मेस्सीको अन्तर्राष्ट्रिय संन्यास: निस्सन्देह, एउटा फुटबल युगको अन्त्य
काठमाडाैं, १८ भदाैं । उनको वरिपरि सबैतिर अस्तव्यस्तता थियो। रातो जर्सी लगाएका खेलाडीहरू त्यस भीडभाडबीच एकअर्कालाई अँगालो हाल्दै खुसी र गौरवको क्षण साटिरहेका थिए। खेल सकिएपछि आँसु र आक्रोशका कारण उनका सहकर्मीहरूले खेलकुदको प्रतिस्पर्धालाई एउटा युद्धको रूप दिए। रंगशालाको संगीत, विजयी समर्थकहरूको हर्षोल्लासको आवाज र पराजित पक्षका गर्व तथा कृतज्ञता झल्काउने गीतहरू एकआपसमा मिसिएका थिए। उनको दृष्टि आफ्ना देशवासीहरूले भरिभराउ दर्शकदीर्घामा अडिएको थियो। कसै-कसैले उनले रिसका कारण पुरस्कार वितरण समारोहमा पिठ्युँ फर्काएको आरोप लगाए। तर वास्तवमा, लियोनेल मेसी ती दृश्यहरूलाई आफ्नो स्मृतिमा सँगाल्न र हरेक आवाज तथा भावनालाई मनमा बसाल्न चाहन्थे। उनी ती सबै कुरा आत्मसात् गर्न चाहन्थे, किनकि उनलाई थाहा थियो कि यो क्षण नै भविष्यमा यो दिनलाई सम्झिरहँदाको मुख्य आधार बन्नेछ। विश्वकपको फाइनल हारेकोमा उनी दुःखी थिए, तर उनी यसरी भक्कानिएर रोए किनभने उनलाई थाहा थियो कि यो अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीसँगको उनको अन्तिम खेल थियो। मेसी एक आप्रवासी हुन्, जसले आफ्ना लागि र आफ्नो परिवारका लागि राम्रो अवसरको खोजीमा बाल्यकालमै आफ्नो मातृभूमि छोडेका थिए, ठीक त्यसरी नै जसरी हरेक दिन लाखौं मानिसहरू आफ्नो देश छोडेर जान्छन्। र धेरैजसो आप्रवासीहरू झैं, उनले पनि आफ्नो देशप्रतिको प्रेम कहिल्यै बिर्सिएनन्। उनले अर्जेन्टिनाको सट्टा स्पेनको प्रतिनिधित्व गर्ने विकल्प रोज्न सक्थे; यस्तो निर्णय गरेको भए सायद उनले तीन वा चारवटा विश्वकप उपाधि जित्न सक्थे। तैपनि, उनले कहिल्यै आफ्नो जरालाई बिर्सिएनन् वा अस्वीकार गरेनन्। उनको असाधारण प्रतिभाका साथै पराई भूमिमा देखाएको विनम्रता र सम्मान नै ती मुख्य कारणहरू हुन्, जसले उनलाई ल्याटिन अमेरिकी मूलको एक विश्वव्यापी हस्तीका रूपमा स्थापित गरेका छन्। इतिहासकै महान् फुटबल खेलाडीले आफ्नो जीवनको सुरुवाती १३ वर्ष मात्र रोसारियोमा बिताएका थिए। उनको पृष्ठभूमिको कथा सबैलाई थाहा छ: उनमा 'ग्रोथ हर्मोन' (शारीरिक विकासका लागि आवश्यक हर्मोन) को कमी देखिएको थियो, जसको उपचार निकै महँगो थियो; उनको परिवारले त्यो खर्च धान्न सक्ने अवस्था थिएन र स्थानीय क्लबले पनि त्यसको जिम्मेवारी लिन अस्वीकार गरेको थियो। अन्ततः एफसी बार्सिलोनाले उनको उपचार खर्च व्यहोर्ने जिम्मा लियो। अर्जेन्टिनाको आर्थिक अवस्था, त्यस क्षेत्रका धेरैजसो देशहरूमा झैं, जटिल नै छ, जसका कारण प्रायः विदेश पलायन हुनु नै अघि बढ्ने एकमात्र व्यावहारिक विकल्प बन्न पुग्छ। क्याटालन क्लबको युवा टोलीमा उनी तुरुन्तै सबैको नजरमा परे। त्यसबेला 'ला पुल्गा' (अर्थात् 'भुसुना' वा 'सानो जीव') उपनामले चिनिने उनलाई स्पेनिस राष्ट्रिय टोलीबाट खेलाउने प्रयासहरू पनि सुरु भए। तर, उनी र उनको परिवारको आफ्नो जन्मभूमिप्रतिको लगाव निकै बलियो थियो। सानै उमेरमा दिएको एक अन्तर्वार्तामा उनले "अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्ने" आफ्नो सपना रहेको बताएका थिए। यसैलाई मध्यनजर गर्दै अर्जेन्टिनी फुटबल संघले तत्कालै कदम चाल्यो र मेसीलाई 'अन्डर-२०' (२० वर्षमुनिको) टोलीबाट डेब्यु गराउन एउटा मैत्रीपूर्ण खेलको आयोजना गर्यो, ताकि उनी अर्जेन्टिनासँगै आबद्ध रहून्। यसरी २९ जुन २००४ मा अर्थात् १७ वर्ष पुगेको केही दिनमै उनको यात्राको सुरुवात भयो। अर्जेन्टिनी समर्थकहरू उनलाई सिनियर राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्दै गरेको हेर्न आतुर थिए। त्यो क्षण १७ अगस्ट २००५ मा हंगेरीविरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलमा आयो। आश्चर्यजनक कुरा के भने, मेसी दोस्रो हाफको १९औं मिनेटमा मैदान प्रवेश गरे, तर त्यसको केही सेकेन्डमै उनलाई अनुचित ढंगले मैदानबाट बाहिर पठाइयो (रातो कार्ड देखाइयो)। सायद यो एउटा यस्तो संकेत थियो, जसले अन्तर्राष्ट्रिय सफलताको उनको यात्रा सहज नहुने कुराको संकेत गरिरहेको थियो। आकाशे-नीलो र सेतो जर्सीमा मेसीको महानताको दायरा बुझ्न विगतमा एकपटक फर्केर हेर्नु सान्दर्भिक हुन्छ। उनको यात्रा कुनै उत्कृष्ट चलचित्रको पटकथामा देखिने 'नायकको यात्रा' (hero's path) जस्तै थियो- धरातलबाट शिखरसम्मको यात्रा। अर्जेन्टिनामा निराशा र कुण्ठाले भरिएको समयमा उनको आगमन भएको थियो। राष्ट्रिय गौरव पुनर्स्थापना गर्न देश 'नयाँ म्याराडोना'को खोजीमा निरन्तर लागिपरेको थियो। अझ रोचक वा भनौँ जटिल कुरा त के भने, मेसी पनि बायाँ खुट्टाले खेल्ने खेलाडी थिए, १० नम्बरको जर्सी लगाउँथे र आफ्नो खेलले सबैलाई मन्त्रमुग्ध पार्थे। उनीमाथि गरिएको तुलना जति अपरिहार्य थियो, त्यति नै अनुचित पनि; जसले उनको काँधमा भारी दबाब सिर्जना गर्यो। बार्सिलोनासँग उनले लगभग सबै उपाधि जितिरहँदा, वरिष्ठ राष्ट्रिय टोलीसँग भने उपाधि जित्ने अवसर उनलाई जुरेन। आफ्नै देशमा उनले कडा आलोचनाको सामना गर्नुपर्यो। राष्ट्रिय टोलीको जर्सीप्रतिको उनको लगाव, उनको मनोवृत्ति र हरेक कुरामाथि प्रश्न उठाइयो। खेल सुरु हुनुअघि "राष्ट्रिय गान नगाएको" भन्दै पनि उनको निरन्तर आलोचना हुन्थ्यो। र, यो आलोचना उनैमाथि लक्षित थियो जसले चाहेको भए विश्वको अन्य कुनै ठाउँमा सजिलो बाटो रोज्न सक्थे। तैपनि, उनले संयमता अपनाउँदै र एउटा उदाहरण प्रस्तुत गर्दै ती सबै आलोचनालाई धैर्यपूर्वक झेले। त्यसपछि सन् २०१४ को ब्राजिल विश्वकप आयो। "निकटतम प्रतिद्वन्द्वी" (intimate enemy) को भूमिमा आयोजना भएको विश्वकप। अर्जेन्टिना २४ वर्षपछि फाइनलमा पुग्यो। सबै कुरा उत्कृष्ट देखिन्थ्यो; यो नै त्यो अन्तिम र महत्त्वपूर्ण उपाधि हुने अपेक्षा थियो। तर जर्मनीको योजना अर्कै थियो। त्यसपछि चिलीविरुद्धका लगातार दुई कोपा अमेरिका फाइनलमा थप दुईवटा पीडादायी हार बेहोर्नुपर्यो। मेसी पूर्ण रूपमा निराश भए र हार माने: "मैले अब चारवटा फाइनल गुमाइसकेको छु- 'राष्ट्रिय टोलीसँगको मेरो समय सकियो। चारवटा फाइनल। यो मेरा लागि होइन रहेछ। दुर्भाग्यवश, मैले प्रयास गरें। म यही सबैभन्दा बढी चाहन्थें। यो मेरा लागि सम्भव भएन, तर मलाई लाग्छ अब यति नै हो।" तर एक सच्चा च्याम्पियनका रूपमा उनले आफ्नो निर्णयमा पुनर्विचार गरे र छिट्टै राष्ट्रिय टोलीमा फर्किए। त्यो समय उनको अन्तर्राष्ट्रिय खेल जीवनको सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण कालखण्ड थियो। फाइनलमा हार बेहोरेपछि, टोली मुस्किलले 'रूस २०१८' का लागि छनोट भयो र प्रतियोगितामा निकै कमजोर प्रदर्शन गर्यो। सन् २०१९ मा, उनले आफ्नो खेल जीवनकै सबैभन्दा प्रेरणादायी भनाइहरूमध्ये एक व्यक्त गरे। उनले 'फक्स स्पोर्ट्स' मार्फत स्पष्ट पारे कि उनी हार मान्नेवाला छैनन्: "म अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीसँग कुनै उपाधि जितेर आफ्नो खेल जीवन टुंग्याउन चाहन्छु। र यदि त्यसो हुन सकेन भने पनि, कम्तीमा सम्भव भएसम्म हरेक पटक प्रयास गरेको त हुनेछु। मलाई पछ्याउने बालबालिकाका लागि यही सन्देश हो- फुटबलका लागि मात्र होइन, जीवनका लागि पनि। किनभने जीवन भनेकै यही हो: लड्नु, फेरि उठ्नु र पुनः प्रयास गर्नु; आफ्नो सपनाका लागि संघर्ष गर्नु।" सन् २०२१ मा ब्राजिलमा आयोजित 'कोपा अमेरिका' मा अन्ततः उनको प्रयास सार्थक भयो; त्यहाँ उनले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय डेब्युको १६ वर्षपछि पहिलो 'सिनियर' उपाधि उचाले। त्यस क्षणपछि उनीमाथिको दबाब हट्यो र उनको अद्भुत प्रतिभा कुनै बोझबिना निख्रिएर अघि बढ्यो। कतारमा आयोजित 'विश्वकप २०२२' मा मेसीले खेल जगतको सर्वोच्च उपाधि चुमे। त्यो क्षणसम्म पुग्न पार गरिएको कठिन यात्राले उनको विजयलाई अझ बढी सुखद र अर्थपूर्ण बनायो। प्रशंसकहरू उनको दृढता, विनम्रता र देशप्रतिको अटल निष्ठाको पक्षमा एकताबद्ध भएर उभिए। ३८ वर्षको उमेरमा आफ्नो छैटौं विश्वकप खेलिरहँदा उनले फेरि एकपटक आफू निर्णायक खेलाडी भएको प्रमाणित गरे। यदि कुनै शंका बाँकी थियो भने, म्याराडोनासँगको तुलनामा सधैं उठाइने अर्को एउटा प्रश्नको पनि उनले जवाफ दिए: उत्कृष्ट प्रदर्शनमार्फत उनले कट्टर प्रतिद्वन्द्वी इङ्ल्यान्डलाई प्रतियोगिताबाट बाहिर पठाए। यसपटक भने, स्पेनविरुद्धको फाइनल खेलमा उनको शरीरले उनलाई आफ्नो सामान्य 'सुपरसोनिक' (अत्यन्त तीव्र र उच्च) स्तरमा खेल्न साथ दिएन। त्यसैले, एउटा आदर्श अन्त्य सम्भव भएन। तर यस प्रतियोगितापछि, मेसी सर्वकालीन महान् खेलाडी हुन् भन्ने कुरामा व्यापक सहमति बन्यो। राष्ट्रिय टोलीबाट कप्तानको सन्न्यास कुनै आश्चर्यको विषय थिएन। बुबाको निधनले उनलाई गहिरो चोट पुर्याएको थियो, जुन उनको भावुक बिदाइ मन्तव्यमा झल्किन्थ्यो: "तपाईं बिना म के गर्नेछु, मलाई थाहा छैन; कसरी अघि बढ्ने भन्ने पनि मलाई थाहा छैन। मैले फुटबल मात्र खेलेको छु र अब म यो खेल अझै कति समयसम्म जारी राख्न सक्छु भन्नेमा मलाई गम्भीर शंका छ।" साथै, उनी ३९ वर्षका भइसकेका छन् र उमेरको प्रभाव देखिन थालेको छ। तैपनि, यो बिदाइ जति नै स्वाभाविक र अपेक्षित भए पनि, यसले दिने पीडामा भने कुनै कमी आउँदैन। जीवनमा केही अनुभवहरू अद्वितीय र कहिल्यै नदोहोरिने खालका हुन्छन्। खेलप्रेमीहरू माइकल जोर्डन, रोजर फेडेरर वा अन्य महान् खेलाडीहरू (GOATs) लाई प्रत्यक्ष देख्न पाउनुको सौभाग्य बुझ्छन्। यो विशाल आकाशमा अन्यभन्दा चम्किलो र अद्वितीय रङको उल्कापिण्ड गुज्रिएको हेर्नुजस्तै हो, जुन कहिल्यै दोहोरिँदैन। उनको प्रतिभाको आनन्द अझै पनि एमएलएस (MLS) मा लिन सकिन्छ, यद्यपि उनले व्यावसायिक खेलाडीका रूपमा आफ्नो समय सकिँदै गरेको संकेत दिइसकेका छन्। निस्सन्देह, एउटा युगको अन्त्य भएको छ- केवल अर्जेन्टिनीहरूका लागि मात्र होइन, सम्पूर्ण फुटबल प्रेमीहरूका लागि। आफ्नो बिदाइ सन्देशको अन्त्यमा मेसी लेख्छन्, "मलाई अर्जेन्टिनी बनाएकोमा भगवानलाई धन्यवाद।" देशप्रतिको प्रेम आफू कहाँ बसोबास गर्छु भन्ने कुरामा निर्भर हुँदैन। यो त आफू कहाँबाट आएको हुँ भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ। र, मेसी अर्जेन्टिनी हुन्। सीएनएनवाट
'स्पाइडर-म्यान: ब्रान्ड न्यु डे' बन्यो सर्वाधिक कमाउने तेस्रो फिल्म
काठमाडौँ, १८ भदौ । टम हल्यान्ड अभिनीत चलचित्र 'स्पाइडर-म्यान: ब्रान्ड न्यु डे' ले बक्स अफिसमा नयाँ इतिहास रचेको छ। विश्वभरबाट २.३३५ अर्ब अमेरिकी डलर (करिब २ लाख ९५ हजार करोड नेपाली रुपैयाँ रुपैयाँ) कमाइ गर्दै यो चलचित्र इतिहासकै तेस्रो सर्वाधिक कमाइ गर्ने फिल्म बन्न सफल भएको हो। प्रदर्शनमा आएको ३१ दिनभित्रै यस चलचित्रले 'अवतार: द वे अफ वाटर' को कमाईलाई पछाडि पारेको हो। साथै, यो फिल्मले 'अवतार' र 'एभेन्जर्स: एन्डगेम' पछि इतिहासकै तेस्रो सर्वाधिक कमाइ गर्ने चलचित्र बनेको छ। यसैगरी, यो सन् २०२६ मा रिलिज भई सबैभन्दा बढी कमाउने फिल्मको सूचीको शीर्ष स्थानमा समेत उक्लिएको छ। बक्स अफिस चार्टका अनुसार विभिन्न देशहरूमा फिल्मले गरेको मुख्य कमाइ विवरण यस प्रकार छ: उत्तर अमेरिका (अमेरिका र क्यानाडा): ८९.३७ करोड डलर अर्थात ८९३.७ मिलियन) चीन: २२.७४ करोड डलर अर्थात २२७.४ मिलियन) संयुक्त अधिराज्य (युके): १२.५२ करोड डलर अर्थात १२५.२ मिलियन) मेक्सिको: ८.८२ करोड डलर अर्थात ८८.२ मिलियन) फ्रान्स: ८.१६ करोड डलर अर्थात ८१.६ मिलियन) ब्राजिल: ७.०२ करोड डलर अर्थात ७०.२ मिलियन) अस्ट्रेलिया: ५.७१ करोड डलर अर्थात ५७.१ मिलियन) अर्जेन्टिना: १.०५ करोड डलर अर्थात १०.५ मिलियन) यी प्रमुख बजारबाहेक विश्वका अन्य ६० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय देशहरूबाट मात्रै फिल्मले १.४४ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको व्यापार गरेको छ।
भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि कयाल ग्रुपको २५ लाख सहयोग
काठमाडौं, १४ भदौं ।नेपालको प्रतिष्ठित व्यावसायिक घराना कयाल ग्रुपले रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार तथा राहतका लागि २५ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ। ग्रुपका निर्देशक कुनाल कयालले आइतबार अर्थमन्त्री डा। स्वर्णिम वाग्लेमार्फत प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा उक्त रकम हस्तान्तरण गरेका हुन्। कयाल ग्रुपले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत प्राकृतिक विपद्, महामारी तथा विभिन्न सामाजिक कार्यमा यसअघि पनि राहत तथा सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको जनाएको छ। गत बुधबार भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीका कारण रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, चितवनलगायत जिल्लामा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति भएको छ। बाढीबाट प्रभावित नागरिकको खोज, उद्धार तथा राहतका लागि सरकारले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहयोगको अपिल गरेको छ। सरकारको अपिलपछि प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा निजी क्षेत्र, विभिन्न व्यावसायिक घराना, संघसंस्था तथा व्यक्तिहरूबाट सहयोग रकम जम्मा हुने क्रम जारी छ। कयाल ग्रुपले पनि बाढीबाट प्रभावित नागरिकको राहत तथा उद्धारमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले कोषमा २५ लाख रुपैयाँ योगदान गरेको जनाएको छ।
एक डलर बराबर इरानको २० लाख रियाल, इरानी मुद्रा इतिहासकै कमजोर
सुनको मुल्य बढदाँ चाँदीको भने घटयो
अमिताभ बच्चनले दिए २१.८८ करोड भारू तीन तला भाडामा
सुनचाँदी दुबैको बढयो मुल्य
विपद्मा शुद्ध पानी नहुँदा लाग्ने रोग र जोगिने उपायहरू
विपद्का बेला मानसिक रूपमा कसरी बलियो बन्ने? जान्नुहाेस्
आज बिदाको दिन, घरमै यसरी बनाउनु होस चिकेन मःमः
बाढीमा पर्यटकः ११४ भारतीय नागरिकसहित १८४ जनाको उद्धार
निर्मल पुर्जाको आज अन्त्येष्टी गरिदैँ, गोप्य राखिएको थियो पार्थिव शरिर
काठमाडौं, १० भदौं । पाकिस्तान नियन्त्रित कश्मीरको ‘ब्रड पिक’मा गत महिना गएको घातक हिमपहिरोमा परी ज्यान गुमाएका १० पर्वतारोहीमध्येका एक, विश्वप्रसिद्ध नेपाली पर्वतारोही निर्मल ‘निम्सदाइ’ पुर्जाको पार्थिव शरीर बेलायत पुगेको छ। गैरआवासीय नेपाली संघ बेलायतका अध्यक्षका अनुसार त्यहाँ उनको अन्त्येष्टिमा उनलाई ‘गार्ड अफ अनर’ अर्थात सम्मान गारद प्रदान गरिने कार्यक्रम रहेको छ । नेपालमा जन्मिएका र ‘निम्सदाइ’ का नामले व्यापक रूपमा चिनिने पूर्व बेलायती गोर्खा सैनिक पुर्जाको अन्त्येष्टि आगामी अगस्ट २६ मा दक्षिण पश्चिम इङ्ल्यान्डको ब्लान्डफोर्ड फोरमस्थित मिल्टन एबीमा गरिने तय भएको छ। पुर्जाले सन् २०१९ मा विश्वका १४ अग्ला हिमालहरूमा कीर्तिमानी १८९ दिनभित्र आरोहण गरेका थिए, यो उपलब्धि नेटफ्लिक्सको वृत्तचित्र ‘१४ पिक्सः नथिङ इज इम्पोसिबल’मा पनि समेटिएको छ। उनको यो कीर्तिमान सन् २०२३ मा तोडिएको थियो। ‘निम्सदाइको पार्थिव शरीर बेलायत आइपुगेको र उनको अन्त्येष्टि अगस्टको अन्त्यतिर गर्ने तय भएको जानकारी हामीलाई प्राप्त भएको छ,’ बेलायतका अध्यक्ष प्रेम गाहा मगरले सञ्चारकर्मीसँग भने । मगरका अनुसार पुर्जाको परिवारले अगस्ट ९ मा उनको पार्थिव शरीर बुझेको थियो र त्यसयता सुरक्षाका कारण उनको पार्थिव शरिरलाई गोप्य स्थानमा राखिएको थियो । साथै, पुर्जाका लागि ‘राष्ट्रिय नायक’ को उपाधि माग गर्ने नेपालकी पूर्व उपसभामुख तथा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद इन्दिरा राना मगर पनि अन्त्येष्टिमा सहभागी हुन लन्डन पुग्ने भएकी छिन्। साथै, प्रख्यात नेपाली आरोहीहरू मिङ्मा जी र मिङ्मा डेभिड शेर्पा पनि अन्त्येष्टिमा सहभागी हुन लन्डनमा नै रहेका छन्। मिङ्माजीले नै ब्रोड पिकमा पुर्जाको शव ल्याउन साहसी उद्धार अभियान सञ्चालन गरेका थिए। उनको टोलीले १० जना आरोहीको शव फेला परेको उचाइबाट आधार शिविरसम्म ल्याउन १२ घण्टासम्म संघर्ष गरेको थियो । त्यसपछि शवहरूलाई हवाई मार्गबाट स्कार्दु लगिएको थियो। १० सदस्यीय उक्त आरोहण दलमा ६ जना नेपाली आरोही तथा पाकिस्तान, ओमान, संयुक्त राज्य अमेरिका र चीनका एक एक जना आरोही समावेश रहेका थिए। ८,०५१ मिटर उचाइ भएको ब्रोड पिक विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल हो। विश्वको दोस्रो अग्लो हिमाल ‘के टु’ को नजिकै अवस्थित यो हिमाल अनुभवी उच्च उचाइ आरोहीहरूका लागि समेत ठूलो चुनौती मानिन्छ। उता, पुर्जाको परिवारले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै बेलायत र विश्वभरका मानिसहरूबाट ती पर्वतारोहीप्रति दर्शाइएको असाधारण माया, सम्मान र समर्थनले आफूहरूलाई गहिरो रूपमा छोएको बताएको छ। ‘निम्स दाइको अन्त्येष्टि पारिवारिक र निजी तवरले गरिनेछ यद्यपि परिवारले निम्सदाइसँग नजिक रहेका व्यक्तिहरू तथा उनीसँग जोडिएका विभिन्न समुदाय र संस्थाका प्रतिनिधिहरूलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने अवसर प्रदान गर्न जहाँसम्म उचित रूपमा सम्भव छ, प्रयास गरेको छ,’ पारिवारिक विज्ञप्तिमा भनिएको छ। विज्ञप्तिमा ती दिग्गज पर्वतारोहीको अन्त्येष्टि प्रक्रियालाई सीमित दायरामा राखिएको भनी भइरहेको आलोचनालाई स्वीकार गरिएको छ । तर, साथै भनिएको छ कि ‘परिवारले अन्त्येष्टि सुरक्षित र मर्यादित रूपमा सम्पन्न गर्ने तथा यो अत्यन्तै व्यक्तिगत क्षणको गोपनीयता कायम राख्ने कुरालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ, निम्स दाइप्रति देखाइएको माया, सम्मान र समर्थनका लागि हामी अत्यन्त आभारी छौं। यो अत्यन्तै कठिन घडीमा, हामी सबैमा समझदारी र सहयोगको विनम्र अनुरोध गर्दछौं। साथै, हामी विशेष गरी यो आग्रह गर्दछौं कि परिवारलाई शोक मनाउन र निम्सदाइलाई उहाँको हकअनुसारको मर्यादा, गोपनीयता र सम्मानका साथ अन्तिम बिदाइ गर्ने वातावरण प्रदान गरियोस्,’ विज्ञप्तिमा थपिएको छ।
जब ७ वर्षीय छोरालाई एक्लै छाडेर बाबु माउन्ट फुजीकाे पदयात्रामा निस्के
टोकियो, ७ साउन । जापानको सबैभन्दा अग्लो हिमालमा आफ्नो छोरालाई केवल एउटा सफ्ट ड्रिंक र खाजा दिएर कयौं घण्टासम्म एक्लै छोडेकोमा प्रहरीले एक बुवालाई हप्काएको छ। ती सात वर्षीय बालक माउन्ट फुजीको करिब २,००० मिटर उचाइमा रहेको स्थानमा, कुहिरो र वर्षा भइरहेको बेला बेन्चमा बसिरहेको अवस्थामा फेला परेका थिए। छोराले आफू थाकेको गुनासो गरेपछि ४८ वर्षीय बुवाले उनलाई ‘यहीँ पर्खिनु’ भनेका थिए र आफ्ना जेठा छोरासँगै हिमाल चढ्न अघि उनीहरू गएका थिए । हिमालको चुचुरोतर्फ जाने पदमार्गको छैटौं स्टेसन नजिकै ती बालकलाई एउटा माउन्टेन हट अर्थात पर्वतारोही बस्ने आश्रयस्थलका कर्मचारीले फेला पारे र प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । ती बुवालाई पदमार्गको सातौं र आठौं स्टेसनको बीचमा फेला पारिएको थियो, भनिन्छ कि यो दूरी हिँडेर पार गर्न तीन घण्टा लाग्छ। बिहीबार स्थानीय समय अनुसार बिहान ७ः३० बजे ९ती बालक एक्लै फेला परेका थिए। उच्च स्टेसनबाट फर्केर छोरासँग पुनर्मिलन हुँदा प्रहरी अधिकारीहरूले ती बुवाको कडा आलोचना गरे। आठ घण्टासम्म पर्खिएपछि छोरा थाकेको र झर्को मानिरहेको अवस्थामा थिए। जापान टुडेका अनुसार एक अधिकारीले उनलाई भने, ‘सँगै हिमाल चढ्ने योजना त्याग्नुपरे पनि बच्चालाई पछाडि छोड्नु स्वीकार्य कुरा होइन।’ उनले आफ्नो हतारोमा गरिएको निर्णयका लागि माफी मागेको बताइएको छ। उक्त परिवार फुजिनोमिया पदमार्गमा रहेको बताइएको छ । यो मार्ग हिमालको पाँचौं स्टेसनबाट सुरु हुन्छ, जहाँ सार्वजनिक यातायातको माध्यमबाट पुग्न सकिन्छ। ३,७७६ मिटर उचाइमा रहेको माउन्ट फुजीमा हालैका वर्षहरूमा आरोहणसम्बन्धी धेरै दुर्घटनाहरू भएका छन्। गत जुलाईमा ९९ वर्षीया एक महिला लडेर कम्मर र ढाडमा चोट लागेपछि सोही मार्गमा उद्धार गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। त्यस्तै, गत वर्ष आधिकारिक आरोहणको मौसम बाहिर हिमाल चढ्न गएका २७ वर्षीय विश्वविद्यालयका एक विद्यार्थीलाई चार दिनभित्र दुई पटक उद्धार गर्नुपरेको थियो । उनी आफ्नो हराएको मोबाइल फोन खोज्न पुनः फर्किएका थिए। टोकियोको दक्षिण पश्चिममा अवस्थित सक्रिय ज्वालामुखी माउन्ट फुजीलाई सन् २०१३ मा विश्व सम्पदाको दर्जा प्रदान गरिएको थियो। यो माउन्ट टेटे र माउन्ट हाकुसँगै तीनवटा परम्परागत पवित्र हिमाल मध्ये एक पनि हो। हरेक वर्ष करिब २ लाख मानिसहरू यसको आरोहण गर्छन् तर अत्यधिक भीडभाड हुन नदिन केही मार्गहरूमा दैनिक रूपमा आरोहीहरूको संख्या सीमित गरिएको छ।
जब एक चीनियाँ ब्यक्ति गाउँ फर्किए, बनाए झुर ठाउँलाई पर्यटकीय हब
गुइयाङ (चीन), ६ भदौं । मध्य चीनको हेनान प्रान्तको राजधानी झेङझाउस्थित फक्सकनको एसेम्बली लाइनमा ८ वर्ष बिताए पछि हे झिचेङ सन् २०२४ मा दक्षिण(पश्चिम चीनको गुइझोउ प्रान्तस्थित आफ्नो पहाडी गाउँ फर्किए र त्यहाँ एउटा ‘फार्महाउस रेस्टुरेन्ट’ खोले। झेङझाउ उनको गाउँबाट करिब १,५०० किलोमिटर टाढा पर्छ। ‘घरबाट टाढा काम गर्दा मैले परिवारलाई भेट्ने मौका नै पाउँदिनथेँ,’ उनले भने, ‘अहिले म हरेक बिहान मेरी जेठी छोरीलाई विद्यालय पुर्याउँछु र मेरा दिनहरू रेस्टुरेन्टको काममा बिताउँछु, पाहुनाहरूको सेवा गर्ने क्रममै म मेरी कान्छी छोरीको पनि हेरचाह गर्छु।’ आफ्नो जन्मथलो जिएशाङ गाउँमा उनको यो फिर्ती कुनै नौलो घटना होइन। ‘रेड आर्मी’ अर्थात लाल सेना को ‘लङ मार्च, सन् १९३४–१९३६ को ऐतिहासिक यात्रा जसले कुओमिन्ताङको घेराबन्दी तोडेको थियो, सँग जोडिएका क्रान्तिकारी स्थलहरू जस्ता ऐतिहासिक सम्पदाहरूको सदुपयोग गर्दै र ग्रामीण विकासलाई अघि बढाउँदै यस समुदायले अहिले धेरै युवाहरूलाई गाउँ फर्काउन सफल भइरहेको छ। सन् १९३५ को अप्रिलमा, ‘लङ मार्च’ का क्रममा विश्राम लिन र पुनर्गठित हुन रेड आर्मी जिएशाङमा रोकिएको थियो, जसले गर्दा स्थानीय बासिन्दाहरूसँग उनीहरूको घनिष्ठ सम्बन्ध स्थापित भएको थियो। आज पनि गाउँले ती सैनिकहरूले लेखेका नाराहरू, उनीहरू बसेका बासस्थानहरू र उनीहरूलाई सहयोग गर्ने सर्वसाधारणका चिहानहरूलाई सुरक्षित राखेको छ। तर, दुर्गम पहाडी अवस्थिति र छरिएर रहेका खेतबारीका कारण विकासका लागि यो गाउँले लामो समयसम्म संघर्ष गर्नुपरेको थियो। ‘सामूहिक आम्दानी अत्यन्तै न्यून थियो र हाम्रो कुनै विशिष्ट उद्योग पनि थिएन,’ गाउँका चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका सचिव याङ लुनले सम्झिए। सन् २०२३ एउटा ठूलो मोड साबित भयो, जिएशाङलाई सुन्दर र क्रान्तिकारी ग्रामीण समुदायको विकास गर्ने राष्ट्रिय कार्यक्रमअन्तर्गत नमुना गाउँका रूपमा छनोट गरियो, जसले गर्दा नीतिगत सहयोग र आर्थिक अनुदान दुवै प्राप्त भयो। यस कार्यक्रमको एउटा मुख्य पहल ‘लङ मार्च’ को मार्गलाई पछ्याउँदै २.५ किलोमिटर लामो पदमार्ग निर्माण गर्नु थियो। गाउँभित्र यो पदमार्ग १०० भन्दा बढी घरपरिवारका जग्गाहरू हुँदै अघि बढ्छ। ‘चीनको ग्रामीण भेगमा, गाउँलेहरू आफ्नो जग्गा सजिलै छोड्न तयार हुँदैनन्, एक इन्च पनि ।’ जिएशाङमा खटिएका पहिलो पार्टी सचिव यान जियायुनले भने, ‘तर हामीले उनीहरूलाई भन्यौं, यदि कोही पनि यस कार्यक्रममा आएन भने तपाईंले उब्जाएको बाली केवल तपाईंकै हुनेछ र यसबाट कहिल्यै पनि थप आम्दानी हुनेछैन।’ पहिलो पार्टी सचिवु भन्नाले माथिल्लो तहको सरकारद्वारा गाउँमा बसेर स्थानीय विकासमा सहयोग पुर्याउन खटाइने अधिकारीहरूलाई बुझिन्छ। सन् २०२५ सम्ममा देशभर यस्ता ३० लाखभन्दा बढी अधिकारीहरू खटाइइसकेका थिए । उनीहरूले विभिन्न परियोजनाहरू सञ्चालन र स्रोत साधनको समन्वय गरी ग्रामीण पूर्वाधार सुधार गर्न, सामूहिक अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन र सार्वजनिक सेवाहरूको स्तर उकास्न मद्दत गरिरहेका छन् । परियोजनालाई अघि बढाउन जिएशाङ गाउँका अधिकारीहरूले एउटा कार्यदल गठन गरे, आफ्नै जग्गा उपलब्ध गराएर उदाहरण प्रस्तुत गरे र गाउँलेहरूलाई यसबाट हुने दीर्घकालीन फाइदा तथा विकासका सम्भावनाहरूबारे बुझाउन घर घरमा पुगे। अन्ततः,११० घरपरिवार आफ्नो जग्गा निःशुल्क उपलब्ध गराउन सहमत भए र पदमार्गको निर्माण कार्य सम्पन्न भयो। ‘रेड आर्मी’ का पुनर्स्थापित ऐतिहासिक अवशेषहरू र ‘लङ मार्च पदमार्गको सदुपयोग गर्दै, जिएशाङले एउटा निजी कम्पनीसँग मिलेर गाउँको सामूहिक ’स्वामित्वमा रहने गरी पर्यटन सञ्चालक संस्था स्थापना गर्यो। त्यसयता, यसले नजिकैका प्राकृतिक आकर्षणहरू, जस्तै फूलका बगैँचाहरू, क्याम्पिङ स्थलहरू र घाँसे मैदानसहितको पार्कलाई समेटेर विभिन्न ‘थिम’मा आधारित पर्यटन प्याकेजहरू तयार पारेको छ। ‘क्रान्तिकारी विरासत र प्राकृतिक दृश्यलाई संयोजन गरेर हामीले यस्तो समन्वयात्मक प्रभाव हासिल गरेका छौं, जहाँ समग्र नतिजा व्यक्तिगत पक्षहरूको योगफलभन्दा धेरै शक्तिशाली छ,’ पर्यटन कम्पनीका कर्मचारी छियाओ यिङशानले भने। पर्यटन कार्यक्रम सुरु भएयता जिएशाङले ग्रामीण क्षेत्रमा ‘रेड ट्रेल’पदयात्राका चारवटा कार्यक्रमहरू आयोजना गरिसकेको छ, जसमा सबैभन्दा ठूलो कार्यक्रममा ७०० जनासम्म सहभागी भएका थिए। पर्यटकहरूको आगमन बढे सँगै धेरै गाउँलेहरूले पदमार्गको छेउमा स्थानीय उत्पादनहरू बिक्री गर्न साना पसल वा स्टलहरू राख्न थालेका छन । ‘खाजाको एउटा स्टलले मात्र आधा दिनमा ७०० देखि ८०० युआनसम्म कमाइ गर्यो,’ यानले भने, ‘जब हामी बिक्रीको अवस्था बुझ्न निस्कियौं, भेटिएका हरेक गाउँलेको अनुहारमा खुसीको चमक थियो। त्यो दृश्य साँच्चै नै हृदयस्पर्शी थियो।’ क्रान्तिकारी इतिहाससँग सम्बन्धित पर्यटनको विस्तारले स्थानीयहरूका लागि रोजगारीका ठोस अवसरहरू सिर्जना गरिरहेको छ। यानका अनुसार, यसै वर्ष सुरु गरिएको गाउँको एक दिने भ्रमण कार्यक्रमले गाइड, दोभाषे र चालकहरूको निरन्तर माग बढाएको छ। गाउँमा ‘हे’को पारिवारिक व्यवसायसहित पाँचवटा फार्म स्टेमा आधारित आवास व्यवसायहरू सञ्चालनमा आएका छन्, जसले दर्जनौं स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारी दिएका छन्। यसैबीच, पर्यटन क्षेत्रमा आएको यो उछालले ६०० वर्षभन्दा लामो खेतीको इतिहास बोकेको स्थानीय रातो चामलको प्रजातिलाई पनि नयाँ जीवन दिएको छ। जिएशाङ अवस्थित गाओपो टाउनसिपमा औसत १,५०० मिटरको उचाइमा उब्जाइने यो धानको बाली पाक्न लामो समय लाग्छ र यसको उत्पादन पनि तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ। पहिले यसको बिक्री राम्रो नहुने भएकाले गाउँलेहरूमा यसको खेती गर्ने खासै उत्साह थिएन। योजना सुरु भए पछि जिएशाङले गाउँको सामूहिक स्वामित्वमा ‘जिएशाङ होङक्सिन’ रातो चामलको ब्रान्ड स्थापना गर्न एउटा कम्पनी दर्ता गर्यो र खरिद, मूल्य निर्धारण तथा बजारीकरणको एकीकृत प्रणाली लागू गर्यो। गाउँले प्राविधिक सहयोगका लागि कृषि विज्ञहरूलाई पनि भित्र्यायो, जसले किसानहरूको उत्साहमा उल्लेख्य वृद्धि गर्यो। सन् २०२४ मा गाउँमा रातो चामल खेती गरिने क्षेत्रफल ३६ हेक्टर थियो भने सन् २०२५ मा यो ६० भन्दा बढी भयो। गाउँले झाङ क्वानले बताए अनुसार उनी पहिले बजारमा बेच्नका लागि दर्जनौं किलोग्राम रातो चामल आफ्नो पिठ्युँमा बोकेर लैजान्थे। अहिले, गाउँको सामूहिक संस्थाले न्यूनतम मूल्यमा खरिदको ग्यारेन्टी गरेकाले उनले २० भन्दा बढी जग्गामा रातो चामल खेती गर्छन् र यसै बालीबाट वर्षमा करिब ८०,००० युआन कमाउँछन् । साथै, उनी मुख्य खेतीको सिजन नभएको समयमा अर्थात अफ सिजनमाआय बढाउन सानातिना सहायक व्यवसायहरू पनि सञ्चालन गर्छन्। कच्चा धानको स्थिर बिक्रीका अतिरिक्त जिएशाङले रातो चामलको रक्सी उत्पादन गर्न व्यावसायिक साझेदार भित्र्याएर आफ्नो औद्योगिक शृङ्खलालाई अझ विस्तार गरेको छ, जसले स्थानीय कृषि उपजको थप मूल्य बढाएको छ। गाउँले प्रयोगविहीन भएका फार्म हाउसहरूलाई ‘रेड भिलेज सुपरमार्केट’ मा परिणत गरी त्यहाँ रातो चामल र कालो सुँगुरको मासुबाट बनेका परिकारलगायत स्थानीय विशेष उत्पादनहरू प्रदर्शन तथा बिक्री गर्ने व्यवस्था पनि मिलाएको छ। सुपरमार्केट सञ्चालन गर्ने ली लिङहुई पनि उनीजस्तै गाउँ फर्केकी अर्की युवती हुन्। घरबाट टाढा वर्षौंसम्म काम गरेपछि उनले व्यवसायसम्बन्धी राम्रो अनुभव बटुलिसकेकी थिइन्। गाउँको तत्कालीन पार्टी सचिवको आग्रहमा उनले गाउँको सामूहिक कम्पनीमा लगानी गरिन्। ‘म गाउँको विकासमा आफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्याउन चाहन्थें,’ लीले भनिन्, ‘मैले यसलाई एउटा अर्थपूर्ण काम ठानेँ, त्यसैले म फर्किएँ।’ ग्रामीण पुनरुत्थानका प्रयासहरू सुरु हुनुअघि सन् २०२३ मा गाउँको सामूहिक आम्दानी मुस्किलले २ लाख युआन थियो। सन् २०२४ मा यो ४ लाख ३० हजार युआनभन्दा बढी पुग्यो र गत वर्ष ५ लाख ७० हजार युआनको उचाइ लियो। ‘हाम्रो सिद्धान्त भनेको सीमा ननाघी सहयोग गर्नु र नियन्त्रण नलिईकन मद्दत गर्नु हो,’ यानले भने। उनले बताए अनुसार त्यहाँ खटिएको कार्यदलको उद्देश्य गाउँलाई आफ्नै उद्योगहरू स्थापना गर्न सघाउनु र दीर्घकालसम्म आफैं धानिन सक्ने विकासको नमुना छोडेर जानु हो। सामूहिक आम्दानीमा वृद्धि भएसँगै गाउँका सार्वजनिक स्थलहरूमा पनि एउटा सुखद परिवर्तन आएको छ। हालैका वर्षहरूमा जिएशाङले सांस्कृतिक चोक, बास्केटबल कोर्ट र वाकिङ पाथलगायतका नयाँ संरचनाहरू निर्माण गरेको छ। रात पर्दा उक्त चोक झिलिमिली बत्तीले उज्यालो हुन्छ। त्यहाँ भेला भएका स्थानीय बालबालिकाहरू क्रान्तिकारी गीतहरू गाउँछन् र उनीहरूको कलिलो तथा स्पष्ट स्वर पहाडहरूमा गुन्जिरहन्छ। ‘जब जब म यो दृश्य देख्छु, म गहिरो भावुक हुन्छु,’ यानले भने, ‘के हाम्रा क्रान्तिकारी अग्रजहरूले छोड्न चाहेको विरासत यही होइन र ?’
ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६ः कोशीका प्रणय धाख्वा राष्ट्रिय विजेता
काठमाडौं, ३० साउन । वातावरण संरक्षण र वृक्षको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल २०२६’ को राष्ट्रिय उपाधि कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वाले जितेका छन्। तारागाउँ नेक्स्टमा आयोजित समारोहमा सातै प्रदेशका प्रादेशिक विजेताले आफ्ना वृक्षसँग जोडिएका प्रेरणादायी कथा प्रस्तुत गरेका थिए। ती प्रस्तुतीका आधारमा धाख्वा प्रथम, मधेश प्रदेशका महमद जावेद आलम प्रथम रनरअप तथा लुम्बिनी प्रदेशका अनिश खनाल द्वितीय रनरअप घोषित भए। विजेता धाख्वाले ५० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। प्रथम रनरअप आलमले २५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र तथा द्वितीय रनरअप खनालले १५ हजार रुपैयाँ नगद, गिफ्ट ह्याम्पर र प्रमाणपत्र प्राप्त गरे। कार्यक्रममा कोशी प्रदेशका प्रणय धाख्वा, मधेशका महमद जावेद आलम, बागमतीकी ओजस्वी थापा, गण्डकीकी निशा मिश्र, लुम्बिनीका अनिश खनाल, कर्णालीका जीवन गिरी र सुदूरपश्चिमकी मोनिका भट्टले आ–आफ्ना प्रदेशबाट छनोट भएका वृक्षका कथा प्रस्तुत गरेका थिए। प्रतियोगिताको निर्णायक मण्डलमा प्रेच्या बज्राचार्य, बालकृष्ण साह, प्रा। रमेश सापकोटा र निकिता श्रेष्ठ रहेका थिए। विभिन्न क्षेत्रको विज्ञता भएका निर्णायकले सहभागीका कथा, प्रस्तुति तथा वृक्षसँग जोडिएको संरक्षणको महत्वका आधारमा मूल्यांकन गरेका थिए। पुराना रूख जोगाउन युवा पुस्तालाई आह्वान कार्यक्रमको उद्घाटन मन्तव्यमा क्रीएसन का संस्थापक आनन्द मिश्रले संस्थाको वातावरण संरक्षणसँग जोडिएको यात्राबारे जानकारी दिँदै ‘एसियन ट्री अफ द इयर’बाट प्रेरित भएर क्रीएसन ले सन् २०१७ मा ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियान सुरु गरेको बताए। उनले नयाँ बिरुवा रोप्नु आवश्यक भए पनि त्यसलाई ठूलो रूख बन्न वर्षौं लाग्ने भएकाले पहिल्यै हुर्किसकेका पुराना रूख र विद्यमान वन संरक्षण गर्नु अझ महत्वपूर्ण रहेको बताए। सहरी विकासका नाममा ठूला रूख काटिँदै गएको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै मिश्रले प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणमा युवा पुस्ताले नेतृत्व लिनुपर्नेमा जोड दिए। क्रीएसन की महासचिव रोश्ना सुवेदीले जैविक विविधता र वातावरण संरक्षणका लागि रूखको विविधता जोगाउनु आवश्यक रहेको बताइन्। उनले प्रकृति संरक्षण कुनै एउटा धर्म, समुदाय वा विश्वास प्रणालीसँग मात्र सम्बन्धित विषय नभई सबैको साझा जिम्मेवारी भएको उल्लेख गरिन्। सुवेदीले अभियान सुरु भएको पहिलो वर्ष जम्मा १० जना सहभागी भएको स्मरण गर्दै अहिले सातै प्रदेशबाट उत्साहजनक सहभागिता हुनु क्रीएसन परिवारका लागि भावनात्मक र महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताइन्। रूखका जराबाट जीवनको संघर्ष सिक्नुपर्ने सन्देश युनोप्स का कार्य्क्रम ब्यबस्थापन सल्लाहकार डा। चुडामणि जोशीले रूखका जरा र मानिसको जीवनबीचको सम्बन्ध प्रस्तुत गर्दै रूखको फल र फूल सबैले देखे पनि त्यसलाई उभ्याइराख्ने जराले गर्ने संघर्ष प्रायः ओझेलमा पर्ने बताए। उनले मानिसको जीवनमा पनि सफलता र प्रसिद्धि देखिए पनि त्यसपछाडिको संघर्ष कमै देखिने उल्लेख गर्दै युवालाई आफ्नो ‘जरा’ बलियो बनाउन, संघर्षलाई स्वीकार गर्न र भावी पुस्तालाई हरियाली ग्रह हस्तान्तरण गर्ने पुस्ता बन्न आह्वान गरे। कार्यक्रममा डब्लुडब्लुएफ नेपालका कन्ट्री रिप्रिजेन्टेटिभ डा। घनश्याम गुरुङको नेतृत्वमा संरक्षणकर्मी चुङ्बा शेर्पाको योगदानको स्मरणसमेत गरिएको थियो। डा। गुरुङले शेर्पाको जीवन र संरक्षण यात्राबाट प्रेरणा लिन युवालाई आग्रह गर्दै आफ्नो लक्ष्यप्रति दृढ रहन र त्यसका लागि निरन्तर मेहनत गर्नुपर्ने बताए। उनले तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको समाजमा ‘संस्कृति अफ एप्रिसिएसन’ अर्थात् कृतज्ञता र सम्मानको संस्कृतिलाई जीवित राख्नु आवश्यक रहेको बताए। रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा सुनाउने प्रस्ताव कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि सहरी विकास मन्त्रालयका सहसचिव नवराज प्याकुरेलले आगामी संस्करणमा रूखकै दृष्टिकोणबाट कथा प्रस्तुत गर्ने अवधारणामा समेत काम गर्नुपर्ने धारणा राखे। क्रीएसन ले सुरु गरेको यस्तो रचनात्मक अभियानले वृक्ष तथा वातावरण संरक्षणमा सकारात्मक योगदान पुर्याएको भन्दै प्याकुरेलले आगामी दिनमा यस्ता कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्ने बताए। कार्यक्रमको समापनमा क्रीएसन नेपाल की अध्यक्ष अरुणा कार्कीले प्रतियोगिताका विजेता, सहभागी, निर्णायक, अतिथि तथा कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने सबैप्रति धन्यवाद व्यक्त गरिन्। सन् २०१७ मा सुरु भएको ‘ट्री अफ द इयर नेपाल’ अभियानले नेपालका विभिन्न भूगोलमा रहेका महत्वपूर्ण र प्रेरणादायी रूखका कथा सार्वजनिक गर्दै वृक्ष संरक्षणलाई समुदाय, युवा र वातावरणीय अभियानसँग जोड्ने प्रयास गर्दै आएको छ। कार्यक्रमले नयाँ रूख रोप्ने अभियानसँगै पुराना रूख, वन र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने सन्देश दिएको छ।
वडा अध्यक्षको सक्रियतामा १० हजार बिरुवा वितरण, प्रहरी कार्यालयमा वृक्षारोपण
मलखाधमा बदमासी गर्ने सहकारीलाई कारबाही गर्छौं: डिएसपी आचार्य
नेपालमा छैन मल, भारतवाट ल्याँउदा फेरी नेपाली पक्राउ
इजिप्ट भ्रमणः सिकाे मध्यपूर्वका लागि नयाँ सुरक्षा संरचनासम्बन्धी चारबुँदे प्रस्ताव
चीनवाट दोस्रो डीएनए विशेषज्ञ टोली काठमाडौँ आउँदै
बेइजिङ, १८ भदौ । चीनले नेपालको आवश्यकतालाई ध्यानमा राखी आपतकालीन राहत सामग्रीको तेस्रो खेप तयार गरिरहेको चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता गुओ जियाकुनले बताएका छन्। गुओका अनुसार चीनले उपलब्ध गराएको आपतकालीन राहत सामग्रीको दोस्रो खेप मङ्गलबार दिउँसो नेपालको राजधानी काठमाडौँ आइपुगेको छ। सोही उडानमार्फत उद्धार तथा पहिचान कार्यमा नेपाली पक्षलाई सहयोग गर्न डीएनए (DNA) पहिचानसम्बन्धी पाँच जना विशेषज्ञहरू पनि आएका छन्। गत अगस्ट २६ मा दुई देशको सीमावर्ती क्षेत्रमा गएको भीषण पहिरोले ठूलो क्षति पुर्याएपछि थप आपतकालीन सहायता र प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराएकोमा नेपाली पक्षले चीनप्रति आभार व्यक्त गरेको उनले बताए। नेपालको सीमावर्ती क्षेत्रमा उच्च पहाडी हिमनदी (ग्लेसियर) खस्दा उत्पन्न भएको यस विपद्का कारण दुवैतर्फ ठूलो मानवीय क्षति हुनुका साथै धेरै मानिस बेपत्ता भएका छन्। नियमित पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै गुओले चीनले बेली ब्रिज (अस्थायी पुल), महामारी रोकथामका सामग्री र आपतकालीन सञ्चार उपकरणलगायत राहत सामग्रीको तेस्रो खेप तयार गरिरहेको जानकारी दिए। उनले नेपालको आवश्यकताअनुसार डीएनए पहिचान विशेषज्ञहरूको दोस्रो टोली पठाउन पनि चीन तयार रहेको बताएका छन्। प्रवक्ताले नेपालमा रहेका चिनियाँ नागरिक र संस्थाहरूको सुरक्षालाई चीनले उच्च प्राथमिकतामा राखेको र बेपत्ता चिनियाँ नागरिकहरूको खोजीका लागि नेपाली पक्षसँग मिलेर हरसम्भव प्रयास गरिरहेको बताए। विपद् प्रभावित क्षेत्रमा करिब १०० जना चिनियाँ नागरिकको अवस्था अज्ञात रहेको बताउँदै गुओले नेपाली पक्षबाट प्राप्त सहयोगको कदर गरे। साथै, नेपालमा रहेका चिनियाँ नागरिकहरूको उद्धार तथा सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरणका लागि नेपालले निरन्तर सहयोग गर्ने अपेक्षासमेत व्यक्त गरे। नेपालस्थित चिनियाँ दूतावासले आवश्यक परेका चिनियाँ नागरिकहरूलाई सहयोग पुर्याउन हरसम्भव प्रयास जारी राख्ने पनि गुओले थपे।
भुटानद्वारा नेपालको बाढीपीडितका लागि १६ करोड सहयोग
काठमाडौँ/नयाँ दिल्ली — हालै आएको विनाशकारी बाढीपछिको राहत तथा पुनर्लाभका प्रयासहरूमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले भुटानको शाही सरकारले नेपाललाई १६ करोड नेपाली रूपैयाँ सहायता प्रदान गरेको छ। उक्त रकम नेपालको 'प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोष' मा जम्मा हुने गरी हस्तान्तरण गरिएको हो। नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासमा आयोजित एक विशेष कार्यक्रमका बिच भारतका लागि भुटानका राजदूत महामहिम मेजर जनरल भेट्सोप नामग्यालले नेपालका 'चार्ज डी अफेयर्स' डा. सुरेन्द्र थापालाई सो रकमको चेक हस्तान्तरण गरेका हुन । विपद्को यस कठिन घडीमा भुटान सरकार र त्यहाँका जनताले देखाएको उच्च ऐक्यबद्धताको नेपालले कदर गरेको छ। यस सहयोगले नेपाल र भुटानबीच रहेको अटुट मित्रता, आपसी सद्भाव र हिमालयी क्षेत्रको साझा सांस्कृतिक तथा सामाजिक सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाएको दूतावासले जनाएको छ।
तिब्बततर्फ बाढीमा परी २१ को मृत्यु, ५४१ बेपत्ता भएको पुष्टि
काठमाडौँ, १७ भदौ । गत भदौ १० गते आएको प्रलयकारी बाढीमा परी तिब्बततर्फ २१ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ। भदौ ११ गतेदेखि नै उद्धारमा खटिएको चीन सरकारले हालसम्म हराइरहेकामध्ये २१ जनाको शव पहिचान भएको पुष्टि गरेको छ। उक्त बाढीमा परी अझै ५४१ जना बेपत्ता रहेका छन्। दक्षिण-पश्चिम चीनको सिजाङ (तिब्बत) स्वायत्त क्षेत्रको सरकारद्वारा बुधबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सो जानकारी दिइएको हो। पत्रकार सम्मेलनमा भनिएको छ, "नेपालमा गएको पहिरोका कारण मध्याह्नसम्म २१ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५४१ जना बेपत्ता भएका छन्। साथै, चीनतर्फ प्रभावित क्षेत्रमा ८४७ वटा व्यक्तिगत सामग्रीहरू फेला परेका छन्।"
इराक र जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य अखडामा क्षेप्यास्त्र प्रहार
काठमाडौँ, १७ भदौ । अमेरिका र इरानबिच सैन्य तनाव तीव्र रूपमा बढेको छ। ङ्गलबार अमेरिकी सेनाले इरानविरुद्ध पुनः आक्रमण सुरु गरेपछि इरानले त्यसको जवाफमा इराक र जोर्डनमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडाहरूलाई लक्षित गरी क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेको छ। स्थानीय सरकारी सञ्चारमाध्यम र जोर्डनको सेनाले यसको पुष्टि गरेका छन्। इरानी रेड क्रिसेन्टका अनुसार दक्षिणी इरानको सिरिकमा एक विवाह समारोह चलिरहेको घरमा क्षेप्यास्त्रको छर्रा (Shrapnel) खस्दा एक बालकसहित चार जनाको मृत्यु भएको छ भने ५० भन्दा बढी मानिस घाइते भएका छन्। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले होर्मुज जलसन्धिमा व्यावसायिक जहाजहरूमाथि इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्सले गरेका आक्रमणका प्रयासहरूकै प्रतिक्रिया स्वरूप इरानमाथि कारबाही गरिएको जनाएको छ। इरानको अर्ध-सरकारी समाचार संस्था 'तस्निम'का अनुसार सिरिक आक्रमणको बदलामा बुधबार बिहानै जोर्डनको अकाबास्थित अमेरिकी मरीन आधार शिविरमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको थियो। जोर्डनको सेनाले १३ वटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रमध्ये १० वटालाई हावामै नष्ट (Intercept) गरेको र बाँकी ३ वटा दुर्गम क्षेत्रमा खसेको जनाएको छ। यस आक्रमणबाट जोर्डनमा कुनै मानवीय क्षति भने भएको छैन। जोर्डनको राष्ट्रिय सुरक्षा केन्द्रले अकाबा र माफ्राक प्रान्तका बासिन्दाहरूलाई खस्न सक्ने क्षेप्यास्त्रका अवशेषहरूबारे जारी गरेको सचेत गराउने चेतावनी अहिले हटाइसकेको छ। यसैबिच, इरानी क्षेप्यास्त्र आक्रमणको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै कुवेतको सेनाले पनि बुधबार बिहान आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली सक्रिय पारेको जनाएको छ।
मेस्सीको अन्तर्राष्ट्रिय संन्यास: निस्सन्देह, एउटा फुटबल युगको अन्त्य
चेल्सी छाड्दा फर्नान्डेज बने भावुक, भने- ''चेल्सी सधैं मेरो हृदयमा रहनेछ'
काठमाडौँ, १८ भदौ । इङ्लिस क्लब म्यानचेस्टर सिटीमा आबद्ध भएपछि चेल्सीका समर्थकहरूसँग बिदा माग्ने क्रममा एन्जो फर्नान्डेजले हालैका दिनहरू आफ्नो लागि "राम्रो नरहेको" बताएका छन्। स्टामफोर्ड ब्रिजमा बिताएका तीन वर्षको अवधिमा कहिलेकाहीँ निराशा र आक्रोश महसुस भए तापनि चेल्सी सधैँ आफ्नो हृदयमा रहने उनले उल्लेख गरेका छन्। खेलाडी सरुवा बजारको अन्तिम दिन (ट्रान्सफर डेडलाइन डे) अर्जेन्टिनी मिडफिल्डर फर्नान्डेज १२ करोड ५० लाख पाउन्डमा म्यानचेस्टर सिटीमा आबद्ध भएका हुन्। आफ्नो इन्स्टाग्राम पेजमा पोस्ट गरिएको भावुक सन्देशमा फर्नान्डेजले लेखेका छन्, "मेरा लागि यी दिनहरू सहज थिएनन्। यो सन्देश लेख्न पनि मलाई सजिलो लागिरहेको छैन। सत्य त यो हो कि, म मानसिक वा भावनात्मक रूपमा राम्रो अवस्थामा थिइनँ।" उनले अगाडि लेखेका छन्, "तीन वर्षअघि कोभम र स्टामफोर्ड ब्रिज मेरो र मेरो परिवारका लागि घर बनेका थिए। म यहाँका मानिसहरू, क्लबको जर्सी र यसको प्रतीक (ब्याज) सँग भावनात्मक रूपमा जोडिएँ। ममाथि विश्वास गर्नुहोस्, यहाँ आइपुगेको पहिलो क्षणदेखि नै म जित हासिल गर्न र क्लबको इतिहासले माग गरे बमोजिमका उपाधिहरू भित्र्याउन पूर्ण रूपमा समर्पित थिएँ।" २५ वर्षीय फर्नान्डेजले चेल्सीमा बिताएका उतार-चढावपूर्ण समयबारे खुलेर कुरा गर्दै भनेका छन्, "हामीले दुःख भोग्यौँ, आँसु झार्यौ र म धेरै पटक आक्रोशित पनि भएँ तर हामीले उपाधि र अविस्मरणीय जितहरूको उत्सव पनि मनायौ। सुख र दुःख दुवै समयमा हामी सँगै रह्यौ।" आफ्नो खेल जीवन र निर्णयबारे स्पष्ट पार्दै उनले थपे, "म फुटबललाई त्यसरी नै बाँच्छु जसरी मेरो जीवन बाँच्छु- पूर्ण जोश र हृदयदेखि नै। त्यसैले म चाहन्छु कि तपाईंहरूले बुझ्नुहोस्- म तपाईंहरूको भावना पूर्ण रूपमा बुझ्छु। तर जीवन भनेको निर्णय लिने प्रक्रिया हो र अहिले मैले ती कठिन निर्णयहरूमध्ये एउटा लिनुपरेको छ। चेल्सीको स्थान सधैँ मेरो सोच र हृदयमा रहनेछ।" समर्थकहरूको भावनाको कदर गर्दै उनले भनेका छन्, "मलाई समर्थकहरूको उत्साह थाहा छ, किनकि म पनि उस्तै छु। यदि म तपाईंहरूको ठाउँमा हुन्थेँ भने सायद म पनि यस्तै सोच्थेँ।" बेन्फिकाका यी पूर्व खेलाडीले 'ब्लुज' (चेल्सी) लाई बिदाइ गर्ने क्रममा क्लबको उज्ज्वल र सफल भविष्यको कामनासमेत गरेका छन्।
युएस ओपनः बेलायती नम्बर एक टेनिस खेलाडी आर्थर पराजित
न्युयोर्क, १७ भदौं । बेलायती नम्बर एक टेनिस खेलाडी आर्थर फेरीले विम्बल्डनमा देखाएको उत्कृष्ट प्रदर्शन युएस ओपनमा दोहोर्याउन सकेनन्। इटालीका १३औँ वरीयता प्राप्त खेलाडी लोरेन्जो मुसेटीसँग सोझो सेटमा पराजित हुँदै २४ वर्षीय फेरीको युएस ओपन यात्रा पहिलो चरणमै टुंगिएको छ। हालै सम्पन्न घरेलु ग्रान्ड स्लाम विम्बल्डनको सेमिफाइनलसम्म पुगेर विश्व वरीयताको ११४औँ स्थानबाट शीर्ष ४० भित्र उक्लिएका फेरी उच्च आत्मविश्वासका साथ न्युयोर्क पुगेका थिए। तर, विश्व वरीयताको ३३ औँ स्थानमा रहेका कारण शीर्ष ३२ भित्र पर्दै ‘सीडेड’ अर्थात वरीयता प्राप्त बन्न झिनो अन्तरले चुकेका फेरीका लागि पहिलो खेलमै प्रतिभाशाली अल राउन्डर मुसेटीसँग भिड्नु दुर्भाग्यपूर्ण बन्यो। वर्षाका कारण ढिलाइ भएपछि निकै गर्मी र आर्द्रतापूर्ण वातावरणमा युएस ओपनको तेस्रो ठूलो कोर्ट ‘ग्रान्ड स्ट्यान्ड’ मा खेलिएको उक्त प्रतिस्पर्धामा मुसेटीले फेरीलाई ६–३, ६–३, ७–५ को नतिजामा पछाडि पारे। चोटका कारण पछिल्ला दुई ‘मेजर’ प्रतियोगिता गुमाएका मुसेटीले तेस्रो सेटमा लगातार दुई पटक फेरीको ‘सर्भिस ब्रेक’ गर्दै जित सुनिश्चित गरे। खेलका क्रममा एकाग्रता कायम राख्न विम्बल्डनमा जस्तै ‘इयर प्लग’ प्रयोग गरेका फेरी विरुद्ध मुसेटी मैदानमा निकै संयमित र घातक देखिए। सही अवसरको पर्खाइमा रहँदै कम गल्ती गरेका मुसेटीले अन्ततः दोस्रो चरणमा आफ्नो स्थान पक्का गरे। मुसेटीले आफ्नो विविध शैलीको खेललाई "क्लासिक" (पुरानो शैलीको उत्कृष्ट) भनेका छन्; यसको मुख्य कारण उनको प्रभावशाली र विशिष्ट 'वान-ह्यान्डेड ब्याकह्यान्ड' (एक हातले खेलिने ब्याकह्यान्ड) हो, जसले फेरीलाई पटक-पटक समस्यामा पारेको थियो। तर, दुई घण्टा लामो प्रतिस्पर्धाका क्रममा बेलायती खेलाडी फेरीले आफ्नो सिर्जनात्मक खेलमार्फत दर्शकलाई मन्त्रमुग्ध पारे। विशेष गरी 'नेट' (जाली) नजिक देखाएको सुरुवाती प्रभावकारिताले उनले मुसेटीलाई निकै अप्ठ्यारोमा पारेका थिए। यद्यपि, आशाजनक सुरुवातका बाबजुद फेरीले लगातार दुईवटा 'डबल फल्ट' गर्दै आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीलाई खेलमा अग्रता लिने मौका दिए र त्यसपछि पुनः आफ्नो 'सर्भ' गुमाउँदै पहिलो सेट पनि हारे।
कीर्तिमानी मूल्यमा चेल्सीबाट म्यानचेस्टर सिटी आबद्ध भए फर्नान्डेज
काठमाडौँ, १७ भदौ: अर्जेन्टिनी खेलाडी एन्जो फर्नान्डेज १२ करोड ५० लाख पाउन्डको सम्झौतामा चेल्सीबाट म्यानचेस्टर सिटीमा आबद्ध भएका छन्। यो बेलायती फुटबलको इतिहासमा संयुक्त रूपमा हालसम्मकै सबैभन्दा महँगो सरुवा शुल्क (Transfer fee) हो। युरोपमा खेलाडी सरुवा सम्झौताको अन्तिम दिन चेल्सीबाट मिडफिल्डर एन्जो फर्नान्डेजलाई अनुबन्ध गर्दै म्यानचेस्टर सिटीले बेलायती कीर्तिमान बराबरी गरेको छ। सन् २०२६ को विश्वकपको फाइनलसम्म पुगेको अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय टोलीका २५ वर्षीय यी खेलाडी लामो समयदेखि स्टामफोर्ड ब्रिज छोड्ने चर्चामा थिए। यद्यपि, यो सम्झौता समर ट्रान्सफर विन्डो बन्द हुने अन्तिम क्षणसम्म लम्बिएको थियो। उक्त विन्डो मङ्गलबार राति १०:०० बजे (GMT) बन्द भएको थियो। 'सिटी' (City) ले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म 'एक्स' (X) मा एक भिडियोमार्फत यस सम्झौताको पुष्टि गरेको छ। तय गरिएको १२ करोड ५० लाख पाउन्ड (१६ करोड ९० लाख डलर) को यो रकम गत गर्मीयाममा अलेक्जेन्डर इसाकका लागि लिभरपुलले न्युक्यासललाई तिरेको रकम बराबर हो। विन्डो बन्द हुनुभन्दा केही घण्टा अघि नै क्लबहरूबीच सम्झौता भइसकेको र खेलाडीले आफ्नो 'मेडिकल' (स्वास्थ्य परीक्षण) पूरा गरिसकेको भए तापनि समय घर्किँदै जाँदा सम्झौतालाई लिएर विभिन्न आशङ्काहरू उब्जिएका थिए। फर्नान्डेज आफैँले पनि मङ्गलबारको अन्तिम समयसीमा अगावै आफ्नो इन्स्टाग्राम पेजमार्फत चेल्सीका समर्थकहरूसँग बिदाइ लिएका थिए। "मेरा लागि यी दिनहरू सहज थिएनन् र यो सन्देश लेख्न पनि सजिलो छैन। सत्य त यो हो कि, म मानसिक वा भावनात्मक रूपमा राम्रो अवस्थामा थिइनँ," फर्नान्डेजले लन्डन क्लबका समर्थकहरूलाई लक्षित गर्दै लेखे, "तीन वर्षअघि, कोभम (क्लबको प्रशिक्षण मैदान) र स्टामफोर्ड ब्रिज मेरो र मेरो परिवारका लागि घर बनेका थिए। मलाई विश्वास गर्नुहोस्, यहाँ आइपुगेको क्षणदेखि नै म जित हासिल गर्न र यस क्लबको इतिहासले पाउनुपर्ने हरेक उपाधि भित्र्याउनमा पूर्ण रूपमा केन्द्रित थिएँ। हामीले दुःख भोग्यौँ, आँसु झार्यौँ र म धेरै पटक रिसाएँ पनि; तर हामीले उपाधि र अविस्मरणीय जितहरूको उत्सव पनि मनायौँ। सुख र दुःख दुवै समयमा हामी सँगै रह्यौँ।" फर्नान्डेज सन् २०२५ मा युइएफए (UEFA) कन्फरेन्स लिग र त्यसै वर्ष विस्तारित फिफा क्लब विश्वकप जित्ने चेल्सी टोलीका महत्त्वपूर्ण सदस्य थिए। सिटीका प्रशिक्षक एन्जो मारेस्काले इतिहादमा पेप ग्वार्डिओलाको उत्तराधिकारी बन्ने चुनौतीपूर्ण जिम्मेवारी सम्हाल्नुअघि चेल्सीमा फर्नान्डेजसँग काम गरिसकेका छन्। विश्वकप विजेता प्रभावशाली खेलाडी रोड्री बार्सिलोना गएपछि तथा अन्य मिडफिल्डरहरू बर्नाडो सिल्भा, निको गोन्जालेज र तिज्जानी रेइन्डर्सले टोली छाडेपछि फर्नान्डेजलाई भित्र्याउन यी इटालियन प्रशिक्षकको मुख्य भूमिका रहेको थियो। ३० करोड पाउन्ड (४० करोड ५४ लाख डलर) भन्दा बढीको लागतमा पुनर्गठित सिटीको सेन्ट्रल मिडफिल्डमा २५ वर्षीय फर्नान्डेजले इङ्ल्यान्डका अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडी इलियट एन्डरसन र मोरक्कोका आयुब बोआडीसँग सहकार्य गर्नेछन्। सम्झौता पूरा भएपछि सिटीद्वारा जारी विज्ञप्तिमा फर्नान्डेजले भने, "हरेक खेलाडी यस्तो क्लबको हिस्सा बन्न चाहन्छन्, किनकि सिटी कति राम्रोसँग सञ्चालित छ भन्ने कुरा सबैलाई थाहा छ। यो क्लब सफलताका लागि नै बनेको हो। टोलीलाई हेर्दा सिटीसँग हरेक क्षेत्रमा गुणस्तरीय खेलाडीहरू छन्। म मेरा नयाँ सहकर्मीहरूबाट सिक्न र अझ राम्रो खेलाडी बन्न चाहन्छु।" सन् २०२३ मा बेन्फिकाबाट १० करोड ६० लाख पाउन्ड (१४ करोड ३२ लाख डलर) मा चेल्सीमा अनुबन्धित भएका फर्नान्डेजले गत सिजन रियल म्याड्रिडमा जाने इच्छा व्यक्त गरेपछि 'ब्लुज' (चेल्सी) रुष्ट बनेको थियो; जसका कारण उनलाई दुई खेलबाट बाहिर राखिएको थियो। अर्जेन्टिनाको विश्वकप फाइनलसम्मको यात्रामा उनले सेमिफाइनलमा इङ्ल्यान्डविरुद्ध गरेको उत्कृष्ट गोलसहित दुई गोल गरेका थिए। तर फाइनलमा रातो कार्ड पाएपछि उनको प्रतियोगिताको अन्त्य निराशाजनक रह्यो; उक्त खेलमा अर्जेन्टिना १-० ले पराजित हुँदै विश्व च्याम्पियनको उपाधि रक्षा गर्न असफल भएको थियो।
मेस्सीः डेब्युमा नै रातो कार्ड पाउने घटना देखि सर्वकालीन महान्सम्म
काठमाडौँ, १६ भदौ। अर्जेन्टिनाका महान् फुटबलर लियोनेल मेस्सीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट सन्यासको घोषणा गरेका छन्। यो निर्णयले आफूलाई दुःखी बनाए पनि अहिले नै उपयुक्त समय भएको उनले बताएका छन्। सन् २०२२ मा कतार विश्वकपको उपाधि दिलाउँदा अर्जेन्टिनी टोलीको कप्तानी सम्हालेका ३९ वर्षीय मेस्सीले राष्ट्रिय टोलीबाट २०७ खेलमा १२५ गोल गरेका छन्। उनी देशका लागि सर्वाधिक खेल खेल्ने र सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडी हुन्। एक विज्ञप्ति जारी गर्दै मेस्सीले राष्ट्रिय टोलीका लागि आफूले सक्दो योगदान दिएको र अब टोलीलाई दिनका लागि केही बाँकी नरहेको उल्लेख गरेका छन्। "समय बित्दै जान्छ, अध्यायहरू समाप्त हुन्छन्। यो त्यस्तै एउटा अध्याय हो, जसले मलाई गहिरो पीडा दिएको छ," उनले भनेका छन्, "म राष्ट्रिय टोलीको हिस्सा बन्न सधैँ मन पराउँथेँ, अहिले पनि गर्छु र भविष्यमा पनि गरिरहनेछु। तर मैले आफ्नो तर्फबाट पूर्ण योगदान दिइसकेको छु। अब पछाडि आउँदै गरेका उत्कृष्ट युवा खेलाडीहरूले अवसर पाउनुपर्छ।" अगस्टको सुरुआततिर लामो समयको बिरामी पछि ६८ वर्षको उमेरमा बुबा जर्जको निधन भएपछि मेस्सीले आफ्नो खेल जीवनबारे पुनःविचार गरिरहेको बताएका थिए। आठ पटकका 'बालोन डी'ओर' (Ballon d'Or) विजेता मेस्सीले यसै गर्मीमा भएको विश्वकपको फाइनलमा अर्जेन्टिना स्पेनसँग पराजित भएको दुई दिनपछि (२१ जुलाईमा) नै सन्यासको सन्देश लेखिसकेको खुलासा गरेका छन्। सोमबार इन्स्टाग्राममा लेख्दै उनले भनेका छन्, "मेरा बुबाको निधनको घटनापछि म आफ्नो निर्णयमा पहिलेभन्दा अझ बढी स्पष्ट र विश्वस्त भएको छु।" अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलबाट बिदा लिए पनि उनको खेल जीवन अब क्लब स्तरमा मेजर लिग सकर (MLS) टोली इन्टर मियामीबाट जारी रहनेछ। डेब्युदेखि सर्वकालीन महान्सम्मको यात्रा मेस्सीले सन् २००५ मा हंगेरीविरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलमा वैकल्पिक खेलाडीका रूपमा ६३औँ मिनेटमा मैदान प्रवेश गर्दै अर्जेन्टिनाका लागि डेब्यु गरेका थिए। तर, मैदान छिरेको एक मिनेटभित्रै हातको कुहिनाले विपक्षी खेलाडी भिल्मोस भान्जाकलाई लागेपछि उनले सिधै रातो कार्ड (Red Card) सामना गर्नु परेको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा कठिन सुरुआतका बाबजुद मेस्सी विश्व फुटबलकै सर्वकालीन महान् खेलाडीका रूपमा स्थापित भए। उनले अर्जेन्टिनालाई एक विश्वकप र दुई पटक 'कोपा अमेरिका'को उपाधि दिलाए। विश्वकपको इतिहासमा २१ गोलसहित उनी फ्रान्सका किलियन एम्बाप्पे (२२ गोल) पछि सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडीको सूचीमा दोस्रो स्थानमा छन्। त्यस्तै, समग्र अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा १२५ गोलसहित उनी आफ्ना समकालीन प्रतिद्वन्द्वी पोर्चुगलका क्रिस्टियानो रोनाल्डो (१४६ गोल) पछि दोस्रो स्थानमा रहेका छन्। यसअघि सन् २०१६ को 'कोपा अमेरिका' फाइनलमा चिलीसँग पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित भएपछि पनि मेस्सीले सन्यासको घोषणा गरेका थिए। तर, समर्थक र खेलप्रेमीको तीव्र दबाबपछि उनले आफ्नो निर्णय फिर्ता लिँदै पुनः राष्ट्रिय टोलीमा फर्किएका थिए।