भर्खरै
राजनीति
6 hours ago
रास्वपाका प्रवक्तामा जगदिश खरेल
राजनीति
6 hours ago
महाधिवेसन रोकको माग गर्दै देउवा र खडका समुह सर्वोच्चमा
राजनीति
7 hours ago
रास्वपा केन्द्रीय समिति बैठक सुरू
सुरक्षा/अपराध
8 hours ago
वीरगन्जको सुधार गृहबाट लागुऔषध कसुरका दाेषी किशाेर फरार
राजनीति
9 hours ago
प्रधानमन्त्री खम्पा गुम्बा दर्शनमा जानु भएको हो, नीजी जीवनमा एक्लै हिडन दिनुहोस्ः ज्ञानेन्द्र शाही
अन्तर्राष्ट्रिय
10 hours ago
अदालतको आदेश अस्विकार गर्दै इमरान खानलाई ६ घन्टा मै अस्पतालवाट जेल फर्काइयो
जब एक चीनियाँ ब्यक्ति गाउँ फर्किए, बनाए झुर ठाउँलाई पर्यटकीय हब

गुइयाङ (चीन), ६ भदौं । मध्य चीनको हेनान प्रान्तको राजधानी झेङझाउस्थित फक्सकनको एसेम्बली लाइनमा ८ वर्ष बिताए पछि हे झिचेङ सन् २०२४ मा दक्षिण(पश्चिम चीनको गुइझोउ प्रान्तस्थित आफ्नो पहाडी गाउँ फर्किए र त्यहाँ एउटा ‘फार्महाउस रेस्टुरेन्ट’ खोले। झेङझाउ उनको गाउँबाट करिब १,५०० किलोमिटर टाढा पर्छ।   ‘घरबाट टाढा काम गर्दा मैले परिवारलाई भेट्ने मौका नै पाउँदिनथेँ,’ उनले भने, ‘अहिले म हरेक बिहान मेरी जेठी छोरीलाई विद्यालय पुर्‍याउँछु र मेरा दिनहरू रेस्टुरेन्टको काममा बिताउँछु, पाहुनाहरूको सेवा गर्ने क्रममै म मेरी कान्छी छोरीको पनि हेरचाह गर्छु।’   आफ्नो जन्मथलो जिएशाङ गाउँमा उनको यो फिर्ती कुनै नौलो घटना होइन। ‘रेड आर्मी’ अर्थात लाल सेना को ‘लङ मार्च, सन् १९३४–१९३६ को ऐतिहासिक यात्रा जसले कुओमिन्ताङको घेराबन्दी तोडेको थियो, सँग जोडिएका क्रान्तिकारी स्थलहरू जस्ता ऐतिहासिक सम्पदाहरूको सदुपयोग गर्दै र ग्रामीण विकासलाई अघि बढाउँदै यस समुदायले अहिले धेरै युवाहरूलाई गाउँ फर्काउन सफल भइरहेको छ।   सन् १९३५ को अप्रिलमा, ‘लङ मार्च’ का क्रममा विश्राम लिन र पुनर्गठित हुन रेड आर्मी जिएशाङमा रोकिएको थियो, जसले गर्दा स्थानीय बासिन्दाहरूसँग उनीहरूको घनिष्ठ सम्बन्ध स्थापित भएको थियो। आज पनि गाउँले ती सैनिकहरूले लेखेका नाराहरू, उनीहरू बसेका बासस्थानहरू र उनीहरूलाई सहयोग गर्ने सर्वसाधारणका चिहानहरूलाई सुरक्षित राखेको छ।   तर, दुर्गम पहाडी अवस्थिति र छरिएर रहेका खेतबारीका कारण विकासका लागि यो गाउँले लामो समयसम्म संघर्ष गर्नुपरेको थियो। ‘सामूहिक आम्दानी अत्यन्तै न्यून थियो र हाम्रो कुनै विशिष्ट उद्योग पनि थिएन,’ गाउँका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका सचिव याङ लुनले सम्झिए।   सन् २०२३ एउटा ठूलो मोड साबित भयो, जिएशाङलाई सुन्दर र क्रान्तिकारी ग्रामीण समुदायको विकास गर्ने राष्ट्रिय कार्यक्रमअन्तर्गत नमुना गाउँका रूपमा छनोट गरियो, जसले गर्दा नीतिगत सहयोग र आर्थिक अनुदान दुवै प्राप्त भयो।   यस कार्यक्रमको एउटा मुख्य पहल ‘लङ मार्च’ को मार्गलाई पछ्याउँदै २.५ किलोमिटर लामो पदमार्ग निर्माण गर्नु थियो। गाउँभित्र यो पदमार्ग १०० भन्दा बढी घरपरिवारका जग्गाहरू हुँदै अघि बढ्छ।   ‘चीनको ग्रामीण भेगमा, गाउँलेहरू आफ्नो जग्गा सजिलै छोड्न तयार हुँदैनन्, एक इन्च पनि ।’ जिएशाङमा खटिएका पहिलो पार्टी सचिव यान जियायुनले भने, ‘तर हामीले उनीहरूलाई भन्यौं, यदि कोही पनि यस कार्यक्रममा आएन भने तपाईंले उब्जाएको बाली केवल तपाईंकै हुनेछ र यसबाट कहिल्यै पनि थप आम्दानी हुनेछैन।’ पहिलो पार्टी सचिवु भन्नाले माथिल्लो तहको सरकारद्वारा गाउँमा बसेर स्थानीय विकासमा सहयोग पुर्‍याउन खटाइने अधिकारीहरूलाई बुझिन्छ।   सन् २०२५ सम्ममा देशभर यस्ता ३० लाखभन्दा बढी अधिकारीहरू खटाइइसकेका थिए । उनीहरूले विभिन्न परियोजनाहरू सञ्चालन र स्रोत साधनको समन्वय गरी ग्रामीण पूर्वाधार सुधार गर्न, सामूहिक अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन र सार्वजनिक सेवाहरूको स्तर उकास्न मद्दत गरिरहेका छन् ।   परियोजनालाई अघि बढाउन जिएशाङ गाउँका अधिकारीहरूले एउटा कार्यदल गठन गरे, आफ्नै जग्गा उपलब्ध गराएर उदाहरण प्रस्तुत गरे र गाउँलेहरूलाई यसबाट हुने दीर्घकालीन फाइदा तथा विकासका सम्भावनाहरूबारे बुझाउन घर घरमा पुगे। अन्ततः,११० घरपरिवार आफ्नो जग्गा निःशुल्क उपलब्ध गराउन सहमत भए र पदमार्गको निर्माण कार्य सम्पन्न भयो।   ‘रेड आर्मी’ का पुनर्स्थापित ऐतिहासिक अवशेषहरू र ‘लङ मार्च पदमार्गको सदुपयोग गर्दै, जिएशाङले एउटा निजी कम्पनीसँग मिलेर गाउँको सामूहिक ’स्वामित्वमा रहने गरी पर्यटन सञ्चालक संस्था स्थापना गर्‍यो। त्यसयता, यसले नजिकैका प्राकृतिक आकर्षणहरू, जस्तै फूलका बगैँचाहरू, क्याम्पिङ स्थलहरू र घाँसे मैदानसहितको पार्कलाई समेटेर विभिन्न ‘थिम’मा आधारित पर्यटन प्याकेजहरू तयार पारेको छ।   ‘क्रान्तिकारी विरासत र प्राकृतिक दृश्यलाई संयोजन गरेर हामीले यस्तो समन्वयात्मक प्रभाव हासिल गरेका छौं, जहाँ समग्र नतिजा व्यक्तिगत पक्षहरूको योगफलभन्दा धेरै शक्तिशाली छ,’ पर्यटन कम्पनीका कर्मचारी छियाओ यिङशानले भने।   पर्यटन कार्यक्रम सुरु भएयता जिएशाङले ग्रामीण क्षेत्रमा ‘रेड ट्रेल’पदयात्राका चारवटा कार्यक्रमहरू आयोजना गरिसकेको छ, जसमा सबैभन्दा ठूलो कार्यक्रममा ७०० जनासम्म सहभागी भएका थिए। पर्यटकहरूको आगमन बढे सँगै धेरै गाउँलेहरूले पदमार्गको छेउमा स्थानीय उत्पादनहरू बिक्री गर्न साना पसल वा स्टलहरू राख्न थालेका छन ।   ‘खाजाको एउटा स्टलले मात्र आधा दिनमा ७०० देखि ८०० युआनसम्म कमाइ गर्‍यो,’ यानले भने, ‘जब हामी बिक्रीको अवस्था बुझ्न निस्कियौं, भेटिएका हरेक गाउँलेको अनुहारमा खुसीको चमक थियो। त्यो दृश्य साँच्चै नै हृदयस्पर्शी थियो।’   क्रान्तिकारी इतिहाससँग सम्बन्धित पर्यटनको विस्तारले स्थानीयहरूका लागि रोजगारीका ठोस अवसरहरू सिर्जना गरिरहेको छ। यानका अनुसार, यसै वर्ष सुरु गरिएको गाउँको एक दिने भ्रमण कार्यक्रमले गाइड, दोभाषे र चालकहरूको निरन्तर माग बढाएको छ। गाउँमा ‘हे’को पारिवारिक व्यवसायसहित पाँचवटा फार्म स्टेमा आधारित आवास व्यवसायहरू सञ्चालनमा आएका छन्, जसले दर्जनौं स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारी दिएका छन्।   यसैबीच, पर्यटन क्षेत्रमा आएको यो उछालले ६०० वर्षभन्दा लामो खेतीको इतिहास बोकेको स्थानीय रातो चामलको प्रजातिलाई पनि नयाँ जीवन दिएको छ। जिएशाङ अवस्थित गाओपो टाउनसिपमा औसत १,५०० मिटरको उचाइमा उब्जाइने यो धानको बाली पाक्न लामो समय लाग्छ र यसको उत्पादन पनि तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ। पहिले यसको बिक्री राम्रो नहुने भएकाले गाउँलेहरूमा यसको खेती गर्ने खासै उत्साह थिएन।   योजना सुरु भए पछि जिएशाङले गाउँको सामूहिक स्वामित्वमा ‘जिएशाङ होङक्सिन’ रातो चामलको ब्रान्ड स्थापना गर्न एउटा कम्पनी दर्ता गर्‍यो र खरिद, मूल्य निर्धारण तथा बजारीकरणको एकीकृत प्रणाली लागू गर्‍यो। गाउँले प्राविधिक सहयोगका लागि कृषि विज्ञहरूलाई पनि भित्र्यायो, जसले किसानहरूको उत्साहमा उल्लेख्य वृद्धि गर्‍यो। सन् २०२४ मा गाउँमा रातो चामल खेती गरिने क्षेत्रफल ३६ हेक्टर थियो भने सन् २०२५ मा यो ६० भन्दा बढी भयो।   गाउँले झाङ क्वानले बताए अनुसार उनी पहिले बजारमा बेच्नका लागि दर्जनौं किलोग्राम रातो चामल आफ्नो पिठ्युँमा बोकेर लैजान्थे। अहिले, गाउँको सामूहिक संस्थाले न्यूनतम मूल्यमा खरिदको ग्यारेन्टी गरेकाले उनले २० भन्दा बढी जग्गामा रातो चामल खेती गर्छन् र यसै बालीबाट वर्षमा करिब ८०,००० युआन कमाउँछन् । साथै, उनी मुख्य खेतीको सिजन नभएको समयमा अर्थात अफ सिजनमाआय बढाउन सानातिना सहायक व्यवसायहरू पनि सञ्चालन गर्छन्।   कच्चा धानको स्थिर बिक्रीका अतिरिक्त जिएशाङले रातो चामलको रक्सी उत्पादन गर्न व्यावसायिक साझेदार भित्र्याएर आफ्नो औद्योगिक शृङ्खलालाई अझ विस्तार गरेको छ, जसले स्थानीय कृषि उपजको थप मूल्य बढाएको छ। गाउँले प्रयोगविहीन भएका फार्म हाउसहरूलाई ‘रेड भिलेज सुपरमार्केट’ मा परिणत गरी त्यहाँ रातो चामल र कालो सुँगुरको मासुबाट बनेका परिकारलगायत स्थानीय विशेष उत्पादनहरू प्रदर्शन तथा बिक्री गर्ने व्यवस्था पनि मिलाएको छ।   सुपरमार्केट सञ्चालन गर्ने ली लिङहुई पनि उनीजस्तै गाउँ फर्केकी अर्की युवती हुन्। घरबाट टाढा वर्षौंसम्म काम गरेपछि उनले व्यवसायसम्बन्धी राम्रो अनुभव बटुलिसकेकी थिइन्। गाउँको तत्कालीन पार्टी सचिवको आग्रहमा उनले गाउँको सामूहिक कम्पनीमा लगानी गरिन्।   ‘म गाउँको विकासमा आफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्‍याउन चाहन्थें,’ लीले भनिन्, ‘मैले यसलाई एउटा अर्थपूर्ण काम ठानेँ, त्यसैले म फर्किएँ।’   ग्रामीण पुनरुत्थानका प्रयासहरू सुरु हुनुअघि सन् २०२३ मा गाउँको सामूहिक आम्दानी मुस्किलले २ लाख युआन थियो। सन् २०२४ मा यो ४ लाख ३० हजार युआनभन्दा बढी पुग्यो र गत वर्ष ५ लाख ७० हजार युआनको उचाइ लियो।   ‘हाम्रो सिद्धान्त भनेको सीमा ननाघी सहयोग गर्नु र नियन्त्रण नलिईकन मद्दत गर्नु हो,’ यानले भने। उनले बताए अनुसार त्यहाँ खटिएको कार्यदलको उद्देश्य गाउँलाई आफ्नै उद्योगहरू स्थापना गर्न सघाउनु र दीर्घकालसम्म आफैं धानिन सक्ने विकासको नमुना छोडेर जानु हो।   सामूहिक आम्दानीमा वृद्धि भएसँगै गाउँका सार्वजनिक स्थलहरूमा पनि एउटा सुखद परिवर्तन आएको छ। हालैका वर्षहरूमा जिएशाङले सांस्कृतिक चोक, बास्केटबल कोर्ट र वाकिङ पाथलगायतका नयाँ संरचनाहरू निर्माण गरेको छ। रात पर्दा उक्त चोक झिलिमिली बत्तीले उज्यालो हुन्छ। त्यहाँ भेला भएका स्थानीय बालबालिकाहरू क्रान्तिकारी गीतहरू गाउँछन् र उनीहरूको कलिलो तथा स्पष्ट स्वर पहाडहरूमा गुन्जिरहन्छ।   ‘जब जब म यो दृश्य देख्छु, म गहिरो भावुक हुन्छु,’ यानले भने, ‘के हाम्रा क्रान्तिकारी अग्रजहरूले छोड्न चाहेको विरासत यही होइन र ?’

रेखा थापाकाे जन्मदिन, जाे हुन् नेपाली सिनेमाकी एक सर्बकालिक ‘सुपरस्टार’

तेजन खड्का   काठमाडौं, ५ भदौं । नेपाली चलचित्रमा ‘सुपरस्टार’को पहिचान बनाएकी अभिनेत्री रेखा थापाको आज जन्मदिन। अभिनय यात्राको दुई दशकभन्दा लामो समय पार गरिसकेकी रेखा नेपाली चलचित्रकी ती अभिनेत्रीमध्ये एक हुन्, जसले पर्दामा आफ्नो छुट्टै प्रभाव छाड्न सफल भएकी छन्। जन्मदिनको अवसरमा रेखालाई चलचित्रकर्मी, सहकर्मी कलाकार, शुभेच्छुक तथा प्रशंसकहरूले सामाजिक सञ्जालमार्फत शुभकामना दिइरहेका छन्। उनलाई शुभकामना दिनेहरूको सन्देशमा एउटै भावना बढी देखिन्छ– रेखाको चलचित्र यात्रा अझै लामो र सफल रहोस्। रेखाले सन् २००० मा चलचित्र ‘हिरो’ बाट अभिनय यात्रा सुरु गरेकी थिइन्। सामान्य रूपमा सुरु भएको उनको चलचित्र यात्रा विस्तारै लोकप्रियताको उचाइमा पुग्यो। त्यसपछि उनले नेपाली चलचित्रमा एक पछि अर्को प्रभावशाली भूमिका निर्वाह गर्दै आफ्नो छुट्टै स्थान बनाइन्। ‘मितिनी’, ‘हामी तीन भाइ’, ‘किस्मत’, ‘हिम्मत’, ‘बाटोमुनिको फूल’, ‘कसले चोर्‍यो मेरो मन’, ‘हिफाजत’, ‘अन्दाज’, ‘साथी म तिम्रो’, ‘लंक’, ‘रावण’, ‘काली’, ‘वीर’, ‘हिम्मतवाली’, ‘तथास्तु’, ‘रामप्यारी’, ‘रुद्रप्रिया’ लगायतका चलचित्र उनको अभिनय यात्राका महत्वपूर्ण पाटा हुन्। यीमध्ये केही चलचित्रले उनलाई व्यावसायिक रूपमा सफल अभिनेत्रीका रूपमा स्थापित गरे भने केही चलचित्रले उनको अभिनयको फरक पक्ष दर्शकमाझ ल्याए। विशेषगरी ‘किस्मत’, ‘हिम्मत’, ‘कसले चोर्‍यो मेरो मन’, ‘काली’, ‘हिम्मतवाली’ र ‘रामप्यारी’ जस्ता चलचित्र उनको लोकप्रियताको यात्रामा महत्वपूर्ण मानिन्छन्। रेखाको लोकप्रियता उनको अभिनयमा मात्र सीमित छैन। पर्दामा आत्मविश्वासी र प्रभावशाली उपस्थिति, बलियो महिला पात्रको भूमिकाप्रतिको रुचि तथा आफ्नै शैलीमा चलचित्र क्षेत्रमा अघि बढ्ने स्वभावले उनलाई अन्य अभिनेत्रीभन्दा अलग पहिचान दिलाएको छ। नेपाली चलचित्रमा नायिकालाई प्रायः सहायक भूमिकामा सीमित गरिने समयदेखि नै रेखाले आफूलाई केन्द्रमा राखेर चलचित्र निर्माण हुने अवस्था सिर्जना गर्न सफल भइन्। यही कारण उनको नाम नेपाली चलचित्रको एउटा निश्चित कालखण्डसँग जोडिएर आउने गर्छ। अभिनेत्रीबाट निर्देशकसम्म रेखाले अभिनयसँगै चलचित्र निर्माण र निर्देशनमा समेत आफ्नो सक्रियता बढाइन्। ‘हिम्मतवाली’ र ‘मालिका’ जस्ता चलचित्रमा उनको अभिनयसँगै निर्माण तथा निर्देशन पक्षमा समेत भूमिका रह्यो। विशेषगरी ‘मालिका’मार्फत उनले सामाजिक विषयलाई चलचित्रसँग जोड्ने प्रयास गरिन्। यसले रेखाको परिचय अभिनेत्रीबाट विस्तार गर्दै फिल्ममेकरका रूपमा समेत स्थापित गर्‍यो। जन्मदिनमा नयाँ चलचित्रको चर्चा रेखाको जन्मदिनकै अवसरमा उनको निर्देशन रहेको बहुप्रतीक्षित चलचित्र ‘माया भनेको यस्तै होला’ पनि चर्चामा छ। चलचित्र भदौ २७ गतेदेखि प्रदर्शनमा आउने तयारीमा छ। जन्मदिन मनाइरहेकै समयमा नयाँ चलचित्र लिएर दर्शकमाझ पुग्ने तयारीले रेखाको चलचित्रप्रतिको निरन्तरता देखाउँछ। अभिनेत्रीका रूपमा लामो समय दर्शकको माया पाएकी रेखाले अब निर्देशकका रूपमा दर्शकको प्रतिक्रिया पर्खिरहेकी छन्। दुई दशकपछि पनि उस्तै चर्चा चलचित्र क्षेत्रमा नयाँ पुस्ताका कलाकारको आगमन निरन्तर भइरहँदा पनि रेखाको चर्चा भने सेलाएको छैन। उनको नामसँग जोडिएको स्टारडम नेपाली चलचित्रमा अझै बलियो देखिन्छ। उनको यात्रा सफलता मात्र होइन, उतारचढावको पनि यात्रा हो। तर आलोचना र चुनौतीबीच पनि चलचित्र क्षेत्रबाट आफूलाई अलग नगरी निरन्तर सक्रिय रहनु उनको करिअरको महत्वपूर्ण पक्ष हो। आज जन्मदिन मनाउँदै गर्दा रेखाको यात्रालाई फर्केर हेर्दा ‘हिरो’बाट सुरु भएको एउटा अभिनेत्रीको कथा नेपाली चलचित्रकी चर्चित ‘सुपरस्टार’ हुँदै निर्माता र निर्देशकसम्म पुगेको देखिन्छ। दर्शकले दिएको माया र चलचित्रप्रतिको निरन्तरतालाई आफ्नो यात्राको बल बनाउँदै आएकी रेखाका लागि आजको दिन विशेष छ। जन्मदिनको अवसरमा चलचित्रकर्मी तथा प्रशंसकहरूले उनलाई सु(स्वास्थ्य, दीर्घायु, सुख, शान्ति र आगामी चलचित्र यात्राको सफलताको शुभकामना दिइरहेका छन्।  

कला
अर्थ
अमिताभ बच्चनले दिए २१.८८ करोड भारू तीन तला भाडामा

मुम्बई, २ भदौं । बलिउड अभिनेता अमिताभ बच्चनले मुम्बईको घरजग्गा बजारमा अर्को ठूलो सम्झौता गरेका छन्।   उनले मुम्बईको अन्धेरी वेस्ट क्षेत्रमा अवस्थित ‘सिग्नेचर’ भवनका तीन तलाहरू पाँच वर्षको अवधिका लागि भाडामा दिएका छन्।   यस सम्पत्तिबाट अमिताभ बच्चनले मासिक ३३ लाख भारतीय रुपैयाँ प्राप्त गर्नेछन्। पाँच वर्षको सम्पूर्ण भाडा अवधिमा उनले कुल २१ करोड ८८ लाख भारतीय रुपैयाँ कमाउने छन्।   सम्पत्तिसम्बन्धी कागजातहरूका अनुसार अमिताभ बच्चनले यो ठाउँ ‘ट्रुनेटिभ’ नामक पोषण सम्बन्धी कम्पनीलाई भाडामा दिएका छन्। कम्पनीलाई आफ्नो कामकाज सञ्चालन गर्न करिब ८,४२८ वर्ग फिट ठाउँ उपलब्ध गराइएको छ। यसका साथै, कम्पनीको प्रयोगका लागि भवनमा नौवटा सवारी साधनहरू राख्न मिल्ने छुट्टै पार्किङको व्यवस्था पनि गरिएको छ। यस भाडा सम्झौतामा ७ अगस्टमा आधिकारिक छाप (स्ट्याम्पिङ) लगाइएको भए तापनि कम्पनीको भाडा अवधि १५ अगस्ट २०२६ देखि सुरु हुने मानिनेछ। सम्झौतामा उक्त परिसरको भाडामा वार्षिक ५ प्रतिशतले वृद्धि हुने व्यवस्था पनि गरिएको छ। यसको अर्थ समय बित्दै जाँदा अमिताभ बच्चनले प्राप्त गर्ने मासिक भाडा रकम बढ्दै जानेछ। राम्रो आम्दानीका लागि आफ्नो सम्पत्ति भाडामा लगाउने कार्य अमिताभ बच्चनका लागि कुनै नौलो कुरा होइन। यसअघि सन् २०२३ मा उनले मुम्बईको ‘लोटस सिग्नेचर’ भवनमा रहेका आफ्ना चारवटा कार्यालयहरू ‘वार्नर म्युजिक प्राइभेट लिमिटेड’ नामक कम्पनीलाई भाडामा दिएका थिए।   यो सम्झौता सन् २०२४ को मार्चमा सम्पन्न भएको थियो। सम्झौता अनुसार अमिताभ बच्चनले मासिक १७ लाख ३० हजार रुपैयाँ भाडा प्राप्त गर्छन् र उक्त कम्पनीलाई सवारी साधनका लागि १२ वटा पार्किङ स्थल पनि उपलब्ध गराइएको थियो।

सुनचाँदी दुबैको बढयो मुल्य
पहिरोले १४ मेगावटको घारखोला पावर हाउसमा क्षति, एक सुरक्षा गार्ड बेपत्ता
पुष्पा स्टारर अल्लु अर्जुनले खोले ८ पर्दा रहेकाे भब्य नयाँ सिनेमा हल
आजवाट ‘नाइमा मोबिलिटी एक्स्पो २०२६’ सुरु हुदैँ
स्वास्थ्य
चामलमा सिलासा (किरा) परयो, उसो भए तेजपत्ता राखिदिनुहोस्
महंगो ‘रूम फ्रेसर’ छाडनुहोस्, सजिलै कोठालाई यसरी बासनादार बनाउनुस्
चामलको पानीले अनुहार धुँदा के हुन्छ ?
पर्यटन
जब एक चीनियाँ ब्यक्ति गाउँ फर्किए, बनाए झुर ठाउँलाई पर्यटकीय हब
ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६ः कोशीका प्रणय धाख्वा राष्ट्रिय विजेता

काठमाडौं, ३० साउन । वातावरण संरक्षण र वृक्षको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६’ को राष्ट्रिय उपाधि कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वाले जितेका छन्।   तारागाउँ नेक्स्टमा आयोजित समारोहमा सातै प्रदेशका प्रादेशिक विजेताले आफ्ना वृक्षसँग जोडिएका प्रेरणादायी कथा प्रस्तुत गरेका थिए। ती प्रस्तुतीका आधारमा धाख्वा प्रथम, मधेश प्रदेशका महमद जावेद आलम प्रथम रनरअप तथा लुम्बिनी प्रदेशका अनिश खनाल द्वितीय रनरअप घोषित भए।   विजेता धाख्वाले ५० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। प्रथम रनरअप आलमले २५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र तथा द्वितीय रनरअप खनालले १५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे।   कार्यक्रममा कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वा, मधेशका महमद जावेद आलम, बागमतीकी ओजस्वी थापा, गण्डकीकी निशा मिश्र, लुम्बिनीका अनिश खनाल, कर्णालीका जीवन गिरी र सुदूरपश्चिमकी मोनिका भट्टले आ–आफ्ना प्रदेशबाट छनोट भएका वृक्षका कथा प्रस्तुत गरेका थिए।   प्रतियोगिताको निर्णायक मण्डलमा प्रेच्या बज्राचार्य, बालकृष्ण साह, प्रा। रमेश सापकोटा र निकिता श्रेष्ठ रहेका थिए। विभिन्न क्षेत्रको विज्ञता भएका निर्णायकले सहभागीका कथा, प्रस्तुति तथा वृक्षसँग जोडिएको संरक्षणको महत्वका आधारमा मूल्यांकन गरेका थिए।   पुराना रूख जोगाउन युवा पुस्तालाई आह्वान   कार्यक्रमको उद्घाटन मन्तव्यमा क्रीएसन का संस्थापक आनन्द मिश्रले संस्थाको वातावरण संरक्षणसँग जोडिएको यात्राबारे जानकारी दिँदै ‘एसियन ट्री अफ द इयर’बाट प्रेरित भएर क्रीएसन ले सन् २०१७ मा ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियान सुरु गरेको बताए।   उनले नयाँ बिरुवा रोप्नु आवश्यक भए पनि त्यसलाई ठूलो रूख बन्न वर्षौं लाग्ने भएकाले पहिल्यै हुर्किसकेका पुराना रूख र विद्यमान वन संरक्षण गर्नु अझ महत्वपूर्ण रहेको बताए। सहरी विकासका नाममा ठूला रूख काटिँदै गएको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै मिश्रले प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा युवा पुस्ताले नेतृत्व लिनुपर्नेमा जोड दिए।   क्रीएसन की महासचिव रोश्ना सुवेदीले जैविक विविधता र वातावरण संरक्षणका लागि रूखको विविधता जोगाउनु आवश्यक रहेको बताइन्। उनले प्रकृति संरक्षण कुनै एउटा धर्म, समुदाय वा विश्वास प्रणालीसँग मात्र सम्बन्धित विषय नभई सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरिन्।   सुवेदीले अभियान सुरु भएको पहिलो वर्ष जम्मा १० जना सहभागी भएको स्मरण गर्दै अहिले सातै प्रदेशबाट उत्साहजनक सहभागिता हुनु क्रीएसन परिवारका लागि भावनात्मक र महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताइन्।   रूखका जराबाट जीवनको संघर्ष सिक्नुपर्ने सन्देश   युनोप्स का कार्य्क्रम ब्यबस्थापन सल्लाहकार डा। चुडामणि जोशीले रूखका जरा र मानिसको जीवनबीचको सम्बन्ध प्रस्तुत गर्दै रूखको फल र फूल सबैले देखे पनि त्यसलाई उभ्याइराख्ने जराले गर्ने संघर्ष प्रायः ओझेलमा पर्ने बताए।   उनले मानिसको जीवनमा पनि सफलता र प्रसिद्धि देखिए पनि त्यसपछाडिको संघर्ष कमै देखिने उल्लेख गर्दै युवालाई आफ्नो ‘जरा’ बलियो बनाउन, संघर्षलाई स्वीकार गर्न र भावी पुस्तालाई हरियाली ग्रह हस्तान्तरण गर्ने पुस्ता बन्न आह्वान गरे।   कार्यक्रममा डब्लुडब्लुएफ नेपालका कन्ट्री रिप्रिजेन्टेटिभ डा। घनश्याम गुरुङको नेतृत्वमा संरक्षणकर्मी चुङ्बा शेर्पाको योगदानको स्मरणसमेत गरिएको थियो। डा। गुरुङले शेर्पाको जीवन र संरक्षण यात्राबाट प्रेरणा लिन युवालाई आग्रह गर्दै आफ्नो लक्ष्यप्रति दृढ रहन र त्यसका लागि निरन्तर मेहनत गर्नुपर्ने बताए।   उनले तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको समाजमा ‘संस्कृति अफ एप्रिसिएसन’ अर्थात् कृतज्ञता र सम्मानको संस्कृतिलाई जीवित राख्नु आवश्यक रहेको बताए।   रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा सुनाउने प्रस्ताव   कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि सहरी विकास मन्त्रालयका सहसचिव नवराज प्याकुरेलले आगामी संस्करणमा रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा प्रस्तुत गर्ने अवधारणामा समेत काम गर्नुपर्ने धारणा राखे।   क्रीएसन ले सुरु गरेको यस्तो रचनात्मक अभियानले वृक्ष तथा वातावरण संरक्षणमा सकारात्मक योगदान पुर्‍याएको भन्दै प्याकुरेलले आगामी दिनमा यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने बताए।   कार्यक्रमको समापनमा क्रीएसन नेपाल की अध्यक्ष अरुणा कार्कीले प्रतियोगिताका विजेता, सहभागी, निर्णायक, अतिथि तथा कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गरिन्।   सन् २०१७ मा सुरु भएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियानले नेपालका विभिन्न भूगोलमा रहेका महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी रूखका कथा सार्वजनिक गर्दै वृक्ष संरक्षणलाई समुदाय, युवा र वातावरणीय अभियानसँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएको छ।   कार्यक्रमले नयाँ रूख रोप्ने अभियानसँगै पुराना रूख, वन र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।

बिराटनगरलाई हरित शहर बनाउने पारुलको सपना

मोरङ, २६ साउन । जिल्ला सदरमुकाम तथा औद्योगिक सहरका रूपमा स्थापित विराटनगर अहिले कोशी प्रदेशको राजधानीसमेत हो  । ऐतिहासिक विरासत बोकेको यो सहर विकासको गतिसँगै अघि बढिरहेको छ  । सडक, ढल तथा भौतिक संरचना निर्माणले तीव्रता पाएको छ। तर, तीव्र सहरीकरणसँगै वातावरणीय पक्ष भने ओझेलमा पर्दै गएको देखिन्छ  ।   यही अवस्थाले विराटनगर-५ निवासी ४८ वर्षीय पारुल क्षेत्रीलाई चिन्तित बनायो  । विकास आवश्यक भए पनि हरियाली र वातावरण संरक्षणबिना सहर पूर्ण हुन नसक्ने सोचले उनलाई एउटा फरक अभियानमा अघि बढायो- ‘पारुलको हरियाली विराटनगर’ ।   राजनीतिक रूपमा विभिन्न संघसंस्थामा सक्रिय रहँदादेखि नै क्षेत्री वातावरण संरक्षणमा चासो राख्थे  । समय–समयमा बिरुवा रोप्ने तथा सरसफाइ अभियानमा सहभागी हुँदै आएका उनले २०७९ सालको स्थानीय तह निर्वाचनपछि भने नियमित रूपमा आफ्नै पहलमा अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय गरे  ।   त्यसपछि उनले सार्वजनिक स्थानमा हरेक दिन कम्तीमा एउटा बिरुवा रोप्ने अभियान सुरु गरे  ।   सुरुवाती दिनमा उनी एक्लै थिए  सार्वजनिक स्थानमा बिरुवा रोप्दै हिँड्दा कतिपयले ‘के गरेको होला?’ भन्दै खिसिटिउरी गर्थे  । आफूले रोपेका बिरुवा भाँचिदिने, कतिपय बिरुवा बाख्राले खाइदिने जस्ता समस्या पनि उनले भोगे । तर, नकारात्मक टिप्पणी र अवरोधले उनको उत्साह रोकिएन  ।   ‘आज रोपेको बिरुवा भोलि ठूलो रुख बन्छ’ भन्ने विश्वासका साथ उनी निरन्तर अभियानमा लागिरहे  । परिणामस्वरूप चार वर्षको अवधिमा उनले करिब १८ हजार बिरुवा रोपिसकेका छन्  ।   एक्लै सुरु गरेको अभियान विस्तारै सामूहिक बन्दै गएको छ  । क्षेत्रीको अभियानको प्रभाव देखिन थालेपछि स्थानीय संघसंस्था, विभिन्न व्यक्ति, व्यवसायिक प्रतिष्ठान तथा विद्यार्थीहरू पनि अभियानमा जोडिन थालेका छन्  ।   बिरुवा रोप्नेमात्र होइन, त्यसको संरक्षणमा समेत सहयोग जुट्न थालेको क्षेत्री बताउँछन् । बिरुवा जोगाउन आवश्यक जालीलगायत सामग्रीसमेत विभिन्न व्यक्ति तथा संस्थाबाट उपलब्ध हुन थालेका छन्   ।   ‘बिरुवा रोप्नु मात्रै ठूलो कुरा होइन, त्यसलाई हुर्काउनु अझ ठूलो जिम्मेवारी हो’ भन्ने मान्यता राख्ने क्षेत्रीले रोपेका बिरुवा अहिले विराटनगरका विभिन्न सार्वजनिक स्थलमा हुर्किरहेका छन्  ।   आफूले रोपेको बिरुवाको छहारीमा मानिसहरू बसेर शीतल तापेको देख्दा उनलाई अभियान सफल हुँदै गएको अनुभूति हुन्छ  ।   “मैले रोपेको बिरुवाको छहारीमा मानिसहरू बसेर शीतल तापेको देख्दा निकै आनन्द लाग्छ,” क्षेत्रीको भनाइ छ, “त्यो दृश्यले मैले सुरु गरेको अभियान सार्थक बन्दै गएको महसुस हुन्छ” ।   विराटनगरमा बढ्दो सहरीकरण र भौतिक विकासबीच हरियालीको आवश्यकता झन् बढ्दै गएको छ  । यस्तो अवस्थामा कुनै संस्था वा सरकारको भर नपरी एक व्यक्तिले निरन्तर चार वर्षसम्म सञ्चालन गरेको यो अभियानले वातावरण संरक्षणका लागि व्यक्तिगत पहलको महत्वसमेत देखाएको छ  ।   पारुल क्षेत्रीको अभियान अहिले एउटा व्यक्तिको प्रयासमा मात्र सीमित छैन  । एक्लै रोपेको एउटा बिरुवाबाट सुरु भएको अभियान आज हजारौँ बिरुवा र सयौँ हातसँग जोडिन थालेको छ  ।   सहरलाई सुन्दर बनाउने काम केवल सडक, भवन र संरचना निर्माण गरेर पूरा हुँदैन  । त्यसका लागि हरियाली पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ। यही सन्देश बोकेको ‘पारुलको हरियाली विराटनगर’ अभियानले विराटनगरको वातावरणीय यात्रामा एउटा सकारात्मक उदाहरण प्रस्तुत गरिरहेको छ  ।

जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग जुम्ल्याहा दाजुभाइको विवाह, विवाह गराउने पादरी पनि जुम्ल्याहा नै

हैदारावाद, २० साउन । केरलको कोट्टायम जिल्लास्थित चङ्गनसेरीमा एउटा साँच्चै अनौठो विवाह सम्पन्न भएको छ ।   चङ्गनसेरी मेट्रोपोलिटन चर्चमा जुम्ल्याहा दिदीबहिनीले जुम्ल्याहा दाजुभाइसँग विवाह गरे। यस विवाहको सबैभन्दा उल्लेखनीय पक्ष के थियो भने विवाह सम्पन्न गराउने पादरीहरू पनि जुम्ल्याहा दाजुभाइ नै थिए।   अखिल र निखिल नामका दुई दुलहाले मागी र मारिया नामका जुम्ल्याहा दिदीबहिनीसँग विवाह गरेका हुन । दुवै परिवारको चाहना यस्तो विवाह स्थलको थियो, जहाँ सबैजना सँगै बस्न सकून्। संयोगवश, दुवै परिवारले आफूले चाहेजस्तो उपयुक्त ठाउँ भेट्टाए र यो अनौठो विवाह सम्पन्न भयो। यस विवाहको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण विवाह सम्पन्न गराउने पादरीहरू थिए। ती दुई दिदीबहिनीले विशेष रूपमा यस्ता पादरीहरू खोजिएको थियो कि जो आफैँमा जुम्ल्याहा हुन्। सौभाग्यवश, उनीहरूले फादर एन्टो र फादर आजो नामक जुम्ल्याहा पादरीहरू पनि भेट्टाए र उनीहरू दुवैले खुसीसाथ विवाह सम्पन्न गराउने जिम्मेवारी स्वीकार गरेका थिए ।   पादरीहरूले बताएअनुसार उनीहरूको जीवनमा यस्तो अद्वितीय अवसर पहिलो पटक आएको हो र यो उनीहरूका लागि पनि साँच्चै अविस्मरणीय क्षण हो। उनीहरूले औंल्याए कि जसरी ती दुई जोडीको जन्मसँगै भएको थियो, त्यसरी नै अब उनीहरूको नयाँ जीवनको सुरुवात पनि सँगै हुँदैछ।   विवाह पछि दुलहा र दुलहीले खुलासा गरे कि उनीहरूले जुम्ल्याहा दाजुभाइसँग विवाह गरुन् भन्ने कुरा सधैं उनीहरूका अभिभावकको सपना थियो। ईश्वरको कृपाले त्यो सपना साकार भयो। उल्लेखनीय कुरा के छ भने दुवै दुलहा ‘मर्चेन्ट नेभी’ मा कार्यरत छन् भने दुवै दुलहीहरू सूचना प्रविधि क्षेत्रमा कार्यरत रहेका छन्।   चर्चमा उपस्थित पाहुनाहरूका लागि जुम्ल्याहा पादरीहरूद्वारा सम्पन्न गराइएको दुई जोडी जुम्ल्याहाहरूको विवाहको साक्षी बन्न पाउनु साँच्चै नै एक असाधारण र अविस्मरणीय अनुभव भएको प्रतिक्रिया दिएका थिए ।यो विवाह अहिले त्यस क्षेत्रभरि चर्चाको विषय बनेको छ।  

ब्रोड पिकमा निर्मल पुर्जाको शव फेला, शव जापनी क्याम्पमा झारिदैँ

गिलगिट, १७ साउन । पाकिस्तानको अल्पाइन क्लबले आइतबार जनाए अनुसार हिमपहिरोमा परेर बेपत्ता भएको खबर आएको तीन दिनपछि उद्धार टोलीले ब्रोड पिक हिमालको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा चर्चित नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जाको शव फेला पारेको छ। शनिबार, उनको आरोहण आयोजक कम्पनी एलिट एक्सपेडले पाकिस्तानी पर्वतारोही सोहेल साखीसहित उक्त आरोहण दलका सबै सदस्यहरूको मृत्यु भइसकेको घोषणा गरेको थियो। एसीपीकी नाइला कियानीले आइतबार पाकिस्तानी पत्रिका ‘डन’ लाई बताएअनुसार, त्यतिन्जेलसम्म तीन जना पर्वतारोहीका शवहरू तथा अमेरिकाका एक पर्वतारोहीको हुन सक्ने अवशेषहरू फेला पारिएका थिए। यसैबीच, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पुर्जाको शव फेला परेको जानकारी दिएको हो । ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गरिरहेको छ। स्थलगत उद्धार टोली ब्रोड पिकको करिब ५,७०० मिटरको उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाई’ सम्म पुगेको छ, त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन बाँकी छ। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई तल जापानी क्याम्पसम्म ल्याउने छ।’ ‘अत्यन्त कठिन भू भागका बाबजुद शव निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत प्रतिवेदनमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अपिल गर्छौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ। घोषणा हुनु अघि एसीपीका महासचिव अयाज सिगरीले ‘डन’लाई बताए अनुसार उद्धार कार्यका लागि स्थलगत उद्धार टोली हिमालमा रहेको ‘एडभान्स्ड बेस क्याम्प’ तर्फ अघि बढिरहेको थियो। उनले हिमालको भू बनोट, हिमपहिरोको जोखिम र ठाडा भिरालोपनले उद्धार प्रयासमा चुनौती खडा गरिरहेको तथा मौसमका कारण हेलिकप्टर प्रयोग गर्न नसकिएको बताएका थिए । त्यसपछि, एसीपीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै पाकिस्तान र नेपालका पर्वतारोहीहरू सम्मिलित ८ सदस्यीय स्थलगत टोली बिहान ९ बजेअघि नै ‘क्याम्प १’ मा पुगेको जानकारी दियो। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘उनीहरूले अत्यन्त कठिन परिस्थितिमा ‘ब्रड पिक’ को भिरालो भागमा खोजी तथा उद्धार अभियान सञ्चालन गर्नेछन्।’ निम्स दाइको शव भेटिएको पुष्टी पछि क्लबले भनेको छ, ‘अल्पाइन क्लब अफ पाकिस्तान’ अत्यन्त दुःखका साथ यो जानकारी साझा गर्दैछ। स्थलगत उद्धार टोली ‘ब्रोड पिक’ को करिब ५,७०० मिटर उचाइमा रहेका निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाइ’ सम्म पुगेको छ। त्यहाँ अन्य तीनवटा शवहरू पनि देखिएका छन्, यद्यपि तिनको पहिचान अझै पुष्टि हुन सकेको छैन। स्थलगत टोलीले ती शवहरूलाई ‘जापानी क्याम्प’ सम्म तल ल्याउनेछ। अत्यन्त कठिन भू–भाग र चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा पनि शवहरू निकाल्ने प्रयास जारी छ। यो जानकारी प्रारम्भिक स्थलगत रिपोर्टमा आधारित छ र यसको थप पुष्टि हुन बाँकी छ। हामी सर्वसाधारणलाई अनुरोध गर्दछौं कि पुष्टि नभएका विवरणहरू साझा गर्नुअघि आधिकारिक जानकारीको प्रतीक्षा गर्नुहोस्। निर्मल पुर्जा असम्भवलाई सम्भव बनाउने व्यक्ति थिए। बेलायती विशेष फौजका पूर्व सैनिकबाट पर्वतारोही बनेका उनले उच्च उचाइको आरोहणमा सम्भव मानिने कुराको परिभाषा नै परिवर्तन गरिदिए। उनले विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमालको सफल आरोहण केवल ६ महिना ६ दिनको कीर्तिमानी समयमा पूरा गरे, एउटा यस्तो कार्य जसका लागि पहिले वर्षौं वा पूरै जीवन लाग्ने ठानिन्थ्यो। उनले गर्वका साथ पृथ्वीका सर्वोच्च शिखरहरूमा नेपाली झण्डा फहराए र उनका उपलब्धिहरूले नेपालको पर्वतारोहण समुदायलाई नयाँ पहिचान दिलाए। तर उनको प्रभाव कुनै एक राष्ट्र वा कीर्तिमानभन्दा धेरै परसम्म फैलियो। उनले संसारभरका मानिसहरूलाई यो विश्वास दिलाए कि ‘असम्भव’ भनेको केवल त्यस्तो कुरा हो, जसलाई कसैले पर्याप्त साहसका साथ प्रयास गरेको हुँदैन, उनले विश्वभरका सपना देख्नेहरू र पर्वतारोहीहरूलाई ती लक्ष्यहरू पछ्याउन प्रेरित गरे जुन कुनै समय अप्राप्य लाग्थे। आफूले असाध्यै माया गर्ने हिमालमै उनको निधन हुनु विश्वव्यापी पर्वतारोहण समुदायका लागि एक ठूलो क्षति हो। तर सीमाहरूलाई चुनौती दिने र ‘असम्भव’ तबसम्म मात्र असम्भव हुन्छ जबसम्म कसैले त्यसलाई गर्ने साहस गर्दैन भन्ने कुरा प्रमाणित गर्ने उनको विरासत, उनले कोरेको बाटो पछ्याउने संसारभरका हरेक पर्वतारोहीमा जीवित रहनेछ। यस अत्यन्त कठिन घडीमा हामी उनका परिवार, प्रियजन र सम्पूर्ण पर्वतारोही समुदायप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्दछौं। शान्तिसँग विश्राम लिनुहोस्, निम्स दाइ।  

कृषि
वडा अध्यक्षको सक्रियतामा १० हजार बिरुवा वितरण, प्रहरी कार्यालयमा वृक्षारोपण
मलखाधमा बदमासी गर्ने सहकारीलाई कारबाही गर्छौं: डिएसपी आचार्य
नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
अध्यात्म/दर्शन
विज्ञान/प्रविधि
आजको मौसमः देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहने
चीनमा टाइफुन डल्फिन आँधीका कारण १० लाख मान्छे बिस्थापित
पहिलो पटक भेटियो मांसाहारी बिरूवा, डार्बिनको अनुमान १४० बर्ष पछि पुष्टी
आजको मौसमः देशभर मनसुनी वायुको प्रभाव रहने
फ्रान्समा १५ वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि सामाजिक सञ्जालमा प्रतिबन्ध
आजको मौसमः चार प्रदेशमा मध्यमसम्मकाे बर्षा हुने
आजको मौसमः आज पनि देशैभरी भारी मात्रामा बर्षा हुने
‘एल निनो’काे असरः १२२ बर्ष पछि सबैभन्दा सुख्खा र खडेरीको मारमा विश्व
माइक्रोसफ्टले गरयाे ४८ सय कर्मचारी कटाैती, टेक जगतमा हलचल
कस्तो छ आजको मौसम ?
चिनियाँ एआइ कम्पनि डिपसिकले अमेरिकामा तहल्का, ट्रम्पले भने 'पाठ सिंकाैं'
चन्द्रागिरी थ्रीडी आर्ट म्युजियममा दिपकराज गिरीले गरे‌ अवलोकन
राजनीति
घरभित्रका विमतिमा अदालतको ढोका कुर्नु हुन्न, सानेपा आउनुहोस्ः कांग्रेस महामन्त्री
भदौ २३ गते नागरिकलाई सडकमा उत्रिन रवि किरण हमालको अपिल
पार्टीमा ‘म नै पार्टी हुँ र मैले भनेकै हुनुपर्छ’ भन्ने अधिनायकवादी सोच हावीः कमल थापा
गरिमा हत्या प्रकरण: मध्यरातमा ५ बुदेँ सहमति पछि रोकियो आन्दोलन
उद्दव थापा माथीकाे कारबाहीमा लोहनी, कमल थापा, बिक्रम पाण्डेका सामुहिक ‘नोट अफ डिसेन्ट’
रौतहटमा नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीको प्रशिक्षण, माधव नेपालले सम्हाले कमान्ड
राप्रपाः उद्दब थापाको निलम्बनमा कमल थापाको ‘नोट अफ डिसेन्ट’
राप्रपा केन्द्रीय कार्यसम्पादनको बैठक सुरू
नेपाल भारत सिमा सुरक्षा बैठक बस्दैँ
प्रधानमन्त्रीले गरे मन्त्रीहरूसँग कार्यसम्पादन सम्झौता
अन्तर्राष्ट्रिय
इमरान खानले सेनासँग दुरी कम गराउने, साे सहमति पछि रिहा हुन सक्ने
बंगालादेशमा २३ औँ राष्ट्रपतीका लागि निर्वाचन हुदैँ

ढाका, ४ भदौं । आज बंगालादेशमा २३ औँ राष्ट्रपतीका लागि निर्वाचन हुँदैछ ।   बीएनपीका उम्मेदवार तथा पार्टीका महासचिव मिर्जा फखरुल इस्लाम आलमगिर र बरल डेमोक्रेटिक पार्टीका अध्यक्ष ओली अहमद भावी राष्ट्रपतिका लागि उम्मेदवार रहेका छन् ।   निर्वाचन आयोगले मतदानका लागि सम्पूर्ण तयारी पूरा गरिसकेको जनाएको छ। आयोगका अनुसार ३४९ जना सांसदहरूको मतदाता नामावलीलाई अन्तिम रूप दिएको छ ।   निर्वाचन आयुक्त अब्दुर रहमान अल मसुदले बताएअनुसार फखरुल सांसद भएकाले मतदान गर्न सक्षम हुनेछन् भने ओली अहमद मतदाता नामावलीमा नभएकाले मतदान गर्न पाउने छैनन्।   राष्ट्रपतीय निर्वाचनका लागि निर्वाचन अधिकृतसमेत रहेका प्रमुख निर्वाचन आयुक्तएएमएम नासिर उद्दिनले बुधबार दिउँसो ३४९ जना सांसदहरू मतदानका लागि योग्य रहेको बताइसहेका छन ।    ‘हाम्रो घोषित तालिका अनुसार २० तारिख दिउँसो २ बजेदेखि ५ बजेसम्म मतदान हुनेछ। कार्यवाहक राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, सभामुख, विपक्षी दलका नेता र सबै सांसदहरू मतदाता हुन्। समग्रमा, यो निकै उच्च स्तरीय निर्वाचन हो,’ उनले भने। मतगणनाको पारदर्शिताका विषयमा नासिर उद्दिनले मतगणनाको समयमा सांसदहरूलाई मतदान स्थलमा बस्न अनुमति दिइने बताए। ‘मतगणनाका क्रममा हाम्रा सांसदहरू मतदातासमेत भएकाले त्यहाँ उपस्थित हुन पाउनेछन्। उनीहरूले मतदान गरिसके पछि बाहिरिनुपर्ने बाध्यता हुँदैन। उनीहरू चाहेमा मतगणनाको समयमा हल भित्रै बस्न सक्छन्। यो निकै पारदर्शी प्रक्रिया हो, त्यसैले यसमा कसैको पनि कुनै आपत्ति हुनुहुँदैन,’ उनले भने।   निर्वाचन आयोगले २३औँ राष्ट्रपतीय निर्वाचनको कार्यतालिका अगस्ट ६ मा सार्वजनिक गरेको थियो । कार्यतालिका अनुसार उम्मेदवारहरूले अगस्ट १३ का दिन बिहान १० बजेदेखि अपराह्न ४ बजेसम्म प्रमुख निर्वाचन आयुक्त वा निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा आफ्नो मनोनयन पत्र दर्ता गराएका थिए । प्रमुख निर्वाचन आयुक्त एएमएम नासिर उद्दिनले अगस्ट १६ को बिहान १० बजेदेखि मनोनयन पत्रहरूको जाँचबुझ गरे र निर्वाचन आयोगले बीएनपीका उम्मेदवार तथा पार्टीका महासचिव मिर्जा फखरुल इस्लाम आलमगिरको मनोनयनलाई मान्यता दिएको थियो भने सोही दिन आयोगले जमात नेतृत्वको ११ दलीय गठबन्धनका उम्मेदवार तथा लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टीका अध्यक्ष ओली अहमदको मनोनयनलाई पनि मान्यता प्रदान गर्‍यो।

राजकुमार ह्यारीकाे परिवार अमेरिकावाट बेलायत फर्कदै, छोराछोरी लन्डनमा पढने

काठमाडौं । बेलायती राजकुमारको जोडी अमेरिका छाडेर स्वदेश फर्कने भएका छन् । डेली टेलिग्राफ र द सनले पहिलो पटक रिपोर्ट गरे अनुसार राजकुमार ह्यारी र मेगन यसै महिनाको अन्त्यतिर अमेरिकाबाट लन्डनबाहिर रहेको एउटा निजी घरमा सर्ने तयारीमा छन्। उनीहरूका छोराछोरी ७ वर्षीय राजकुमार आर्ची र ५ ​​वर्षीया राजकुमारी लिलिबेट सेप्टेम्बरमा बेलायती विद्यालयमा भर्ना भई पढाइ सुरु गर्ने तयारीमा रहेको पनि समाचारमा जनाइएको छ।   आइतबार राजा चार्ल्सलाई यस बसाइँ सराइको योजनाबारे जानकारी गराइएको थियो। राजकुमार ह्यारी वा मेगन कसैले पनि सक्रिय राजपरिवारका सदस्यका रूपमा आफ्नो भूमिका पुनः सुरु गर्ने कुनै योजना भने हाल रहेको जनाएका छैनन् ।   ह्यारी र मेगन आश्चर्यजनक निर्णयहरू लिन माहिर छन र के उनीहरूको बेलायत फिर्ती सधैँका लागि हो ? ससेक्स दम्पती र उनीहरूका छोराछोरीले यस वर्षको जुलाईमा हाइग्रोभस्थित राजाको निवासमा भेटघाट गरेका थिए तर बुझिए अनुसार त्यसबेला भने बसाइँसराइबारे कुनै छलफल भएको थिएन।   बीबीसीका अनुसार गत साताको अन्त्यअघि राजालाई यस बसाइँ सराइबारे जानकारी थिएन तर उहाँ ससेक्स परिवारसँग निजी र व्यक्तिगत रूपमा अझ बढी भेटघाट गर्ने अवसरलाई स्वागत भने गरेका छन् । राजकुमार ह्यारी र मेगनको आधिकारिक हैसियतमा कुनै परिवर्तन हुने अपेक्षा गरिएको छैन र उनीहरू निजी व्यक्तिकै रूपमा रहने छन्।

अदालतको आदेश पछि इमरान खानलाई अदालत सारिदैँ, नौ महिना पछि भेटिन बहिनीले

इस्लामवाद, ३ भदौं । सर्वोच्च अदालतले मंगलबार सरकारलाई आदेश दिँदै जेलमा रहेका पूर्वप्रधानमन्त्री तथा पीटीआईका संस्थापक इमरान खानलाई आगामी दुई दिनभित्र इस्लामाबादस्थित शिफा इन्टरनेसनल अस्पतालमा सार्न निर्देशन दिए लगतै नौ महिनापछि आफ्नी बहिनी नुरिनलाई भेटेका छन ।    सर्वोच्च अदालतको आदेश पछि उनले अडियाला जेल पुगेर दाजु इमरानलाई भेट गरेकी हुन् । अदालतको आदेशसँगै पूर्वप्रधानमन्त्री खानलाई अस्पताल सार्ने तयारी गरिएको पाकिस्तानी सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन ।   तोशाखानाका उपहारसम्बन्धी विवरण लुकाएको आरोपमा ५ अगस्ट २०२३ देखि जेलमा रहेका इमरान ‘अल कादिर ट्रस्ट प्रकरण’ भनेर चिनिने १ सय ९० मिलियन पाउन्ड बराबरको भ्रष्टाचार मुद्दामा रावलपिडीको अडियाला जेलमा १४ वर्षको सजाय काटिरहेका छन्। यद्यपि, जेल बसाइका क्रममा उनको स्वास्थ्य अवस्था बिग्रिँदै गए पछि पार्टीका सदस्यहरूले यस विषयमा आवाज उठाउँदै आएका थिए ।   न्यायाधीश शाहिद वाहिदको नेतृत्वमा रहेको तथा न्यायाधीशहरू नइम अख्तर अफगान र इश्तियाक इब्राहिम समेत सम्मिलित सर्वोच्च अदालतको तीन सदस्यीय इजलासले खचाखच भरिएको इजलास कक्ष नम्बर ३ वाट यो आदेश जारी गरेको हो। उक्त इजलासले इमरानलाई अस्पताल भर्ना गर्न तथा परिवारका सदस्यहरूसँग भेटघाटको व्यवस्था मिलाउन माग गर्दै दायर गरिएका विभिन्न रिट निवेदनहरूमाथि सुनुवाइ गर्दै सो आदेश दिएको हो। इस्लामाबाद उच्च अदालतका वकिल खालिद हुसेन ताजले ‘एक्स’मा लेखे अनुसार सरकारले सर्वोच्च अदालतको निर्देशन पालना गर्नुपर्छ र इमरान खानलगायत हरेक कैदीलाई सम्भव भएसम्मको उत्कृष्ट उपचार उपलब्ध गराउनु सरकारको दायित्व हो।   ‘जब ७० वर्षभन्दा बढी उमेरका व्यक्ति जेलमा हुन्छन् र स्वास्थ्य समस्याबाट पनि पीडित हुन्छन्, तब सरकारले मानवीय संवेदनाका आधारमा पनि उनीहरूलाई उपचार र उपयुक्त चिकित्सा सुविधा उपलब्ध गराउनुपर्छ,’ उनले ‘एक्स’ मा लेखे, ‘यो कुनै राजनीतिक दल वा व्यक्तिको विषय होइन, बरु मानव अधिकार र आधारभूत मानवीय संवेदनाको विषय हो।’ ताजले थपे कि इमरान प्रधानमन्त्री हुँदा उनी आफैँ पनि अडियाला जेलमा थुनिएका थिए र जेल जीवनका कठिनाइहरूबारे राम्ररी जानकार थिए। वरिष्ठ पत्रकार मेहर बोखारीले ‘एक्स’मा उल्लेख गरे अनुसार अतिरिक्त महान्यायाधिवक्ताले सर्वोच्च अदालतको आदेशको कडा विरोध गरे र सरकार तयार नभएको दाबी गरे। ‘इमरान खानलाईे अन्यत्र सार्ने विषयमा अधिकारीहरू अझै पनि छलफल गर्दैछन्, ७ महिनासम्मको विरोध तथा अधिकार र अदालतका आदेशहरूको अवज्ञा पछि अब सरकारसँग कुनै विकल्प बाँकी छैन,’ उनले लेखिन्। उनले यो पनि उल्लेख गरिन् कि उक्त आदेशले उनलाई अस्पतालबाट डिस्चार्ज गर्ने मिति तोक्नु अघि नै उपचार गराउने अनुमति दिएको छ।   

पदमुक्त गरिएका युक्रेनी रक्षा मन्त्रीले भने, ‘तत्काल राष्ट्रपति निर्वाचन गरौं’

किभ, ३ भदौं । युक्रेनका पूर्व रक्षामन्त्री मिखाइलो फेडोरोभले युद्धकै बीचमा निर्वाचन गराउनु पर्ने माग गरेका छन्।   फेब्रुअरी २०२२ मा रुससँग युद्ध सुरु भएयता भोलोडिमिर जेलेन्स्कीको राष्ट्रपतीय कार्यकालका लागि यसलाई धेरैले सबैभन्दा ठूलो चुनौतीका रूपमा हेरेका छन्।   ३५ वर्षीय फेडोरोभले मंगलबार युट्युबमा पोस्ट गरिएको भिडियोमा भने, ‘लोकतन्त्र रुसको बन्धक बन्न सक्दैन, हामी एक स्वतन्त्र युरोपेली राष्ट्रका रूपमा रहिरहन चाहन्छौं ।’ उनका अनुसार सोही उद्देश्य अनुसार संघर्ष गरिरहेको छ।   रुसको आक्रमणयता युक्रेनमा सैनिक शासन छ, जसको अर्थ निर्वाचनहरू स्थगित गरिएका छन्। भिडियोमा जेलेन्स्कीको नाम नलिएका फेडोरोभलाई रक्षामन्त्रीमा नियुक्त भएको ६ महिना पछि अर्थात् जुलाईको अन्त्यतिर अप्रत्याशित रूपमा पदबाट हटाइएको थियो।   फेडोरोभको भिडियोमाथि जेलेन्स्कीले अहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन् । फेडोरोभलाई पदबाट हटाउने निर्णयले देशभर विरोध प्रदर्शनहरू निम्त्याएको थियो।   रक्षामन्त्रीको कार्यकालमा फेडोरोभले मन्त्रालयमा नयाँ ऊर्जा भर्ने, भ्रष्टाचारविरुद्धको अभियानको नेतृत्व गर्ने तथा रणभूमिको कार्यसम्पादन विश्लेषण र सुधार गर्न तथ्यांकको प्रयोग गर्ने काम गरेको श्रेय पाएका थिए।   उनलाई पदबाट हटाउने निर्णय सेनाका कमान्डर इन चिफ ओलेक्सान्डर सिर्स्कीसँगको तनाबसँग सम्बन्धित रहेको व्यापक रूपमा मानिन्छ। युक्रेनी राष्ट्रपति माथि हप्तौंसम्म चलेको विरोध प्रदर्शनको दबाब बढे पछि केही सातामै सिर्स्कीलाई पनि पदबाट हटाइएको थियो।   युट्युब भिडियोमा फेडोरोभले आफ्ना राजनीतिक योजनाबारे कुनै संकेत गरेका छैनन्  । बरु उनले ‘दीर्घकालीन युद्धको अवस्थामा पनि युक्रेनलाई पूर्ण लोकतान्त्रिक प्रक्रिया पुनःस्थापना गर्न सक्षम बनाउने कानुनी, सुरक्षित र यथार्थपरक संयन्त्र’को आवश्यकतामा जोड दिए।

खेल
पीताको निधन पछिको पहिलो गोल हान्दा मेस्सी बने भावुक
यी हुन् एसीयाली खेलकुदमा भाग लिन गइरहेका तीन चर्चित खेलाडी

टाेकियो, ४ भदौं । जापानमा अर्को महिना एसियाली खेलकुद सुरु हुँदैछ। यस प्रतियोगितामा असाधारण प्रतिभा भएका किशोर किशोरी खेलाडीहरू र ओलम्पिक भन्दा पनि बढी संख्यामा खेलाडीहरूको सहभागिता रहनेछ । सेप्टेम्बर १९ देखि अक्टोबर ४ सम्म नागोया र फराकिलो आइची क्षेत्रमा आयोजना हुने यस कार्यक्रममा करिब १५ हजार खेलाडी तथा खेल अधिकारीहरूको सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ।   प्रतियोगितामा भाग लिनेहरू मध्ये फिलिपिन्सकी चर्चित टेनिस खेलाडी अलेक्जान्ड्रा इला तथा विश्व स्तरीय प्रतिभाका रूपमा चिनिएका १५ वर्षीय भारतीय क्रिकेटर वैभव सूर्यवंशी र १३ वर्षीया चिनियाँ पौडीबाज यु जिदी पनि समावेश रहेका छन्। नागोयामा प्रतिस्पर्धा गर्ने प्रमुख खेलाडीहरूमध्ये एला पनि हुनेछिन् र २१ वर्षीया यी खेलाडी महिला टेनिसमा आफ्नो तीव्र प्रगतिलाई निरन्तरता दिने प्रयासमा हुनेछिन्।   विश्व वरीयताको २०औं स्थानमा रहेकी उनी यसै महिनाको सुरुमा वासिङ्टन ओपन जित्दै डब्लुटिए उपाधि जित्ने फिलिपिन्सकी पहिलो खेलाडी बनेकी थिइन्। उनी आफ्नो देशमा निकै चर्चित छिन्, उनले टेनिसप्रति व्यापक चासो जगाएकी छिन् र युवाहरूलाई यो खेलमा लाग्न प्रेरित गरेकी छिन्।   विश्व क्रिकेटमा एक प्रमुख नयाँ प्रतिभाका रूपमा आफूलाई चिनाएका सूर्यवंशीले पनि सबैको ध्यान तान्नेछन्। प्रतिभाशाली किशोर खेलाडी सूर्यवंशी गत महिना इङ्ल्यान्डविरुद्धको ट्वान्टी २० खेलमा डेब्यु गर्दै भारतको प्रतिनिधित्व गर्ने सबैभन्दा कान्छा क्रिकेटर बनेका थिए। सूर्यवंशी जापानको नवनिर्मित क्रिकेट मैदानमा स्वर्ण जित्ने आशामा हुने छन्, जहाँ पुरुषतर्फको फाइनलमा साविक विजेता भारतको सामना उसका कट्टर प्रतिद्वन्द्वी पाकिस्तानसँग हुन सक्छ।   उता, चीनकी पौडीबाज युले पनि पौडीमा गरेको आश्चर्यजनक प्रगतिका कारण आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाएकी छिन्स उनले गत वर्ष महिला २०० मिटर इन्डिभिजुअल मेडलेमा नयाँ एसियाली कीर्तिमान कायम गरेकी थिइन्। अक्टोबरमा १४ वर्ष पुग्न लागेकी यु चिनियाँ टोलीको हिस्सा हुनेछिन्, जसले सन् २०२३ मा हाङझाउ एसियाली खेलकुदमा आफ्नै भूमिमा वर्चस्व जमाए पछि पुनः पदक तालिकाको शीर्ष स्थान हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

स्पेनिश कप्तान रोड्री ४ बर्षका लागि ६५ मिलियनमा बार्सिलोनामा अनुबन्ध

काठमाडौं, ३ भदौं । म्यानचेस्टर सिटीबाट बार्सिलोना सरुवा भएपछि स्पेनका विश्वकप विजेता रोड्रीले आफू नयाँ उत्साह पुनः महसुस गर्न तयार रहेको बताएका छन्।   सन् २०१९ मा एट्लेटिको मड्रिड छोडे यता पहिलो पटक स्पेनिस फुटबलमा फर्किएका २०२४ का ब्यालोन डी ओर विजेता रोड्रीले बार्सिलोनासँग करिब ६ करोड ५० लाख पाउन्ड को सम्झौता रकममा ‘नु क्याम्प’ अर्थात बार्सिलोनाको घरेलु मैदानमा चार वर्षका लागि सम्झौता गरेका छन्। ‘म मेरो करियरको यो नयाँ चरणलाई लिएर निकै खुसी र उत्साहित छु। यो एउटा नयाँ चुनौती हो, नयाँ कुराहरू अनुभव गर्ने र त्यो उत्साह पुनः महसुस गर्ने अवसर हो,’ रोड्रीले भने, ‘म एउटा उच्च महत्वाकांक्षी क्लबमा आएको छु, जुन मेरो व्यक्तित्वसँग साँच्चै मेल खान्छ, त्यसैले यस सिजन हाम्रा लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न म सक्दो सहयोग गर्ने प्रयास गर्नेछु।’   जर्मन प्रशिक्षक हान्सी फ्लिकको नेतृत्वमा खेल्ने सम्भावना बारे रोड्रीले भने, ‘म यस्ता प्रशिक्षक पाउन पाउँदा खुसी छु, जसले मेरो करियरमा धेरै योगदान पुर्‍याउनेछन् भन्ने मलाई लाग्छ। यो शैली मैले पहिले अनुभव गरेको भन्दा केही फरक छ, त्यसैले यो फलदायी हुनेछ र एक खेलाडीको रूपमा मलाई अघि बढ्न मद्दत गर्नेछ।’   विश्वकप २०२६ को बिजेता टोली स्पेनको कप्तानसमेत रहेका ३० वर्षीय रोड्रीले सिटीमा ७  सिजन बिताए पछि क्लब छोडेका छन्। यस अवधिमा उनले २९८ खेल खेले र १२ वटा प्रमुख उपाधिहरू जितेका थिए, जसमा चार प्रिमियर लिग उपाधि, दुई एफए कप, तीन ईएफएल  कप र २०२३ को च्याम्पियन्स लिग समावेश रहेका छन्।   क्लबमा उनका अन्तिम दुई सिजन चोटका कारण प्रभावित भए पनि उनी यस गर्मीको विश्वकपमा उत्कृष्ट लयमा फर्किएका थिए । स्पेनले दोस्रो पटक उपाधि जित्दा उनी ‘प्लेयर अफ द टुर्नामेन्ट’ अर्थात प्रतियोगिताको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका थिए ।   सिटीका समर्थकहरूका लागि बिदाइ सन्देशमा रोड्रीले भने, ‘हामीले हासिल गरेका उपलब्धिहरूप्रति गर्व र धेरै अविस्मरणीय क्षणहरूप्रति कृतज्ञताका साथ म क्लब छोड्दैछु, यी वर्षहरूमा हामीले सँगै गरेका कामहरू निकै विशेष र अविस्मरणीय छन्।’   ‘सिटीले मलाई एक खेलाडीको रूपमा मात्र होइन, एक व्यक्तिको रूपमा पनि विकास गर्न मद्दत गर्‍यो। मैले मेरा भाइलाई म्यानचेस्टर मेट्रोपोलिटन युनिभर्सिटीबाट स्नातक गरेको देखें। मैले मेरी प्रेमिकालाई एनएचएसमा काम गरिरहेको देखें। म्यानचेस्टरले मेरो सम्पूर्ण जीवनलाई आकार दियो,’ उनले बिदाइ सम्बोधन गर्दै भने ।   रोड्री भन्छन्, ‘क्याटालान महारथी बार्सिलोनाका लागि खेल्नु एउटा सपना हो।

मेस्सीलाई सम्झाउने यी उत्कृष्ट १० खेल, जो सर्बकालिक छन्

काठमाडौं, १ भदौं । आफ्ना पिता जर्जको निधनपछि लियोनेल मेस्सी फुटबलमा आफ्नो भविष्यबारे विचार गरिरहेका छन्।   अर्जेन्टिनाका ३९ वर्षीय फरवार्ड मेस्सी सन् २०२८ सम्मका लागि इन्टर मियामीसँग आबद्ध छन्, सो सम्म उनले कम्तिमा क्लब म्याच खेल्ने लगभग निश्चित जस्तै छ ।    तर, आफ्ना पिताप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्ने क्रममा उनले सन्यासको संकेत गर्दै भने, ‘मलाई थाहा छैन कसरी अघि बढ्ने। म केवल फुटबल खेल्थें तर अब म पक्का छैन कि म यसलाई अझै कति समयसम्म निरन्तरता दिनेछु।’   उनले बार्सिलोना, पेरिस सेन्ट जर्मेन, इन्टर मियामी र अर्जेन्टिनाका लागि गरी कुल ९२१ गोल ​​गरेर रेकर्ड बनाइसकेका छन ।   उसो भए, जानौं मेस्सीको खेल जीवनका महत्वपुर्ण क्षणहरूका बारेमाः बीबीसी स्पाेर्टसका अनुसार मेसीले आफ्नो खेल जीवनको पहिलो ह्याट्रिक फुटबलको सबैभन्दा ठूलो खेलमध्ये एक मानिने ‘एल क्लासिको’ मा पूरा गरेका थिए। सन् २००७ को मार्च १० मा चिर प्रतिद्वन्द्वी रियल म्याड्रिडविरुद्ध ३–३ को बराबरीमा टुंगिएको खेलमा उनले बार्सिलोनाका लागि सबै तीन गोल गरेका थिए। ‘क्याम्प नोउ’मा गरिएको यो उनको पहिलो ह्याट्रिक थियो, जसमा केही डिफेन्डरहरूलाई छक्याउँदै खेलको अन्तिम क्षणमा गरेको उत्कृष्ट गोल पनि समावेश थियो। सम्भवतः यही त्यो क्षण थियो जब उनी घर घरमा चिनिने नाम बने।   त्यो ह्याट्रिक गरेको एक महिनाभन्दा केही समय पछि नै मेस्सीले एउटा यस्तो गोल गरे जसलाई सायद उनले आफ्नो बाँकी शानदार खेल जीवनमा कहिल्यै उछिन्न सकेनन्। यो गोल १८ अप्रिल २००७ मा कोपा डेल रेको सेमिफाइनलको पहिलो लेगमा गेटाफेविरुद्ध ५–२ को जित निकाल्ने क्रममा सम्भव भएको थियो।   सन् १९८६ को विश्वकपमा इङ्गल्याण्डविरुद्ध आफ्नै देशका डिएगो म्याराडोनाले गरेको ‘ह्यान्डबल’ नभएको गोलसँग आश्चर्यजनक रूपमा मिल्दोजुल्दो शैलीमा मेस्सीले आफ्नै हाफबाट बल अघि बढाए, करिब पाँच जना डिफेन्डरलाई छले, गोलकिपरलाई पनि पछि पारे र बललाई जाली चुमाएर उनले फुटबलमा जादुमय शैली देखाए ।   अहिले सुन्दा हास्यास्पद लागे पनि सन् २००९ मा केही अङ्ग्रेजी फुटबल समर्थक र पत्रकारहरूले युरोपमा अङ्ग्रेजी टोलीहरू विरुद्ध मेस्सीले राम्रो प्रदर्शन गर्न सक्छन् कि सक्दैनन् भनेर प्रश्न उठाएका थिए किनभने त्यसबेलासम्म उनले प्रिमियर लिगका टोलीहरूसँगको १० वटा च्याम्पियन्स लिग खेलमा गोल गर्न सकेका थिएनन्।   तर, म्यानचेस्टर युनाइटेडविरुद्धको आफ्नो पहिलो च्याम्पियन्स लिग फाइनलमा,  जुन खेललाई ‘मेस्सी बनाम क्रिस्टियानो रोनाल्डो’ को भिडन्तका रूपमा प्रचार गरिएको थियो, जाभीको क्रसमा बक्स भित्र सबैभन्दा माथि उफ्रेर ‘हेडर’ मार्फत गोल गरेपछि भने सबै शङ्काहरू मेटिए। त्यसको दुई वर्ष पछि सर एलेक्स फर्गुसनको टोलीविरुद्धको अर्को फाइनल खेलमा पनि गोल गर्दै उनले आफ्नो चौथो मध्ये तेस्रो च्याम्पियन्स लिग उपाधि जिताउन भुमिका खेले ।   सन् २०१० को च्याम्पियन्स लिगको क्वार्टर फाइनलमा आर्सनलविरुद्धको घरेलु खेलमा ४–१ को जित निकाल्ने क्रममा मेसीले आफ्नो खेल जीवनमा पहिलो पटक चार गोल गरेका थिए। त्यसमध्ये सबैभन्दा उत्कृष्ट गोल गोलरक्षक म्यानुएल अल्मुनियाको टाउकोमाथिबाट ‘चिप’ गरेर पूरा गरेको ह्याट्रिक गरिएको थियो।   दुई वर्षपछि बायर लेभरकुसेनविरुद्धको अन्तिम १६ को खेलमा ७–१ को जित निकाल्दा उनले गरेको पाँच गोलको प्रदर्शनलाई पनि विशेष रूपमा उल्लेख गर्नुपर्छ। च्याम्पियन्स लिगको इतिहासमा रोनाल्डो पछि १२९ गोलसहित उनी सर्वाधिक गोलकर्ताको सूचीमा दोस्रो स्थानमा छन्। २० मार्च २०१२ मा ग्रानाडा विरुद्धको खेलमा ह्याट्रिक गर्दै मात्र २४ वर्षको उमेरमा मेसीले बार्सिलोनाका लागि सर्वाधिक गोलको कीर्तिमान शानदार ढंगले तोडेका थिए ।   उनले आफ्नो पहिलो गोलमार्फत सिजर रोड्रिगेजको २३२ गोलको ६० वर्ष पुरानो कीर्तिमान बराबरी गरेका थिए भने दोस्रो गोलमार्फत त्यसलाई तोडन सफल भएका थिए र तेस्रो गोलमार्फत कीर्तिमानलाई अझ फराकिलो बनाए। सन् २०२१ मा बार्सिलोना छोड्दासम्म उनले यो संख्यालाई ६७२ गोलसम्म पुर्‍याइसकेका थिए।   यस्तो अचम्मलाग्दो तथ्याङ्क जसको सत्यता यकिन गर्न तपाईंले फेरि एकपटक जाँच गर्नुपर्ने हुन्छ। सन् २०१२ को डिसेम्बर २२ मा रियल भालाडोलिडविरुद्ध बार्सिलोनाले ३ १ को जित हासिल गर्दा मेसीले त्यस वर्षको आफ्नो ९१ औँ गोल गरेका थिए। यस उपलब्धिले उनलाई ‘गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्ड्स’ मा स्थान दिलायो।   क्लब र राष्ट्रका लागि खेलेका कुल ६९ खेलमा उनले बार्सिलोनाका लागि ७९ र अर्जेन्टिनाका लागि १२ गोल गरेका थिए। ती गोलहरूको बलमा मेसीले लगातार चौथो पटक ‘बालोन डी ओर’ जिते, जुन त्यसबेलासम्म अभूतपूर्व उपलब्धि थियो  । यद्यपि सन् २०१२ मा उनले जितेको एकमात्र उपाधि ‘कोपा डेल रे’ मात्र थियो। ह्याट्रिकमार्फत मेस्सीले तोडेको यो दोस्रो ठूलो कीर्तिमान थियो। २२ नोभेम्बर २०१४ मा सेभियाविरुद्धको खेल ५–१ ले जित्दा उनले तीन गोल गर्दै ला लिगाको इतिहासमै सर्वाधिक गोलकर्ता बन्ने उपलब्धि हासिल गरे।   मेस्सीले सुरुमा फ्रि किक मार्फत एथलेटिक क्लबका फरवार्ड टेल्मो जाराले सन् १९५५ मा कायम गरेको २५१ गोलको कीर्तिमान बराबरी गरेका थिए र त्यसपछि तेस्रो गोल गर्दै उक्त कीर्तिमान तोडेर आफ्नो संख्या अझ बढाए। अन्ततः उनले ४७४ गोलको आँकडा छोए, जुन रियल म्याड्रिडका लागि रोनाल्डोले गरेको ३११ गोलको तुलनामा निकै बढी हो। २३ अप्रिल २०१७ मा रियल म्याड्रिड विरुद्ध बार्सिलोनाले ३–२ को जित हासिल गर्दा विभिन्न घटनाक्रम र कथ्यहरू एकै ठाउँमा जोडिएजस्तो देखिन्थ्यो।   मेसीले खेलको अन्तिम समय अर्थात इन्जुरी टाइम मा गोल गरे, उनले पेनाल्टी क्षेत्रको छेउबाट आएको बललाई  वान टच अर्थात बल नरोकी प्रहार गर्दै गोलमा परिणत गरे। ‘एल क्लासिको’ मा जित दिलाउने यो गोल बार्सिलोनाका लागि उनको ५०० औँ गोल थियो र यसले उनको टोलीलाई अंक तालिकाको शीर्ष स्थानमा पुर्‍यायो यद्यपि त्यस सिजनको अन्त्यमा भने रियलले नै लिग उपाधि जित्यो।   त्यति मात्र होइन, उनले एउटा यादगार शैलीमा गोलको खुसी मनाए, उनले आफ्नो जर्सी फुकालेर ‘बर्नाबेउ’ का समर्थकहरूले आफ्नो नाम देख्न सकून् भन्ने गरी त्यसलाई अगाडि फैलाएर देखाए।   अगस्ट २०२१ मा लगभग अकल्पनीय घटना घट्यो जब मेस्सीले ‘फ्री ट्रान्सफर’ मार्फत बार्सिलोना छोडे। २१ वर्ष, ६७२ गोल र ३५ वटा उपाधि जिते पछि उनले क्लब छोडेका थिए । किनभने ‘ला लिगा’ को तलब सीमाका कारण क्लबले उनीसँग सहमति भएको नयाँ सम्झौता कार्यान्वयन गर्न सकेन।   एक भावुक पत्रकार सम्मेलनमा आँखाभरि आँसु पार्दै मेस्सीले भने, ‘म र मेरो परिवार विश्वस्त थियौं कि हामी यहीं अर्थात् आफ्नै घरमा रहनेछौं, म यो क्लब छोड्न चाहन्नँ, यो मलाई अति प्रिय क्लब हो र यो यस्तो क्षण हो, जसको मैले अपेक्षा गरेको थिइनँ।’   त्यो बेला म्यानचेस्टर सिटीसँग उनको नाम जोडिए पनि अन्ततः उनी पेरिस सेन्ट जर्मेनमा आबद्ध भए। ११ जुलाई २०२१ मा ३४ वर्षको उमेरमा मेस्सीले आफ्नो पहिलो वरिष्ठ अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि जिते । कोपा अमेरिकाको फाइनलमा अर्जेन्टिनाले माराकाना रंगशालामा ब्राजिललाई १–० ले पराजित गरेर सो उपाधी जितेका थिए । चार गोल गरेका उनलाई प्रतियोगिताको उत्कृष्ट खेलाडी अर्थात प्लेयर अफ द टुर्नामेन्ट घोषित गरियो।   खेलको अन्तिम सिठ्ठी बज्दा भावुक बनेका मेस्सी भुइँमा ढले भने जितको खुसी मनाउने क्रममा उनका सहकर्मीहरूले उनलाई हावामा उचालेका थिए। त्यसको तीन वर्षपछि उनले आफ्नो दोस्रो कोपा अमेरिका उपाधि जिते। यो एउटा यस्तो विजय र क्षण थियो जुन कहिल्यै नहुने जस्तो देखिन्थ्यो किनकि मेस्सीले यसअघि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्न्यास लिइसकेका थिए र पछि मात्रै फर्किएका थिए।   उनी सर्वकालीन महान् फुटबलर हुन् कि होइनन् भन्ने बहसहरूमा सधैं उनकै विपक्षमा उठाइने मुख्य कुरा यही थियो। विश्वकपको इतिहासकै उत्कृष्ट मानिएको फाइनलमा अर्जेन्टिनाले फ्रान्सलाई पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित गर्दा मेस्सीले दुई गोल गर्नुका   साथै निर्णायक भूमिका निर्वाह गरे । उक्त खेल निर्धारित समयमा ३–३ को बराबरीमा सकिएको थियो। नकआउट चरणका प्रत्येक खेलमा गोलसहित कुल सात गोल गरेका उनलाई ‘प्लेयर अफ द टुर्नामेन्ट’ घोषित गरियो।   बार्सिलोना छोडेपछि मेस्सीले थप दुई ‘बालोन डी ओर’ जिते, एउटा पेरिस सेन्ट(जर्मेनमा रहँदा र अर्को इन्टर मियामीमा रहदाँ, जससँगै उनको कीर्तिमानी संख्या ८ पुगेको छ। उनले पछिल्लो पटक अक्टोबर २०२३ मा यो अवार्ड जितेका थिए  । त्यसअघि उनले विश्वकपको उपाधि जितेका थिए र आफ्नो ‘मेजर लिग सकर’ टोलीलाई ‘लिग्स कप’ जिताउँदै क्लबको पहिलो उपाधि दिलाउन मद्दत गरेका थिए।   ‘मैले यस्तो खेल जीवन र यति धेरै उपलब्धिहरूको कल्पना पनि गरेको थिइँन, साथै, इतिहासकै उत्कृष्ट टोलीको हिस्सा बन्न पाउनु मेरो लागि ठूलो सौभाग्यको कुरा हो,’ उनले भनेका थिए, ‘ती सबै ‘बालोन डी ओर’े अवार्डहरू आ आफ्नै कारणले विशेष छन्।’   विश्वकप २०२६ मा गरेका ८ गोलसँगै विश्वकपमा उनको कुल गोल संख्या २१ पुग्यो, जुन अहिलेसम्मकै सर्वाधिक हो, यद्यपि पछि एम्बाप्पेले इङ्ल्यान्डसँगको ‘ब्रोन्ज फाइनल’ अर्थात तेस्रो स्थानका लागि खेलिएको खेलमा गोल गर्दै त्यो संख्यालाई २२ पुर्‍याएका छन् ।   ३९ वर्षको उमेरमा मेस्सीको विश्वकप यात्रा निराशाजनक रूपमा टुंगिएको हुन सक्छ किनकि अर्जेन्टिना फाइनलमा स्पेनसँग पराजित भयो तर व्यक्तिगत रूपमा भने फुटबलको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा बिताएको त्यो एक महिना यस्तो रह्यो जसलाई कमैले मात्र बिर्सन सक्नेछन्।   यदि सन् २०२६ उनको अन्तिम विश्वकप हुने थियो भने मेस्सीले पक्कै पनि शानदार ढंगले यसको समापन गर्ने थिए तर पनि मेस्सी सर्बकालिक खेलाडी हुन भन्ने कुनै शंका छैन् ।  

म्यानचेस्टर सिटीका तिजानी ५.२० करोड पाउन्डमा साउदी क्लबमा

काठमाडौं, २९ साउन । म्यानचेस्टर सिटीका मिडफिल्डर तिजानी रेइन्डर्स ५ करोड २० लाख पाउन्डको सम्झौतामा साउदी प्रो लिगको क्लब अल कादसियामा आबद्ध हुने तयारीमा छन्।   सिटीले यी डच खेलाडीका लागि रकममा सहमति जनाएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन । उनी गत गर्मीमा एसी मिलानबाट सिटीमा आउँदा ४ करोड ६५ लाख पाउन्डमा अनुबन्धित भएका थिए।   सिटीमा रेइन्डर्सको सुरुवात उत्कृष्ट भए पनि पेप ग्वार्डिओलाको क्लबमा अन्तिम सिजन मानिएको सो अवधिमा उनले उल्लेख्य प्रभाव पार्न संघर्ष गरेका थिए । जसमा उनले ४७ खेलमा ७ गोल गरेका थिए ।   लिभरपूल, सेल्टिक र लेस्टरका पूर्व प्रशिक्षक ब्रेन्डन रोजर्सले सम्हालेको टोलीमा जाने सम्भावना बीच २८ वर्षीय रेइन्डर्सले बिहीबार सिटीको मुख्य टोलीभन्दा अलग रहेर प्रशिक्षण गरेका थिए ।   रेइन्डर्सको बहिर्गमन सिटीको मिडफिल्डमा हुन लागेको ठूलो फेरबदलको एक हिस्सा जस्तो देखिन्छ  ।    

शिक्षा
केयुको उपकुलपतिमा बिबेक बराल नियुक्त
लर्डबुद्दमा `एमबि ईन एआई` र `डिजिटल लिडरसिप´सुरू
मान्छे जस्तै देखिने रोबोट शिक्षिका अति ‘सेक्सी’ भए पछि तिब्र आलोचना
भारतका नवनियुक्त शिक्षा मन्त्रीले भने, ‘जिम्मेवारी पूर्ण इमानदारी र निष्ठाका साथ पूरा गर्नेछु'
शिक्षा मन्त्रीको राजिनामा पछि क्रकोच संस्थापकले भने, 'अझै दुई माग पुरा हुन बाँकी छ’
अन्ततः झुक्यो नरेन्द्र माेदी सरकार, शिक्षा मन्त्री प्रधानले दिए राजिनामा
अनसन तोडेकोमा आलोचना भए पछि वाङचुकले भने, ‘धिक्कार छ तिमीहरूलाई’