा, ६४ वर्षीय वनस्पतिविद् झोउ याओ उत्तर-पूर्वी चीनको जिलिन प्रान्तस्थित चाङबाई पर्वतमा गरिएको अर्को एक स्थलगत अनुसन्धान यात्रा (Field Expedition) बाट फर्किए। झोउ तोङहुआ नर्मल युनिभर्सिटीका प्राध्यापक हुन्। उनी चार वर्षअघि सेवानिवृत्त भएका थिए र अहिले पुनः अनुबन्धका आधारमा सोही विश्वविद्यालयमा कार्यरत छन्। विगत चार दशकमा गरिएका अनगिन्ती यात्राहरू जस्तै, यसपटक पनि उनी आफ्नो क्यामेरा र हार्ड ड्राइभमा थप वनस्पतिहरूको तस्बिर सङ्ग्रह गरेर फर्किए। केही वनस्पतिहरू वर्षमा केही दिनका लागि मात्र देखा पर्छन्। अन्य कतिपय उच्च उचाइका जंगलहरूको भित्री भागमा हुर्कन्छन्। अझ कतिपयको पूर्ण जीवनचक्र अभिलेखीकरण गर्न वर्षौं वा दशकौँसम्मको अवलोकन आवश्यक पर्छ। झोउ आफ्नो कामलाई सरल रूपमा "प्रत्येक वनस्पतिको परिचय पत्र (ID Card) तयार पार्ने काम" भनी वर्णन गर्छन्। सन् १९८३ मा पहिलो पटक चाङबाई पर्वतमा पाइला टेकेयता, झोउले स्थलगत अनुसन्धानका क्रममा लाखौँ किलोमिटरको यात्रा गरेका छन्, दर्जनौँ जोर जुत्ता खिइएर काम नलाग्ने बनाएका छन्, ५ लाख २० हजारभन्दा बढी वनस्पतिका तस्बिरहरू खिचेका छन् और आठवटा प्राज्ञिक अनुसन्धानमूलक ग्रन्थहरू (Monograph) तयार पारेका छन्। कसै-कसैले उनको कामलाई प्राचीन चिनियाँ औषधीय ग्रन्थ 'बेन काओ गाङ मु' (Compendium of Materia Medica) को आधुनिक उत्तर-पूर्वी चिनियाँ संस्करणको रूपमा पनि व्याख्या गरेका छन्। तर झोउ आफूलाई यस्ता तथ्याङ्क वा सङ्ख्याका आधारमा चिनाउन रुचाउँदैनन्। उनले 'ग्लोबल टाइम्स' लाई बताएअनुसार उनको काम वास्तवमा निकै सरल छ: "म केवल प्रकृतिमा जे देख्छु, त्यसलाई सकेसम्म यथार्थपरक ढङ्गले भावी पुस्ताका लागि छोडेर जान चाहन्छु।" एउटै फलका लागि ३० वर्षको प्रतीक्षा झोउले एकपटक एउटा बोटको फलको तस्बिर लिन ३० वर्षसम्म प्रतीक्षा गरे। 'बन्चबेरी' (Bunchberry) नामको यो बोट चाङबाई पर्वतमा करिब १,५०० मिटरको उचाइमा पाइन्छ। सन् १९९३ मा जब उनले पहिलो पटक यो बोट देखे, उनले यसका फूलहरूको तस्बिर लिएर अभिलेखीकरण गरे। तर एक वनस्पतिविद्का रूपमा उनलाई थाहा थियो कि बोटको जीवनचक्रका हरेक चरण—अङ्कुरण र फुल्नेदेखि फल लाग्नेसम्म—ले फरक-फरक जानकारी दिन्छन्। फलको तस्बिर बिना त्यो अभिलेख सधैँ अपूर्ण रहन्थ्यो। त्यो बोट फेला पार्नु नै निकै कठिन काम थियो। यो सामान्यतया उच्च उचाइमा उम्रिन्छ, जहाँको हावा चिसो र ओसिलो हुन्छ, वर्षा धेरै हुन्छ र वाष्पीकरण कम हुन्छ। फूलहरू ओइलाएपछि प्रायः वर्षायाम सुरु हुन्छ, जसले गर्दा फल अभिलेखीकरण गर्न मिल्ने गरी लामो समयसम्म टिकिरहन गाह्रो हुन्थ्यो। दुई दशकभन्दा बढी समयसम्म उनी त्यसको खोजीमा पटक-पटक पहाडतिर गए, तर उनले चाहेको तस्बिर कहिल्यै लिन सकेनन्। त्यसपछि, सन् २०२३ मा उनले खबर पाए कि उत्तर-पूर्वी चीनको हेइलोङजियाङ प्रान्तस्थित लेसर खिङगान पर्वतमा उक्त बोटमा प्रशस्त फल लागेको छ। त्यतिबेला झोउ आफ्ना विश्वविद्यालयका सहपाठीहरूसँगको ४०औँ वार्षिकोत्सव पुनर्मिलन कार्यक्रममा सहभागी हुने योजना बनाइरहेका थिए। उनीहरूले एकअर्कालाई नदेखेको वर्षौँ भइसकेको थियो र उनी त्यहाँ उपस्थित होऊन् भन्ने चाहन्थे। तर उनले आफ्ना सहपाठीहरूलाई दाजु "बिरामी" परेको भन्दै आफू आउन नसक्ने बताए; त्यसलगत्तै उनले आफ्ना उपकरणहरू प्याक गरे र फिल्डमा निस्किए। अन्ततः, उनले आफूले लामो समयदेखि प्रतीक्षा गरिरहेको तस्बिर प्राप्त गरे। "बोटबिरुवाहरू मानिसको प्रतीक्षा गर्दैनन्," उनले भने, "यदि तपाईंले एउटा अवसर गुमाउनुभयो भने, अर्को वर्षसम्म कुर्नुपर्ने हुन सक्छ।" झोउका लागि, बोटबिरुवाको तस्बिर खिच्नु भनेको पूर्णता प्राप्त गर्नु हो। आफ्ना वनस्पतिसम्बन्धी कामहरूमध्ये एउटामा, झोउले एउटै बोटको अभिलेखीकरण गर्न ३५ वटा तस्बिरहरूको प्रयोग गरेका थिए। सन् १९८३ मा—अहिले बन्द भइसकेको विश्वविद्यालयबाट स्नातक गरेलगत्तै—जब झोउले चाङबाई पर्वतको व्यवस्थित अन्वेषण सुरु गरे, त्यतिबेला चीनमा वनस्पतिसम्बन्धी स्रोतसाधनहरू तुलनात्मक रूपमा सीमित थिए। धेरैजसो अभिलेखहरू चित्र वा रेखाचित्रमार्फत सुरक्षित राखिन्थे। चित्रहरूले बिरुवाको सामान्य स्वरूप त उतार्न सक्थे, तर प्रकृतिमा त्यो वास्तवमा कस्तो देखिन्थ्यो भन्ने कुरालाई भने पूर्ण रूपमा उतार्न सक्दैनथे। उनले अध्ययन गरेको संस्थाबाट केही आर्थिक सहयोग त प्राप्त भयो, तर त्यो अपर्याप्त थियो। प्रायःजसो उनले आफ्नै खर्चमा काम चलाए; पहाड र जङ्गलहरूमा उपकरण बोकेर हिँडे र कहिलेकाहीँ त उपयुक्त क्षणको प्रतीक्षामा ओसिलो जङ्गलमा पूरै दिन बिताए। सन् २०२६ मा, आफ्नो स्थलगत अनुसन्धान (Fieldwork) लाई निरन्तरता दिन उनले अन्ततः वर्षौँदेखि जतन गरेर राखेका किताबहरू बेच्नुपर्ने भयो। जब उनका साथीहरू किताबहरू लैजान उनको अध्ययन-कक्षमा आए, उनले आफ्नो डायरीमा लेखे— "मलाई यस्तो महसुस भयो, मानौँ मेरो मुटुलाई चक्कुले काटिँदै छ।" यो कुनै सामान्य सङ्ग्रह थिएन। २५ किलोग्राम तौल भएको 'उत्तर-पूर्वी चीनका औषधीय वनस्पति स्रोतहरूको एटलस' (Atlas of Medicinal Plant Resources in the Northeast of China) नामक नौ-खण्डको कृतिले वर्षौँको स्थलगत अनुसन्धान र सङ्कलित अध्ययनको प्रतिनिधित्व गर्दछ। त्यसो भए तापनि, उनले आफ्नो यात्रा रोकेनन्। पछि उनले आफ्नो डायरीमा लेखे, "वैज्ञानिक अन्वेषण सधैँ एउटा यात्रा हो।"
अन्नपूर्णको चुचुरोमा अक्सिजन त्याग्ने दावा: हिमालबाट फर्किए, तर गुमाए आफ्नै सात औँला
काठमाडौं, २३ भदौ। संखुवासभाका २६ वर्षीय दावा नर्बु शेर्पा पेसाले पर्वतारोहण पथप्रदर्शक (माउन्टेन गाइड) हुन्। घरमा श्रीमती र दुई साना बालबालिकाको लालनपालन गर्ने मुख्य जिम्मेवारी उनकै काँधमा छ। हिमालयको काखमा डोरी र औजारहरूसँग खेल्दै परिवारको पेट पाल्दै आएका दावाको जीवन यसै वसन्त ऋतुमा अन्नपूर्ण प्रथम हिमाल चढ्ने क्रममा सदाका लागि बदलियो। १९ अप्रिल २०२६ का दिन दावा एक स्विस पर्वतारोहीलाई डोर्याउँदै अन्नपूर्णको चुचुरोतर्फ अघि बढ्दै थिए। शिखर नजिकै पुग्दा विदेशी क्लाइन्टको अक्सिजन सिलिन्डर रित्तियो। हिमालको मृत्यु क्षेत्र (डेथ जोन) मा अक्सिजन सकिनुको अर्थ सीधा मृत्यु हो। यस्तो परिस्थितिमा दावाले एक पल पनि नसोची आफ्नो अक्सिजन सिलिन्डर ती क्लाइन्टलाई सुम्पिए। उनलाई लागेको थियो, दुवै जना अलि छिटो ओर्लिएर 'क्याम्प ४' भन्दा माथि राखिएको अर्को सिलिन्डरसम्म पुग्न सकिने छ। क्लाइन्ट त शिखर छोएर अक्सिजनको सहारामा छिट्टै तल झर्न सफल भए तर अक्सिजनविहीन बनेका दावाको शरीरले बिस्तारै साथ छोड्न थाल्यो। अत्यधिक थकान र अक्सिजनको कमीले उनको गति सुस्त भयो। अन्नपूर्णको त्यो दुर्गम र अत्यधिक चिसो उचाइमा उनी एक्लै पर्न गए। बाटो बिराएपछि उनले आफूलाई 'फिक्स्ड रोप' अर्थात सुरक्षा डोरी नभएको जोखिमपूर्ण ठाउँमा पाए। अघि बढ्न नसकेपछि उनले त्यो डरलाग्दो रात खुला आकाशमुनि माइनस डिग्रीको कठ्याङ्ग्रिँदो चिसोमा बिताउनु पर्यो। त्यतिन्जेलसम्म उनका हातहरू सुन्न भइसकेका थिए। भोलिपल्ट कुनै न कुनै रूपमा बाटो फेला पारेर तल झर्दै गर्दा उनलाई गम्भीर 'फ्रस्टबाइट' अर्थात अत्यधिक चिसोले अङ्गमा पुर्याउने क्षति भइसकेको थियो। '८ के एक्सपिडिसन्स' का अनुभवी गाइड अशोक लामाले उच्च जोखिम मोलेर चलाएको उद्धार अभियानपछि दावालाई 'क्याम्प ३' हुँदै अस्पताल पुर्याइयो। विश्वकै खतरनाक हिमालबाट जीवित फर्कन त उनी सफल भए, तर त्यसको ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्यो अर्थात चिकित्सकहरूले उनका हातका सातवटा औँलाहरू काट्नुपर्यो। भविष्यको अनिश्चितता र सहयोगको याचना जुन हातले डोरी समातेर पर्वतारोहीहरूलाई हिमाल चढाउँथे, तिनै हातका औँला गुमेपछि २६ वर्षीय यी पिताका अगाडि अब जीवनयापनको ठूलो प्रश्नचिह्न खडा भएको छ। "आफ्नो परिवारको पालनपोषण गर्ने पेसामा फेरि कहिल्यै फर्कन सकिएला कि नसकिएला?" भन्ने अनिश्चितताले उनलाई कहिलेकाहीँ पिरोल्छ। अहिले 'एभरेस्ट टुडे' ले दावाको यो त्याग र साहसिक कथालाई विश्वभरका पर्वतारोही समुदाय र संवेदनशील मनहरूसम्म पुर्याउने प्रयास गरिरहेको छ। संकलित सहयोग रकमबाट उनको उपचार, पुनर्स्थापना, कृत्रिम औँलाको व्यवस्थापन, छोराछोरीको शिक्षा र नयाँ जीविकोपार्जनको बाटो खोज्न खर्च गरिनेछ। अन्नपूर्णको चुचुरोमा अरूको ज्यान बचाउन आफ्ना सातवटा औँला आहुति दिएका दावाका साना छोराछोरीले ती औँलासँगै आफ्नो उज्ज्वल भविष्य पनि गुमाउन नपरोस् भन्ने आशा र प्रार्थना सबैको रहेको एभरेष्ट टुडेले जनाएकाे छ।
जलवायु परिवर्तन र कृषि सङ्कटले द्वन्द्व तथा विस्थापनको जोखिम बढाउँदै : अनुसन्धान
वडा अध्यक्षको सक्रियतामा १० हजार बिरुवा वितरण, प्रहरी कार्यालयमा वृक्षारोपण
मलखाधमा बदमासी गर्ने सहकारीलाई कारबाही गर्छौं: डिएसपी आचार्य
सुनिल शर्माको क्षेत्रका १७ वर्षीय प्रज्वल क्षेत्रीय प्रतिनिधिमा निर्विरोध
कांग्रेस काेशी प्रदेश नेतृत्वमा खड्ग फागोकाे बलियो दाबी
नगरपालिकाको सरकारी गाडीमा कर्मचारीको ‘रजाइँ’
बीमा कम्पनीका अभिकर्ताहरू विदेश सयरमा, बीमितहरू पैसा फिर्ता नहोला कि भन्ने तनावमा
फेसबुक स्ट्याटस विवाद: पत्रकार खड्का धरौटीमा रिहा
फेसबुकमा स्ट्याटस लेख्दा उर्लाबारीका पत्रकार खड्का पक्राउ
बाढीपीडितका लागि एक्सट्रेयल इनर्जी ड्रिंक्सद्वारा २ लाख ५० हजार रुपैयाँ सहयोग
सगरमाथा आरोही मदन चुडाल सम्मानित
असुरक्षित डिजिटल बैंकिङ, ह्याकरले गरे नबिल बैंकको खाताबाट ७० हजार ट्रान्सफर
ग्रामीण बाटो हुँदै तीन नेपाली नाबालिका भारत लैजाँदै गर्दा अन्सारी पक्राउ
बाराका युवक चोरीको भैंसीसहित भारत आदापुरमा पक्राउ
गोली फायरपछि ३३ किलो गाँजासहित तीन कारोबारी पक्राउ
हरिकिशोर कुर्मी भदौ महिनाको ‘उत्कृष्ट प्रहरी’ घोषित
चौतर्फी आलोचनापछि स्वास्थ्यका अस्थायी कर्मचारीको दरबन्दी स्वीकृत
गणपूरक संख्या नपुगेपछि फतुवा विजयपुरको नगरसभा स्थगित
मधेश प्रदेश लोक सेवा आयोगद्वारा एघारौँ र नवौँ तहको विज्ञापन स्थगन
आयुर्वेददेखि वातावरण संरक्षणसम्म : भारतमा सम्मानित भए डा. तिम्सिना
दुर्घटना न्यूनीकरणमा विद्यार्थी चासो: चोक-चोकमा राखियो टल्कने ड्रम
१० दिनदेखि कृष्णभीर पहिरोले पृथ्वी राजमार्ग अवरुद्ध, कहिले खुल्ला ?
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा ‘जन्मदिनलाई सत्कर्ममा जोडौँ’ अभियानको राहत वितरण
अमेरिकी सेनाका दुई कार्गो विमानमार्फत नेपाललाई थप सहायता (फाेटाेफिचर)
त्रिशुली थ्रि बि सुरूङमा उद्वारकार्य जारी
अमेरिकी सहयोग नुवाकोट र रसुवा पुग्योः अमेरिकी दुतावास
भोटेकोसी-त्रिशूली बाढीमा ज्यान गुमाउनेकाे संख्या ६६९ पुग्याे
पोखरा महानगपालिकाले दियो बाढी पीडितलाई ४५ लाख
नेकपा नेता पुनले भेट प्रधानमन्त्री शाह, राेल्पा पहिराेबारे गराए ध्यानाकर्षण
मुस्ताङ प्रहरीले फाडयो ४ रोपनीको गाँजा खेत
निर्मल पुर्जाको निधनमा अन्नपुर्ण गाउँपालिकामा शोक बिदा
म्याग्दी मालिकाको बिम गाउँमा पाथीभरा माताको मन्दिर स्थापना
पेस्तोल र लागूऔषध सहित तीन जना पक्राउ
जबरजस्ती करणी गरेको अभियोगमा पक्राउ
चोरी तथा डाँका सम्बन्धी कसुरमा संलग्न दुई जना पक्राउ
रुकुम पश्चिममा सय मिटर तल जिप खस्दा दुईजनाको मृत्यु ·
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले पाए विश्वासको मत
लुम्बिनीका मुख्यमन्त्री आचार्यले विश्वासको मत लिदैँ
तीन दिन देखी बेपत्ता कपिलवस्तुको मेयर सिंह मृत फेला
मोटरसाइकलमा जनताको ढोकासम्म पुग्ने सांसद हरिप्रसाद भुसाल
रास्वपा महाधिवेशनः लुम्बिनी प्रदेशबाट सुबास शर्मा र सुशील अधिकारी बलिया दाबेदार
सुन जस्तो देखिने पहेँलो धातु सहित २ जना पक्राउ
नौवस्ता कारगारभित्र अवैध कारोबार, सदैव झडप
दैलेखको चिस्यान केन्द्रमा राखिएको सय क्विन्टल आलुको बीउमा डोजर लगाइयो
करोडौँका आफ्ना हल अलपत्र पार्दै कर्णाली सरकार होटल मोहमा
दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदः कर्णालीमा असोज २६ देखि प्रदेश स्तरीय छनौट खेल खेलाइने
कर्णालीमा रोपियो झण्डै एक हजार विरुवा, संविधान दिवस सप्ताह पुरा
भदौ महिनामा सुर्खेतमा दुर्घटनामा परि पाँचको मृत्यू, ६४ घाईते
मौलिक अधिकार जनताको घरदैलोमा पुर्याउन कटिबद्व छौँः मुख्यमन्त्री शाही
४८ घण्टा चलेको कर्णाली प्रदेश सभाः आठौं अधिवेशनमा अपेक्षित उपलव्धि शून्य
प्रदेश सभामा सभामुख गुरुङको नेतृत्वमा वृहत सरसफाई
भोटेकोशी बाढी पीडितलाई सुदुरपश्चिम सरकारको २ करोड सहयोग
सुदुर पश्चिमका मुख्यमन्त्री भट्टले पाए विश्वासको मत
सुदुरपश्चिमका मुख्यमन्त्रीमा भट्ट नियुक्त, आजै ३ बजे सपथ
सुदुरपश्चिम प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा भट्टले तीन बजे सपथ लिने
तालिममा ग्रिनेड पडकिदाँ दुई सैनिक घाइते, लगियो काठमाडौं
सुदुरपश्चिम सरकारमा किचलो, मुख्यमन्त्रीद्दारा एमालेका ४ मन्त्री बर्खास्त
जबर्जस्ती करणीको अभियोगमा एक पक्राउ
पत्रकार खेम भण्डारी कञ्चनपुरवाट पक्राउ
जापान पुगे डा. चिन्मय पण्ड्या, टोकियोमा गायत्री मन्दिरको प्राण-प्रतिष्ठा
इमरान खानकी बहिनी अलिमा खान लाहोरबाट पक्राउ
इस्लामवाद, ४ असाेज । पाकिस्तान प्रहरीले पूर्वप्रधानमन्त्री इमरान खानकी बहिनी अलिमा खानलाई लाहोरस्थित उनकै निवासबाट पक्राउ गरेको छ। जेलमा रहेका इमरान खानको रिहाइको माग गर्दै उनको पार्टी 'पाकिस्तान तेहरिक-ए-इन्साफ' (पीटीआई) ले आउँदो सेप्टेम्बर २७ मा आयोजना गर्न लागेको विरोध र्यालीको ठ्याक्कै एक साताअघि आइतबार यो गिरफ्तारी भएको हो। लाहोरका डेपुटी कमिस्नरले पञ्जाबको 'सार्वजनिक व्यवस्था कायम राख्ने कानुन' अन्तर्गत अलिमा खानलाई ३० दिनसम्म 'निवारक हिरासत' मा राख्न आदेश जारी गरेका छन्। अलिमा खानका वकिल राना मुदस्सर उमरले सामाजिक सञ्जाल 'एक्स' मा पोस्ट गर्दै भनेका छन्, "अलिमा खान बिहान चालकसँग घरबाट निस्किएकी थिइन्, त्यसबेला प्रहरीले उनलाई गैरकानुनी रूपमा पक्राउ गरी अज्ञात स्थानमा लगेको छ। लाहोरमा उनीविरुद्धका सबै मुद्दामा उनले जमानत पाइसकेकी छिन्।" यता पीटीआईका प्रवक्ता शेख वकास अक्रमले यस गिरफ्तारीको कडा निन्दा गर्दै यसलाई गैरकानुनी र कायरतापूर्ण कदम भनेका छन्। उनले अलिमा खानको तत्काल रिहाइको माग गरेका छन्। गिरफ्तारीबारे सरकारको तर्फबाट आधिकारिक प्रतिक्रिया नआए पनि गृहमन्त्री मोहसिन नकभीले पीटीआईको आगामी प्रदर्शन रोक्न सरकारले सक्दो प्रयास गर्ने बताएका थिए। पीटीआईले एक्समा लेखेकाे छः पूर्व प्रधानमन्त्री इमरान खानलाई मनमानी रूपमा हिरासतमा राखिएको छ, र अब, राजनीतिक दमन परिवारका सदस्यहरूमा बढेको छ: उनकी बहिनी अलिमा खानलाई पाकिस्तानको सैन्य शासनले योजनाबद्ध शान्तिपूर्ण प्रदर्शनहरू अघि वकालतलाई दबाउन निवारक नजरबन्द कानून अन्तर्गत लाहोरमा हिरासतमा लिएको थियो। राजनीतिक विपक्षीहरू र उनीहरूका परिवारहरूलाई मौन राख्न राज्य शक्तिको प्रयोगले देशमा फासीवादको ऐतिहासिक रूपमा सबैभन्दा खराब रूपलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ र यो नियम बन्दै गइरहेको छ।
मस्को क्षेत्रमा युक्रेनको अहिलेसम्मकै ठूलो ड्रोन आक्रमण
मस्को, ४ असाेज । मस्को क्षेत्रमा युक्रेनले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो ड्रोन आक्रमण गरेको छ। यस आक्रमणबाट मस्कोको मुख्य तेल प्रशोधन केन्द्र तथा एउटा आवासीय भवनमा क्षति पुगेको त्यहाँका मेयर सर्गेई सोब्यानिनले बताएका छन्। मेयर सोब्यानिनका अनुसार राजधानीतर्फ अघि बढिरहेका ४५० वटा ड्रोनहरूलाई खसालिएको छ। उनले यस घटनालाई "अत्यन्तै ठूलो" आक्रमणको संज्ञा दिएका छन्। सो क्षेत्रका गभर्नर आन्द्रे भोरोब्योभले आक्रमणमा परी कम्तीमा दुई जनाको मृत्यु भएको र २० जना घाइते भएको पुष्टि गरेका छन्। आक्रमणका मुख्य विवरणहरू: सोफिनोमा क्षति: आइतबार सोफिनो क्षेत्रमा एउटा तीन तले आवासीय भवनमा ड्रोन खस्दा ४४ वर्षीया महिलाको मृत्यु भएको छ भने दुई बालबालिकासहित अन्य पाँच जना घाइते भएका छन्। ओरेखोभो-जुएभोमा मृत्यु: ओरेखोभो-जुएभो जिल्लामा एउटा निजी घरमा प्रहार हुँदा एक वृद्ध व्यक्तिको ज्यान गएको गभर्नर भोरोब्योभले जानकारी दिएका छन्। भिडियो दृश्यहरू: सामाजिक सञ्जालमा मस्कोको आकाशमा रातको समयमा भएका विस्फोट र एउटा गोदाम बलिरहेको देखिने भिडियोहरू सार्वजनिक भएका छन्। तर, यी दृश्यहरूको स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ। जेलेन्स्कीद्वारा प्रहारको पुष्टि युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले कीभले ड्रोन र क्षेप्यास्त्र प्रयोग गरी मस्को क्षेत्रमा रहेको रुसको "महत्त्वपूर्ण" तेलसम्बन्धी संरचना र रसद (लजिस्टिक) केन्द्रमा प्रहार गरेको पुष्टि गरेका छन्। उनले ती संरचनाहरूले रुसको युद्ध संयन्त्रलाई धान्न अर्बौं डलरको स्रोत जुटाइरहेको बताए। रुसी आक्रमणमा ९ जनाको मृत्यु यसैबीच, युक्रेनी अधिकारीहरूले शनिबार कीभ र सुमी क्षेत्रमा भएका रुसी आक्रमणहरूमा तीन बालबालिकासहित नौ जनाको मृत्यु भएको जानकारी दिएका छन्। हालैका दिनहरूमा रुस र युक्रेन दुवै पक्षले ऊर्जा उत्पादन, यातायातका पूर्वाधार तथा प्रमुख रसद केन्द्रहरूलाई लक्षित गर्दै आफ्ना सैन्य प्रहारहरू तीव्र पारेका छन्।
मध्यपूर्वमा तनाव र खराब मौसमले ट्रम्प चाँडै फर्किए ह्वाइट हाउस
वासिङ्टन डीसी, ४ भदाैं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्याम्प डेभिडमा बिताउने तय भएको आफ्नो सप्ताहन्तको बसाइ छोट्याउँदै अपेक्षाभन्दा चाँडै ह्वाइट हाउस फर्किएका छन्। पूर्वतय तालिका अनुसार ट्रम्प आइतबार स्थानीय समय अनुसार अबेर मात्र क्याम्प डेभिडबाट प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको थियो। अमेरिकी प्रशासनले राष्ट्रपतिको भ्रमण तालिकामा अचानक गरिएको यस परिवर्तनको औपचारिक कारण खुलाएको छैन। यद्यपि, साउदी अरब र यमनका हुथी विद्रोहीबीचको द्वन्द्व "तीव्र रूपमा बढ्न सक्ने" चेतावनी दिँदै अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले मध्यपूर्वमा रहेका आफ्ना नागरिकहरूका लागि विशेष सूचना जारी गरेलगत्तै ट्रम्प ह्वाइट हाउस फर्किएका हुन्। अर्कोतर्फ, पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित क्याम्प डेभिडमा वर्षा र आँधीबेहरीको सम्भावना रहेको मौसम पूर्वानुमानलाई पनि यसको सम्भावित कारण मानिएको छ। सप्ताहन्तमा राष्ट्रपतिको भ्रमण तालिका मौसम लगायतका कारणले परिवर्तन हुनुलाई सामान्य रूपमा नै लिइन्छ।
तिब्बत पहिरो: ४३ जनाको मृत्यु पुष्टि, ५१९ जना अझै बेपत्ता
बेइजिङ, ४ भदाैं । चीनको दक्षिण-पश्चिममा रहेको सिजाङ (तिब्बत) स्वायत्त क्षेत्रस्थित गिरोङ काउन्टीमा गत अगस्ट २६ मा गएको भीषण पहिरोपछि खोजी तथा उद्धार कार्य तीव्र पारिएको छ। प्राप्त पछिल्लो विवरण अनुसार पहिरोमा परी हालसम्म ४३ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने ५१९ जना अझै बेपत्ता रहेका छन्। व्यापक रूपमा भइरहेको खोजी तथा उद्धार प्रयासका क्रममा दुई जनालाई जीवितै उद्धार गर्न सफलता मिलेको छ। प्रभावित क्षेत्रमा २३ वटा विभिन्न देशका २६१ जना विदेशी नागरिकहरू समेत परेको र उनीहरूको स्थिति अझै अज्ञात रहेको बताइएको छ। घटनापछि चीन सरकारले उद्धार र राहत कार्यलाई तीव्रता दिएको छ। सुरुङभित्र खोज तथा उद्धार गर्न विशेष दक्षता हासिल गरेका विशेषज्ञ, डीएनए परीक्षण विज्ञ तथा आपत्कालीन उद्धार सामग्रीहरू नेपालतर्फ परिचालन गरिएको छ। यसै गरी यातायात तथा पहुँच मार्ग सहज बनाउन चीनले ३२० टन बराबरको 'बेली ब्रिज' का पाटपुर्जाका साथै अन्य ठूलो मात्रामा राहत सामग्री उपलब्ध गराएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा बेपत्ताहरूको खोजी कार्य निरन्तर जारी छ।
अब नेपाली फुटबलको भविष्य के होला ?
एक कार्यकाल गणेश थापालाई एन्फाकाे नेतृत्व दिउँ
दिपक बास्तोला/न्युज कारखाना उर्लाबारी, ५ असोज । नेपाली फुटबल अहिले इतिहासकै एउटा कठिन मोडमा पुगेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ (फिफा) ले अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) लाई तेस्रो पक्षको हस्तक्षेपलाई कारण देखाउँदै २०२६ जुन २४ देखि निलम्बन गरेपछि नेपाली फुटबलको भविष्यबारे गम्भीर बहस सुरु भएको हो। राष्ट्रिय टोलीदेखि क्लब फुटबलसम्म अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता प्रभावित बनेको अवस्थामा एन्फाको नेतृत्व, व्यवस्थापन र आगामी बाटोबारे प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक देखिन्छ। यही परिस्थितिमा नेपाली फुटबल समर्थकबीच एउटा फरक प्रश्न पनि उठ्न थालेको छ- ‘एक कार्यकालका लागि पूर्वअध्यक्ष तथा गणेश थापालाई फेरि नेपाली फुटबलको नेतृत्व गर्ने अवसर दिन सकिँदैन र ?’ यो प्रश्नको उत्तर तत्काल ‘हुन्छ’ वा ‘हुँदैन’ भनेर दिनुभन्दा पहिले गणेश थापाको फुटबल यात्रालाई तथ्यका आधारमा हेर्न आवश्यक हुन्छ। थापा नेपाली राष्ट्रिय टोलीका पूर्वखेलाडी तथा कप्तान हुन्। उनी लामो समय एन्फाको नेतृत्वमा रहे। उपलब्ध विवरणअनुसार उनले सन् १९९५ देखि २०१५ सम्म एन्फाको अध्यक्षका रूपमा काम गरेका थिए। उनको कार्यकालमा युवा फुटबल, प्रशिक्षण तथा घरेलु फुटबल संरचनासँग सम्बन्धित विभिन्न कार्यक्रम अघि बढाइएको दाबी गरिन्छ। थापाको नेतृत्वकाललाई लिएर नेपाली फुटबलमा सकारात्मक र नकारात्मक दुवै धारणा छन्। समर्थकहरूले उनको कार्यकालमा युवा फुटबल र खेलाडी विकासमा भएको काम, घरेलु प्रतियोगितालाई निरन्तरता दिने प्रयास तथा अन्तर्राष्ट्रिय तहमा नेपाली फुटबलको पहुँच विस्तारका प्रयासलाई सम्झिने गरेका छन्। तर उनको नेतृत्व विवादरहित भने थिएन। फिफाको स्वतन्त्र इथिक्स कमिटीले सन् २०१५ मा भ्रष्टाचारसम्बन्धी प्रावधान उल्लंघन गरेको ठहर गर्दै थापामाथि १० वर्षको प्रतिबन्ध र जरिवाना लगाएको थियो। फिफा अपिल कमिटीले पनि उनको अपिल पूर्ण रूपमा स्वीकार गरेन र प्रतिबन्ध कायम राख्यो। यही कारण गणेश थापाको नामसँग जोडिएको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न उनको विगतको फिफाको प्रतिबन्ध हो। नेपाली फुटबल समर्थकले यो विषयलाई बिर्सन मिल्दैन। कुनै पनि सम्भावित नेतृत्वबारे छलफल गर्दा विगतका विवाद, अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाको निर्णय र नेपाली फुटबलमा त्यसले पारेको प्रभावलाई पनि समान रूपमा हेर्नुपर्ने हुन्छ। तर अर्को महत्वपूर्ण तथ्य पनि छ। सन् २०२५ अगस्टमा पाटन उच्च अदालतले थापालाई फुटबल गतिविधिबाट रोक्ने फिफाको निर्णयलाई बदर गरेको थियो। अदालतले उनले फिफाले लगाएको १० वर्षको प्रतिबन्ध पूरा गरिसकेको अवस्थामा सोही विषयलाई आधार बनाएर एन्फाले थप प्रतिबन्ध लगाउनु न्यायका सिद्धान्तसँग मेल नखाने ठहर गरेको थियो। अदालतले उनलाई फुटबलसम्बन्धी गतिविधिमा सहभागी हुनबाट रोक्न नहुने निर्देशनसमेत दिएको थियो। यसले गणेश थापाको नेपाली फुटबलमा पुन: संलग्नताबारे कानुनी बहसलाई नयाँ आधार दिएको छ। तर यहाँ अर्को प्रश्न पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ— फुटबल गतिविधिमा सहभागी हुन पाउनु र एन्फाको अध्यक्ष बन्न पाउनु एउटै कुरा हो कि होइन ? यसको निर्णय एन्फाको विधान, निर्वाचन प्रक्रिया, फिफा/एएफसीका नियम तथा सम्बन्धित कानुनी व्यवस्थाअनुसार हुनुपर्ने हुन्छ। त्यसैले केवल अदालतको निर्णयलाई आधार बनाएर अध्यक्ष बन्न पाउने निष्कर्ष निकाल्नु उचित हुँदैन। किन उठ्यो फेरि गणेश थापाको नाम ? आज नेपाली फुटबलमा देखिएको संकटले पुराना नेतृत्वकर्ताको भूमिकाबारे पनि बहस गराएको छ। फिफाले एन्फालाई निलम्बन गरेपछि राष्ट्रिय टोली र क्लबहरू अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताबाट बाहिरिएका छन्। फिफा र एएफसी बाट आउने विकास कार्यक्रम तथा अन्य अवसरसमेत निलम्बनका कारण प्रभावित भएका छन्। सेप्टेम्बर २०२६ सम्म आइपुग्दा पनि निलम्बन कायम रहेको समाचारहरू सार्वजनिक भएका छन्। यसबीच एन्फाको नेतृत्व र सरकारी निकायबीचको विवादले नेपाली फुटबल व्यवस्थापनको संकटलाई थप गम्भीर बनाएको देखिन्छ। यस्तो अवस्थामा समर्थकहरूको एउटा धारणा हुन सक्छ—नयाँ नेतृत्व खोज्ने क्रममा नेपाली फुटबललाई लामो समयदेखि बुझेका, खेलाडीका रूपमा मैदानमा खेलेका र प्रशासनिक अनुभव भएका व्यक्तिलाई पनि अवसर दिएर हेर्नुपर्छ। त्यसमा गणेश थापाको नाम आउनु अस्वाभाविक होइन। उनी आफैं खेलाडी थिए। राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गरे। त्यसपछि फुटबल प्रशासनमा लामो समय काम गरे। त्यसैले खेलाडी र प्रशासक दुवै पक्षबाट फुटबललाई बुझेको अनुभव उनीसँग रहेको तथ्यलाई नकार्न सकिँदैन। तर प्रश्न यतिमै सकिँदैन। ‘पुरानो अनुभव’ कि ‘नयाँ सुरुवात’ ? नेपाली फुटबलमा अहिले एउटा महत्वपूर्ण बहस आवश्यक छ—हामीलाई अनुभवी नेतृत्व चाहिएको हो कि पूर्ण रूपमा नयाँ नेतृत्व ? अनुभव भएका व्यक्तिले संस्थागत कमजोरी छिटो पहिचान गर्न सक्छन्। अर्कोतर्फ, लामो समय पुरानो शैलीमा चलेका नेतृत्वबाट नयाँ संरचना बन्न नसक्ने तर्क पनि उठ्न सक्छ। गणेश थापाको सन्दर्भमा पनि यही दुई धारणा देखिन्छ। एक पक्षले उनीसँग रहेको फुटबल अनुभव, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र प्रशासनिक ज्ञानलाई उपयोग गर्नुपर्ने बताउन सक्छ। अर्को पक्षले विगतमा उनीमाथि लागेको फिफा प्रतिबन्ध र एन्फा नेतृत्वको लामो कार्यकालसँग जोडिएका विवादलाई सम्झाउँदै नयाँ पुस्तालाई अवसर दिनुपर्ने तर्क गर्न सक्छ। त्यसैले ‘गणेश थापा नै आउनुपर्छ’ वा ‘आउनु हुँदैन’ भन्ने निष्कर्षभन्दा पहिले उनी आए भने नेपाली फुटबलका लागि उनको स्पष्ट योजना के हुन्छ ? भन्ने प्रश्न महत्वपूर्ण हुन्छ। एक कार्यकालको अवधारणा यदि नेपाली फुटबल समर्थकहरूले ‘एक कार्यकाल’को अवधारणा अघि सार्छन् भने त्यो भावनात्मक नारामात्र नभई स्पष्ट कार्यक्रमसहित आउनुपर्ने हुन्छ। त्यस्तो नेतृत्वले पहिलो प्राथमिकतामा फिफाको निलम्बन हटाउने वातावरण निर्माण, एन्फाको आन्तरिक विवाद समाधान, खेलाडीको भविष्य सुनिश्चित गर्ने, नियमित घरेलु लिग सञ्चालन गर्ने, युवा तथा महिला फुटबललाई बलियो बनाउने र पारदर्शी आर्थिक प्रणाली स्थापना गर्ने विषयमा स्पष्ट प्रतिबद्धता दिनुपर्ने हुन्छ। त्यस्तै, अध्यक्ष बन्ने व्यक्ति कुनै पनि विवादभन्दा माथि संस्थालाई राख्ने र फुटबल प्रशासनलाई व्यक्तिगत प्रभावभन्दा नियम र प्रणालीबाट सञ्चालन गर्ने प्रतिबद्धतासहित आउनुपर्ने हुन्छ। यही मापदण्डमा गणेश थापा वा अन्य कुनै पनि सम्भावित नेतृत्वलाई हेर्न सकिन्छ। के चाहन्छन् नेपाली फुटबल समर्थक ? नेपाली फुटबल समर्थकका लागि अहिले सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा व्यक्ति होइन, फुटबलको भविष्य हो। दशरथ रंगशालामा राष्ट्रिय टोलीको खेल हेर्न पाउने वातावरण, खेलाडीले नियमित प्रतियोगिता खेल्न पाउने अवस्था, क्लबहरूले स्थिर संरचनामा फुटबल सञ्चालन गर्न पाउने व्यवस्था र नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय मैदानमा पुन: प्रतिस्पर्धा गर्न पाउने अवस्था नै समर्थकको मूल चाहना हो। त्यसैले प्रश्न ‘गणेश थापा राम्रो कि नराम्रो ?’ भन्ने होइन। प्रश्न हो- ‘नेपाली फुटबललाई अहिले कस्तो नेतृत्व चाहिएको छ ?’ यदि गणेश थापा फेरि नेतृत्वमा आउन चाहन्छन् भने उनले विगतका उपलब्धिसँगै विगतका विवादबारे पनि स्पष्ट जवाफ दिनुपर्ने हुन्छ। आफूले अब के फरक गर्ने, नेपाली फुटबललाई कसरी अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा पुन: स्थापित गर्ने र एन्फालाई कसरी पारदर्शी तथा जवाफदेही बनाउने भन्ने स्पष्ट योजना नेपाली समर्थकसामु राख्नुपर्ने हुन्छ। त्यसपछि निर्णय गर्ने अधिकार एन्फाका सदस्य, प्रतिनिधि र सम्बन्धित फुटबल निकायको हुनेछ। अहिलेको संकटले एउटा कुरा भने स्पष्ट बनाएको छ- नेपाली फुटबललाई व्यक्ति केन्द्रित विवादभन्दा माथि उठाएर संस्थागत सुधारतर्फ लैजानुपर्ने आवश्यकता छ। त्यसैले ‘अब एक कार्यकाल गणेश थापालाई एन्फाको नेतृत्व दिन सकिँदैन र ?’ भन्ने प्रश्नलाई समर्थन वा विरोधको नाराभन्दा पनि नेपाली फुटबलको विगत, वर्तमान संकट र भविष्यको आवश्यकतालाई केन्द्रमा राखेर बहस गर्ने विषयका रूपमा लिन सकिन्छ। अन्तत: नेतृत्वमा को आउँछ भन्ने भन्दा पनि नेपाली फुटबललाई कसरी पुन: मैदानमा फर्काउने, खेलाडीको भविष्य कसरी सुरक्षित गर्ने र एन्फालाई कसरी विश्वसनीय संस्थाका रूपमा स्थापित गर्ने भन्ने प्रश्न अहिले सबैभन्दा महत्वपूर्ण बनेको छ।
सन्डरल्यान्डलाई हराउँदै म्यानचेस्टर सिटी शीर्ष स्थानमा
काठमाडौं, ५ असोज । इतिहाद स्टेडियममा खेलिएको प्रिमियर लिगको रोमाञ्चक र प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा म्यानचेस्टर सिटीले सन्डरल्यान्डलाई ५–३ गोल अन्तरले पराजित गरेको छ। यो जितसँगै सिटी प्रिमियर लिगको शीर्ष स्थानमा ३ अंकको स्पष्ट अग्रता लिन सफल भएको छ। पहिलो हाफमा गोलको वर्षा र बराबरीको होड चलेकाे थियाे । खेलको पहिलो आधा घण्टामै 'म्यान अफ द म्याच' एन्जो फर्नान्डेजले कडा कोणबाट उत्कृष्ट गोल गर्दै सिटीका लागि खाता खोलेका थिए। तर, सन्डरल्यान्डका ब्रायन ब्रोबीले तुरुन्तै बराबरी गोल फर्काए। त्यसपछि रायन चेर्कीले गोल गर्दै सिटीलाई पुनः अग्रता दिलाए पनि ब्रोबीले थोमस मेनियरको क्रसमा दोस्रो गोल गर्दै खेललाई २–२ को स्थितिमा ल्याए। हाफ-टाइम हुनुअघि मार्क गुएहीको पासमा एन्टोइन सेमेन्योले गोल गर्दै टोलीलाई ३–२ को अग्रता दिलाए। दोस्रो हाफमा सेमेन्यो र हालान्डको गोल, ब्रोबीको ह्याट्रिक भएकाे थियाे । दोस्रो हाफको सुरुवातमै सेमेन्योले व्यक्तिगत दोस्रो गोल गर्दै सिटीलाई ४–२ को दोहोरो अग्रता दिलाए। तर, लगत्तै दुई मिनेटभित्रै सन्डरल्यान्डका ब्रायन ब्रोबीले नजिकैबाट हेडर गोल गर्दै आफ्नो ह्याट्रिक पूरा गरे र खेललाई ४–३ को स्थितिमा पुर्याएर रोमाञ्चक बनाए। खेल सकिन ६ मिनेट बाँकी रहँदा जोस्को ग्वार्डिओलको पासमा अर्लिङ हालान्डले स्लाइड गर्दै टोलीका लागि पाँचौँ गोल गरे। सुरुमा अफसाइड दिइएको उक्त गोललाई भीएआरको समीक्षापछि मान्यता दिइएको थियो। ऐतिहासिक सुरुवात यस जितसँगै अन्तर्राष्ट्रिय विश्रामअघि शतप्रतिशत नतिजा कायम राख्ने 'सिटी' प्रिमियर लिगको एकमात्र टोली बनेको छ। साथै, नयाँ म्यानेजर एन्जो मारेस्का आफ्नो सुरुवाती पाँच प्रिमियर लिग खेल जित्ने छैटौँ म्यानेजर बनेका छन्। यसअघि उनका पूर्ववर्ती पेप ग्वार्डिओलाले पनि यो उपलब्धि हासिल गरेका थिए।
डेभिडको निर्णायक गोल पछि एथ्लेटिकोसँग रियल मड्रिड २-१ ले पराजित
काठमाडौं, ५ असोज । रियाद एयर मेट्रोपोलिटानोमा सम्पन्न खेलको दोस्रो हाफमा एलेहान्द्रो ग्रिमाल्डो र जोनाथन डेभिडले गोल गरेपछि एथ्लेटिको मड्रिडले १० खेलाडीमा सीमित रियल मड्रिडमाथि २-१ को जित निकालेको छ। यो जितसँगै एथ्लेटिको ला लिगामा अंक तालिकामा आफ्नो स्थानीय प्रतिद्वन्द्वी रियलभन्दा अगाडि उक्लिएको छ। यता जोसे मोरिन्होको टोलीले भने सिजनका सुरुवाती सात खेलमै दोस्रो हार व्यहोर्नुपरेको छ। प्रतिस्पर्धात्मक बनेको पहिलो हाफ गोलरहित रहे पनि खेलको निर्णायक मोड मध्यान्तरपछि आयो। रियलका डिन हुइजसेनले डि-बक्सभित्र फल गर्दै पेनाल्टी दिएपछि रातो कार्ड खाँदै मैदानबाट बाहिरिए। त्यसपछि प्राप्त पेनाल्टीलाई ग्रिमाल्डोले सहजै गोलमा परिणत गरे। यसै गृष्मकालीन ट्रान्सफरमा बायर लेभरकुसेनबाट आएयता उनको यो दोस्रो गोल हो। यस्तै, उत्कृष्ट लयमा रहेका डेभिडले गोल गर्दै एथ्लेटिकोको अग्रता दोब्बर बनाए। यससँगै उनले पछिल्ला तीन खेलमा लगातार तीन गोल पूरा गरेका छन्। खेलको अन्त्यतिर एन्टोनियो रुडिगरले गोल गर्दै रियललाई खेलमा फर्काउने प्रयास गरे पनि त्यो पर्याप्त हुन सकेन। यससँगै मोरिन्होले सन् २०१४ यता डिएगो सिमिओनीविरुद्धको पहिलो भेटमै हार व्यहोर्नुपरेको छ। यस नतिजापछि लगातार जितको लयमा रहेको बार्सिलोनाभन्दा रियल मड्रिड ६ अंकले पछाडि परेको छ भने एथ्लेटिकोले रियललाई पछि पार्दै १ अंकको अग्रता बनाएको छ।
श्रीलंकाली महिला क्रिकेट टोली एसियाली खेलकुदको फाइनलमा
काठमाडौं, ४ असोज । श्रीलंकाको महिला क्रिकेट टोलीले महिला एसियाली खेलकुद २०२६ को फाइनलमा स्थान पक्का गरेको छ। पाकिस्तानमाथि उत्कृष्ट जित हासिल गर्दै श्रीलंकाले उपाधि भिडन्तमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गरेको हो। यातायात व्यवस्थापनमा आएको कठिनाइका कारण दुवै टोली खेलस्थल पुग्न ढिलाइ भएपछि खेल निर्धारित समयभन्दा केही ढिलो गरी सुरु भएको थियो। समाचारअनुसार पहिले ब्याटिङ गरेको पाकिस्तानले निर्धारित २० ओभरमा ४ विकेट गुमाएर १७७ रनको योगफल तयार पारेको थियो। जवाफमा १७८ रनको लक्ष्य पछ्याएको श्रीलंकाले मात्र दुई विकेटको क्षतिमा १७.५ ओभरमै सो लक्ष्य पूरा गर्यो। श्रीलंकाको जितमा कप्तान चमारी अथापाथुले सर्वाधिक ८३ रनको उत्कृष्ट पारि खेलिन् भने हर्षानी परेराले ४२ रनको योगदान दिइन्।
